Khác biệt giữa các bản “Chi Gai dầu”

không có tóm lược sửa đổi
n (Đã lùi lại sửa đổi của 27.67.5.215 (Thảo luận) quay về phiên bản cuối của InternetArchiveBot)
Thẻ: Lùi tất cả
}}
 
'''Gai dầu''' hay '''Cần sa''', ''' tài mà''', '''gai mèo''', '''lanh mèo''', '''lanh mán''', '''đạiđạ ma''', '''hỏa ma''', '''bồ đà''', ([[danh pháp|danh pháp khoa học]]: '''''Cannabis''''') là một chi [[thực vật có hoa]] bao gồm ba loài: ''[[Cannabis sativa]]'' L.<ref name="grin">{{Chú thích web|url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?8862|tiêu đề=Cannabis sativa information from NPGS/GRIN|nhà xuất bản=www.ars-grin.gov|ngày truy cập=ngày 13 tháng 7 năm 2008|archive-date=2009-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090105022651/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?8862|url-status=dead}}</ref>, ''[[Cannabis indica]]'' Lam., và ''[[Cannabis ruderalis]]'' Janisch<ref name="GuyWhittle2004">{{chú thích sách|author1=Geoffrey William Guy|author2=Brian Anthony Whittle|author3=Philip Robson|title=The Medicinal Uses of Cannabis and Cannabinoids|year=2004|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=978-0-85369-517-2|pages=74–}}</ref>. Ba loài này là thực vật với bản địa ở [[Trung Á]], tiểu lục địa [[Ấn Độ]] và các khu vực xung quanh<ref>{{chú thích sách|title=Marijuana and the Cannabinoids|last=A. ElSohly|first=Mahmoud|year=2007|publisher=Humana Press|isbn=1-58829-456-0|page=8|url=http://books.google.com/books?id=fxoJPVNKYUgC&pg=PA8#v=onepage&q&f=false|accessdate=ngày 2 tháng 5 năm 2011}}</ref>. Các loài trong chi ''Cannabis'' đã được gieo trồng từ lâu để lấy [[sợi]], [[hạt]], [[dầu gai dầu]], nhưng cũng được dùng để chữa bệnh hoặc sử dụng như là một loại [[Chất kích thích|chất kích thích giải trí]].<ref name=erowid>Erowid. 2006. [http://www.erowid.org/plants/cannabis/cannabis_basics.shtml ''Cannabis'' Basics]. Tra cứu 25-02-2007</ref>
 
Ở quy mô toàn cầu, trong năm 2013 có 60,4 tấn cần sa được sản xuất hợp pháp<ref name=UN2015>{{chú thích sách|title=Narcotic Drugs 2014|date=2015|publisher=International Narcotics Control Board|isbn=9789210481571|page=32|url=https://www.incb.org/documents/Narcotic-Drugs/Technical-Publications/2014/Narcotic_Drugs_Report_2014.pdf|format=pdf}}</ref> Năm 2013 có khoảng 128-232 triệu người được cho là đã sử dụng cần sa như là một loại chất kích thích (2,7-4,9% dân số toàn cầu trong độ tuổi 15-65)<ref>{{chú thích sách|title=World Drug Report 2015|url=http://www.unodc.org/documents/wdr2015/WDR15_Drug_use_health_consequences.pdf|accessdate = ngày 26 tháng 6 năm 2015 |format=pdf|chapter=Status and Trend Analysis of Illict Drug Markets}}</ref>. Trong số người sử dụng cần sa được thống kê trên thế giới, có 9% những người sử dụng cần sa bị nghiện do lạm dụng cần sa.
Các loài ''Cannabis'' thông thường có hoa không hoàn hảo, với các hoa đực và hoa cái mọc trên các cây riêng biệt<ref name="lebel1997">{{cite journal|doi=10.1016/S1360-1385(97)01012-1|title=Genetics of sex determination in flowering plants|year=1997|last1=Lebel-Hardenack|first1=Sabine|last2=Grant|first2=Sarah R.|journal=Trends in Plant Science|volume=2|issue=4|pages=130–6}}</ref>. Tuy nhiên, những cây có cả hoa đực lẫn hoa cái cũng không phải là điều bất thường<ref name="moliterni2005">{{cite journal|doi=10.1007/s10681-004-4758-7|title=The sexual differentiation of ''Cannabis sativa'' L.: A morphological and molecular study|year=2004|last1=Moliterni|first1=V. M. Cristiana|last2=Cattivelli|first2=Luigi|last3=Ranalli|first3=P.|last4=Mandolino|first4=Giuseppe|journal=Euphytica|volume=140|pages=95–106}}</ref>. Mặc dù cây đơn tính cùng gốc thường được nói tới như là "cây lưỡng tính", nhưng cây lưỡng tính thật sự (rất hiếm gặp ở chi này) mang các cấu trúc nhị đực và nhụy cái trên cùng một hoa trong khi cây đơn tính cùng gốc có các hoa cái và hoa đực ở các vị trí khác nhau trên cùng một cây. Các hoa đực thường mọc thành các chùy hoa lỏng lẻo trong khi các hoa cái mọc thành các cành hoa<ref name="bouquet1950">Bouquet, R. J. 1950. [https://web.archive.org/web/20071111115805/http://www.unodc.org/unodc/bulletin/bulletin_1950-01-01_4_page003.html ''Cannabis'']. [[Văn phòng Liên Hiệp Quốc về Ma túy và Tội phạm]] (UNODC). Tra cứu ngày 23-02-2007</ref>. Từ rất sớm, người Trung Quốc đã ghi nhận các loài ''Cannabis'' như là cây đơn tính khác gốc<ref>Li Hui-Lin (1973). "The Origin and Use of ''Cannabis'' in Eastern Asia: Linguistic-Cultural Implications", ''Economic Botany'' 28.3: 293–301, tr. 294.</ref> và khoảng thế kỷ 3 TCN thì từ điển ''[[Nhĩ Nhã]]'' đã định nghĩa ''tỉ'' [[Wikt:枲|枲]] "''Cannabis'' đực" và ''phu'' [[Wikt:莩|莩]] (hay ''tư'' [[Wikt:苴|苴]]) "''Cannabis'' cái".<ref>13/99 và 13/133. Ngoài ra, 13/98 định nghĩa ''phần'' 蕡 "cụm hoa/quả ''Cannabis''" và 13/159 ''bệ'' 薜 "''Cannabis'' dại".</ref>
 
Tất cả các chủng đã biết của ''Cannabis'' đều thụ phấn nhờ gió<ref name="clarke1991a">Clarke Robert C. 1991. ''Marijuana Botany'', ấn bản lần 2. Ron Publishing, California. ISBN 0-914171-78-X{{page needed|date = December 2013}}</ref> và quả là loại [[quả bế]]<ref name="small1975c">{{cite journal|doi=10.1139/b75-117|title=Morphological variation of achenes of ''Cannabis''|year=1975|last1=Small|first1=Ernest|journal=Canadian Journal of Botany|volume=53|issue=10|pages=978–87}}</ref>. Phần lớn các chủng ''Cannabis'' là thực vật [[Ảnh hưởng chu kỳ chiếu sáng|thực vật ngày ngắn]]<ref name=clarke1991a/>, với ngoại lệ có lẽ chỉ là ''C. sativa'' subsp. ''sativa'' var. ''spontanea'' (= ''[[Cannabis ruderalis|C. ruderalis]]'') nói chung được miêu tả là "nở hoa tự động" và có lẽ là [[Ảnh hưởng chu kỳ chiếu sáng|trung tính về ngày]].
 
==Phân loại==
120

lần sửa đổi