Khác biệt giữa các bản “Nhà thờ chính tòa Phát Diệm”

không có tóm lược sửa đổi
[[Tập tin:Phatdiemk-8.jpg|nhỏ|phải|250px| Nhà thờ kết hợp phong cách kiến trúc Đông-Tây]]
 
'''Nhà thờ chính tòa Phát Diệm''' (thường gọi là '''Nhà thờ đá Phát Diệm''') là một quần thể [[nhà thờ]] [[Giáo hội Công giáo Rôma|Công giáo]] rộng khoảng 22 [[hecta|ha]], nằm tại thị trấn [[Phát Diệm]], huyện [[Kim Sơn]], tỉnh [[Ninh Bình]], cách [[Hà Nội]] khoảng 120 [[kilômét|km]] về hướng Nam. Đây là một công trình lớn, hiện là [[nhà thờ chính tòa]] của [[giáoGiáo phận Phát Diệm]] rộng lớnphíamiền bắcBắc [[Việt Nam]]. Nhà thờ được xây dựng toàn bằng [[đá]] và [[gỗ]]. Quần thể Nhà thờ Phát Diệm được khởi công vào năm [[1875]] và đến năm 18981899 thì cơ bản hoàn thành. Nét độc đáo của công trình này ở chỗ: mặc dù là nhà thờ Công giáo nhưng được mô phỏng theo những nét [[kiến trúc]] [[đình]] [[chùa]] của Việt Nam.<ref>{{Chú thích web | url = http://web.archive.org/web/20090521084824/http://www.baodatviet.vn/Home/Kien-truc-dinh-chua-Viet-trong-nha-tho-da-Phat-Diem/20089/14550.datviet | tiêu đề = Kiến trúc đình chùa Việt trong nhà thờ đá Phát Diệm | tác giả = | ngày = | ngày truy cập = 30 tháng 8 năm 2014 | nơi xuất bản = Báo Đất Việt | ngôn ngữ = }}</ref> Quần thể kiến trúc này được chủ trì xây dựng dần dần bởi linh mục Phêrô [[Phêrô Trần Lục|Trần Lục]], linh mục ở [[giáo phận Phát Diệm]] từ năm 1865 và các giáo dân [[Công giáo]] trong hơn 30 năm.
 
Nhà thờ được xây dựng với trình độ kỹ thuật và điều kiện giao thông của những năm cuối thế kỷ 19. Từ hướng Nam đi vào nhà thờ Phát Diệm gồm các phần: Ao hồ, Phương Ðìnhđình, Nhà thờ lớn, bốn Nhà thờ bên, ba hang đá nhân tạo và nhàNhà thờ đá. Hiện nay, tỉnh [[Ninh Bình]] và các nhà nghiên cứu Nhật Bản đang hoàn thiện hồ sơ về kiến trúc nhà thờ Phát Diệm để đề nghị UNESCO công nhận nhà thờ Phát Diệm là di sản văn hóa thế giới.<ref>{{Chú thích web | url = https://baophapluat.vn/xa-lo/bi-mat-nha-tho-da-gan-130-tuoi-do-nhat-viet-nam-476600.html | tiêu đề = Bí mật nhà thờ đá gần 130 tuổi 'độ'" nhất Việt Nam | tác giả = | ngày = | ngày truy cập = 26 tháng 10 năm 2019 | nơi xuất bản = Báo Điện tử Pháp Luật | ngôn ngữ = }}</ref> Nhà thờ đá Phát Diệm được báo chí đánh giá là một trong những nhà thờ đẹp nhất Việt Nam,<ref>{{Chú thích web | url = http://quehuongonline.vn/VietNam/Home/Dat-nuoc-Con-nguoi/Dat-nuoc-Viet-Nam/2011/09/421A5BB3/ | tiêu đề = Độc đáo Nhà thờ đá Phát Diệm, Ninh Bình | tác giả = | ngày = | ngày truy cập = 30 tháng 8 năm 2014 | nơi xuất bản = Tạp chí Quê Hương trên Internet | ngôn ngữ = }}</ref><ref>{{Chú thích web | url = http://nld.com.vn/20110906124451312p0c1201/doc-dao-nha-tho-da-phat-diem.htm | tiêu đề = Độc đáo Nhà thờ đá Phát Diệm | tác giả = | ngày = | ngày truy cập = 30 tháng 8 năm 2014 | nơi xuất bản = [[Người lao động (báo)|Người Lao động]] | ngôn ngữ = }}</ref>, được ví như "kinh đô côngCông giáo" của Việt Nam.<ref>{{Chú thích web | url = http://khampha.vn/tin-nhanh/dem-noel-lung-linh-o-nha-tho-da-phat-diem-c4a51582.html | tiêu đề = Đêm Noel lung linh ở nhà thờ đá Phát Diệm | tác giả = | ngày = | ngày truy cập = 30 tháng 8 năm 2014 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref>.
 
==Kiến trúc==
Quần thể nhà thờ [[Phát Diệm]] gồm 1 nhà thờ lớn và 5 nhà thờ nhỏ (trong đó có một nhà thờ được xây dựng toàn bộ bằng đá tự nhiên, được gọi là nhà thờ đá), 1 phương đình (nhà chuông), ao hồ và 3 hang đá nhân tạo. Theo ông Nguyễn Văn Giao, hướng dẫn viên phục vụ nhà thờ cho biết: "Nói công trình này giống [[đình]] [[chùa]] là rất đúng. Cha [[Phêrô Trần Lục]] có mong muốn rằng, qua công trình này nói lên tính chất hòa hợp và sự hội nhập giữa đạo Công giáo với nền văn hóa [[Kiến trúc cổ Việt Nam|kiến trúc của dân tộc]] cũng như sự hòa hợp giữa Công giáo với các tôn giáo khác ở Việt Nam; nói lên tính đoàn kết".<ref>[http://www.cpv.org.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=0&cn_id=217045 Nhà thờ Phát Diệm - một công trình kiến trúc độc đáo ], (Theo Nghệ thuật truyền thống), 09/05/2005, Truy cập ngày 20/11/2010</ref>
 
*'''Ao hồ''': Một hồ nước hình chữ nhật, rộng khoảng 4 ha, được kè đá xung quanh nằm trực diện với con đường từ [[phát Diệm|thị trấn Phát Diệm]] dẫn vào nhà thờ. Giữa hồ là một hòn đảo trên đó có bức tượng Chúa Giê-su.
*'''Phương Đìnhđình''': ''khởi dựng năm 1899, là một công trình kiến trúc cao 25m, rộng 17m, dài 24m gồm ba tầng được xây dựng bằng đá phiến, lớn nhất là tầng dưới cùng được xây dựng bằng đá xanh. Trên 4 đỉnh tháp có 4 pho tượng bốn vị Thánh Sử,'' mà từ đường nét, tư thế đến đường mây nếp áo khiến ta dễ lầm với các pho tượng trong các đền chùa Việt Nam. Các vòm cửa bằng đá được lắp ghép đến trình độ tinh xảo. Giữa Phương Ðình đặt một sập làm bằng đá nguyên khối, phía ngoài và bên trong là những bức phù điêu được khắc chạm trên đá hình ảnh [[giê-su|chúa Giê-su]] và các vị thánh với những đường nét thanh thoát. Tầng thứ hai của Phương Ðình treo một trống lớn. Tầng ba treo một quả chuông cao 1,4m, đường kính 1,1m, nặng gần 2000&nbsp;kg, quả chuông lớn ở Phương Ðình được đúc vào năm 1890. Một tiếng chuông vang xa được ví như cả ba tỉnh ([[Nam Định]], [[Ninh Bình]] và [[Thanh Hóa]]) nghe thấy. Mái của nhà thờ [[Phát Diệm]] không cao vút kiểu ngọn tháp như những nhà thờ khác mà là mái cong thấp cổ kính như mái đình, mái [[chùa]].
*'''Nhà thờ lớn''': Nhà thờ chính được xây dựng từ năm 1891 với tên chính thức là ''Nhà thờ Đức Mẹ Mân Côi'', nay là nhà thờ chính tòa của vị Giám mục Phát Diệm. Nhà thờ lớn dài 74m, rộng 21m, cao 15m, có bốn mái và có năm lối vào dưới các vòm đá được chạm trổ. Trong nhà thờ có 6 hàng cột [[gỗ lim]] (48 cột) nguyên khối, hai hàng cột giữa cao tới 11m, chu vi 2,35m, mỗi cột nặng khoảng 10 [[tấn]]. Gian thượng của thánh đường có một bàn thờ lớn làm bằng một phiến đá nguyên khối dài 3m, rộng 0,9m, cao 0,8m, nặng khoảng 20 tấn. Mặt trước và hai bên được chạm trổ các loài hoa đặc trưng của bốn mùa làm cho bàn thờ như được phủ một chiếc khăn màu thạch sáng. Hai phía bên nhà thờ có bốn nhà thờ nhỏ được kiến trúc theo một phong cách riêng.
*'''Nhà thờ đá''': Khởi công xây dựng từ năm 1883. Tên nguyên thủy: ''Nhà nguyện Trái tim Vô nhiễm nguyên tội Đức Mẹ'', còn được gọi là nhà thờ đá vì tất cả mọi thứ ở nhà thờ này đều được làm bằng đá, từ nền, tường, cột, chấn song cửa... Phía trong được chạm nhiều bức phù điêu đẹp, đặc biệt là bức chạm tứ quý: tùng, mai, cúc, trúc, tượng trưng cho thời tiết và vẻ đẹp riêng của bốn mùa trong một năm. Ðường nét khắc họa những con vật như sư tử, phượng sống động đến lạ thường.
*Bốn nhà thờ nhỏ là những [[nhà nguyện]] đứng độc lập ở hai bên nhà thờ lớn: '''Nhà thờ [[Trái Tim Chúa Giêsu]]''' (1889) hướng Đông Bắc, '''Nhà thờ [[Thánh Rôcô]]''' (1895) hướng Đông Nam, '''Nhà thờ [[Thánh Giuse]]''' (1896) hướng Tây Nam, và '''Nhà thờ [[Thánh Phêrô]]''' (1896) hướng Tây Bắc.
*'''Các hang đá nhân tạo''': ở phía bắc khu nhà thờ [[Phát Diệm]] có 3 hang đá cách nhau khoảng 100m được tạo bằng những khối đá lớn nhỏ khác nhau giữ nguyên dáng vẻ tự nhiên. Trong đó, hang Lộ Ðức là đẹp nhất. Trên các hang đá đều có các tượng lớn.
* '''Núi Sinh Nhật''': nguyên thủy tên là ''Núi Táng Xác'', khởi dựng năm 1875, cũng là công trình được xây dựng đầu tiên với quy mô rất đồ sộ nhằm mục đích thử độ lún của đất mới bồi. Từ năm 1954 được đổi tên thành Núinúi Sinh Nhật hay hang đá Bêlem hiện nay.
* '''Nhà nguyện Trái Tim Đức Mẹ''' và '''Hang đá Đức Mẹ''':
* '''Núi Lộ Đức''': Nguyênnguyên thủy tên là ''Vườn Giệt-si-ma-ni'' (phiên âm từ ''Gethsemane''), khởi dựng năm 1896, từ năm 1925 đổi tên thành núihang đá Lộ Đức.
* '''Núi Sọ:''' dựng năm 1898, ban đầu là hang Bêlem. Năm 1957 đặt tượng Chúa chịu đóng đinh nên từ đó mang tên núi Sọ.
* '''Núi Sinh Nhật''': nguyên thủy tên là ''Núi Táng Xác'', khởi dựng năm 1875, cũng là công trình được xây dựng đầu tiên với quy mô rất đồ sộ nhằm mục đích thử độ lún của đất mới bồi. Từ năm 1954 được đổi tên thành Núi Sinh Nhật.
* '''Núi Sọ''', trong đây có hang Bêlem
* Và các nhà nguyện: Nhà nguyện dâng kính Trái Tim Chúa, nhà nguyện kính thánh [[Thánh Phêrô|Phêrô]], nhà nguyện kính thánh [[Thánh Giuse|Giuse]], và nhà nguyện kính thánh [[Rôcô]] (tên nguyên thủy: nhà nguyện kính thánh [[Gioan Baotixita|Gioan Tiền Hô]]).
 
==Lễ hội Giáng sinh==