Khác biệt giữa các bản “Thành phố Hồ Chí Minh”

(Đã lùi lại sửa đổi 66064543 của Hien0182 (thảo luận) Lùi sửa vô căn cứ)
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động Lùi sửa Sửa đổi di động nâng cao
'''Thành phố Hồ Chí Minh''' (hay còn được gọi là '''Sài Gòn''') là [[Thành phố (Việt Nam)|thành phố lớn nhất]] ở [[Việt Nam]] về dân số và quy mô [[đô thị hóa]]. Đây còn là trung tâm [[Kinh tế Việt Nam|kinh tế]], [[Chính trị Việt Nam|chính trị]], [[Văn hóa Việt Nam|văn hóa]] và [[Giáo dục Việt Nam|giáo dục]] tại [[Việt Nam]]. Thành phố Hồ Chí Minh là [[Thành phố trực thuộc trung ương (Việt Nam)|thành phố trực thuộc trung ương]] thuộc loại [[Đô thị Việt Nam#Đô thị loại đặc biệt|đô thị đặc biệt]] của Việt Nam cùng với thủ đô [[Hà Nội]].'''<ref name=":0632">{{Chú thích web|url=http://www.mpi.gov.vn/Pages/tinbai.aspx?idTin=42163&idcm=224|title=Tình hình kinh tế, xã hội TP. Hồ Chí Minh năm 2018|last=|first=|date=|website=Bộ Kế hoạch và Đầu tư|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402223302/http://www.mpi.gov.vn/Pages/tinbai.aspx?idTin=42163&idcm=224|archive-date = ngày 2 tháng 4 năm 2019 |url-status=live|access-date=Ngày 12 tháng 10 năm 2019}}</ref>'''Nằm trong vùng chuyển tiếp giữa [[Đông Nam Bộ (Việt Nam)|Đông Nam Bộ]] và [[Đồng bằng sông Cửu Long|Tây Nam Bộ]], thành phố này hiện có 16 quận, 1 thành phố và 5 huyện, tổng diện tích 2.061&nbsp;km².<ref>{{Chú thích web|url=http://www.hochiminhcity.gov.vn/thongtinthanhpho/gioithieu/Lists/Posts/Post.aspx?CategoryId=9&ItemID=5530&PublishedDate=2011-07-01T01:10:00Z|tựa đề=Tổng diện tích Tp. Hồ Chí Minh|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20200126225912/http://www.hochiminhcity.gov.vn/thongtinthanhpho/gioithieu/lists/posts/post.aspx?CategoryId=9&ItemID=5530&PublishedDate=2011-07-01T01:10:00Z|ngày lưu trữ=2020-01-26|url hỏng=|ngày truy cập=|url-status=live}}</ref> Theo kết quả điều tra dân số chính thức vào thời điểm ngày một tháng 4 năm 2009 thì dân số thành phố là 7.162.864 người (chiếm 8,34% [[Dân số Việt Nam qua các thời kỳ|dân số Việt Nam]]), mật độ dân số trung bình 3.419 người/km². Đến năm 2019, dân số thành phố tăng lên 8.993.082 người và cũng là nơi có [[mật độ dân số]] cao nhất Việt Nam.<ref>{{Chú thích web|url=https://tuoitre.vn/viet-nam-se-lam-gi-voi-tai-san-dan-so-vang-96-trieu-nguoi-20190712075434218.htm|title=Niên giám thống kê năm 2011|last=|first=|date=|website=Tuổi Trẻ|nơi xuất bản=Cục Thống Kê Thành phố Hồ Chí Minh|archive-url=https://web.archive.org/web/20190804170156/https://tuoitre.vn/viet-nam-se-lam-gi-voi-tai-san-dan-so-vang-96-trieu-nguoi-20190712075434218.htm|archive-date = ngày 4 tháng 8 năm 2019 |url-status=live|ngày truy cập=ngày 12 tháng 4 năm 2013}}</ref> Tuy nhiên, nếu tính những người cư trú không đăng ký hộ khẩu thì dân số thực tế của thành phố này năm 2018 là gần 14 triệu người.<ref>{{chú thích báo|url=http://ttvn.vn/kinh-doanh/chu-tich-nguyen-thanh-phong-du-bao-dan-so-tp-ho-chi-minh-den-nam-2025-la-10-trieu-nguoi-nhung-nay-da-dat-13-trieu-nguoi-5201717811412441.htm|tên bài=Chủ tịch Nguyễn Thành Phong: Dự báo dân số Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2025 là 10 triệu người nhưng nay đã đạt 13 triệu người|tác giả=Thảo Nguyên|ngày=ngày 17 tháng 8 năm 2017|ngày truy cập=ngày 17 tháng 7 năm 2018|nhà xuất bản=Trí thức trẻ|title=Bản sao đã lưu trữ|access-date = ngày 2 tháng 7 năm 2021 |archive-date = ngày 17 tháng 7 năm 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180717071102/http://ttvn.vn/kinh-doanh/chu-tich-nguyen-thanh-phong-du-bao-dan-so-tp-ho-chi-minh-den-nam-2025-la-10-trieu-nguoi-nhung-nay-da-dat-13-trieu-nguoi-5201717811412441.htm}}</ref>
 
Thành phố Hồ Chí Minh năm 2011 chiếm 21,3% [[Tổng sản phẩm nội địa|tổng sản phẩm]] (GDP) và 29,38% tổng thu ngân sách của cả Việt Nam.<ref>{{chú thích báo|url=http://baodientu.chinhphu.vn/Home/Ban-hanh-Nghi-quyet-moi-cua-Bo-Chinh-tri-ve-phat-trien-TPHo-Chi-Minh/20127/142861.vgp|tên bài=Ban hành Nghị quyết mới của Bộ Chính trị về phát triển Thành phố Hồ Chí Minh|tác giả=Nguyễn Sự|ngày=ngày 6 tháng 7 năm 2012|ngày truy cập=ngày 12 tháng 4 năm 2013|nhà xuất bản=Báo điện tử Chính phủ|title=Bản sao đã lưu trữ|access-date = ngày 6 tháng 7 năm 2012 |archive-date = ngày 3 tháng 10 năm 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003041303/http://baodientu.chinhphu.vn/Home/Ban-hanh-Nghi-quyet-moi-cua-Bo-Chinh-tri-ve-phat-trien-TPHo-Chi-Minh/20127/142861.vgp}}</ref><ref>{{chú thích báo|url=http://www.sggp.org.vn/chinhtri/2012/7/293239/|tên bài=Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh là trách nhiệm chung của toàn Đảng, toàn dân|tác giả=Trần Lưu|ngày=ngày 7 tháng 7 năm 2012|ngày truy cập=ngày 12 tháng 4 năm 2013|nhà xuất bản=Báo Sài Gòn Giải Phóng|title=Bản sao đã lưu trữ|access-date = ngày 7 tháng 7 năm 2012 |archive-date = ngày 3 tháng 10 năm 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003043625/http://www.sggp.org.vn/chinhtri/2012/7/293239/}}</ref> Năm 2020, thành phố có [[Tổng sản phẩm trên địa bàn|GRDP]] theo giá hiện hành ước là 1.372 nghìn tỷ đồng, theo giá so sánh 2010 đạt 991.424 tỷ đồng (số liệu địa phương cung cấp, Tổng cục Thống kê sẽ công bố GRDP đánh giá lại), tăng 1,39% so với năm 2019, đóng góp trên 22% GDP và 27% tổng thu ngân sách cả nước. GRDP bình quân đầu người ước năm 2020 là 6.328 USD/người, xếp thứ 4 trong số các tỉnh thành cả nước, nhưng so với năm 2019 là giảm<ref>{{Chú thích web |url=https://nhandan.com.vn/tin-tuc-kinh-te/no-luc-giu-vung-vi-the-dau-tau-kinh-te-cua-ca-nuoc-620445/ |ngày truy cập=2021-01-25 |tựa đề=Nỗ lực giữ vững vị thế đầu tàu kinh tế của cả nước |archive-date = ngày 1 tháng 2 năm 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201143257/https://nhandan.com.vn/tin-tuc-kinh-te/no-luc-giu-vung-vi-the-dau-tau-kinh-te-cua-ca-nuoc-620445/ |url-status=live }}</ref>. Thu nhập bình quân đầu người năm 2019 sơ bộ là 6,758 triệu VN đồng /tháng, cao thứ hai cả nước. Nhờ điều kiện tự nhiên, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đầu mối giao thông của Việt Nam và [[Đông Nam Á]], bao gồm cả đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường không. Vào năm 2007, thành phố đón khoảng 3 triệu khách du lịch quốc tế tức 70% lượng khách vào Việt Nam. Các lĩnh vực [[giáo dục]], [[Truyền thông Việt Nam|truyền thông]], [[thể thao]], [[giải trí]], Thành phố Hồ Chí Minh đều giữ vị thế nhất định.
 
Thành phố Hồ Chí Minh đang đối diện với những vấn đề của một đô thị có dân số tăng rất nhanh. Sở Quy hoạch Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh cho biết trong chưa đến 3 thập kỷ, dân số Thành phố Hồ Chí Minh đã tăng gấp đôi, từ 4 triệu người năm 1990 lên 8 triệu người năm 2016. Nhu cầu nhà ở trở thành áp lực cho sự phát triển. Cứ 5 năm, dân số thành phố lại tăng hơn một triệu người. Trong nội ô thành phố, đường sá trở nên quá tải, ùn tắc. Hệ thống [[giao thông công cộng]] kém hiệu quả. Môi trường thành phố đang bị [[Ô nhiễm môi trường|ô nhiễm]] do [[Vận tải|phương tiện giao thông]], các [[công trường xây dựng]] và công nghiệp sản xuất. [[Thủy triều|Triều cường]] gây [[Ngập lụt|ngập]] ở vài quận cũng là một vấn đề của thành phố này.
 
== Tên gọi ==
Nằm ở [[miền Nam (Việt Nam)|miền Nam Việt Nam]], Thành phố Hồ Chí Minh cách [[Hà Nội]] 1.730 [[kilômét|km]] theo đường bộ, trung tâm thành phố cách bờ [[biển Đông]] 50&nbsp;km theo đường chim bay. Với vị trí tâm điểm của khu vực [[Đông Nam Á]], Thành phố Hồ Chí Minh là một đầu mối giao thông quan trọng về cả [[Đường giao thông|đường bộ]], [[đường thủy]] và [[Hàng không|đường không]], nối liền các tỉnh trong vùng và còn là một cửa ngõ quốc tế.<ref>{{Chú thích web|tiêu đề=Thành phố với vẻ đẹp trời cho|url=http://www.hochiminhcity.gov.vn/home/left/gioi_thieu/gioi_thieu_chung/tong_quan/index_html/xa_hoi/dia_ly_thu_muc/vi_tri_dia_ly?left_menu=1|nhà xuất bản=Website Thành phố Hồ Chí Minh|ngày truy cập=ngày 22 tháng 5 năm 2014|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20090607084350/http://www.hochiminhcity.gov.vn/home/left/gioi_thieu/gioi_thieu_chung/tong_quan/index_html/xa_hoi/dia_ly_thu_muc/vi_tri_dia_ly?left_menu=1|ngày lưu trữ=2009-06-07|url-status=live}}</ref>
 
Nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền [[Đông Nam Bộ (Việt Nam)|Đông Nam Bộ]] và [[đồngĐồng bằng sông Cửu Long]], [[địa hình]] thành phố thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Tây sang Đông. Vùng cao nằm ở phía bắc – Đông Bắc và một phần Tây Bắc, trung bình 10 đến 25 [[mét]]. Xen kẽ có một số gò đồi, cao nhất lên tới 32 mét như đồi Long Bình ở [[Thủ Đức]]. Ngược lại, vùng trũng nằm ở phía nam – Tâytây NamnamÐôngđông Namnam thành phố, có độ cao trung bình trên dưới một mét, nơi thấp nhất 0,5 mét. Các khu vực trung tâm, một phần thành phố [[Thủ Đức]], toàn bộ huyện [[Hóc Môn]] và [[Quận 12]] có độ cao trung bình, khoảng 5 tới 10 mét.<ref>{{Chú thích web|tiêu đề=Ðịa hình|url=http://www.hochiminhcity.gov.vn/home/left/gioi_thieu/gioi_thieu_chung/tong_quan/xa_hoi/dia_ly_thu_muc/dia_hinh?left_menu=1|nhà xuất bản=Website Thành phố Hồ Chí Minh|ngày truy cập=ngày 22 tháng 5 năm 2014|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20090605235623/http://www.hochiminhcity.gov.vn/home/left/gioi_thieu/gioi_thieu_chung/tong_quan/xa_hoi/dia_ly_thu_muc/dia_hinh?left_menu=1|ngày lưu trữ=2009-06-05|url-status=live}}</ref>
 
Thành phố Hồ Chí Minh gồm có bốn điểm cực:
 
=== Khí hậu, thời tiết ===
Nằm trong vùng [[khí hậu xavan|nhiệt đới xavan]], cũng như một số tỉnh [[Nam Bộ (Việt Nam)|Nam Bộ]] khác, Thành phố Hồ Chí Minh không có bốn mùa: [[xuân]], [[Mùa hạ|hạ]], [[thu]], [[Mùa đông|đông]]. [[Nhiệt độ]] cao đều và mưa quanh năm (mùa khô ít mưa). Trong năm, Thành phố Hồ Chí Minh có 2 mùa là biến thể của mùa hè: mùa mưa – khô rõ rệt. [[Mùa mưa]] được bắt đầu từ [[tháng năm|tháng 5]] tới [[tháng mười một|tháng 11]] (khí hậu nóng ẩm, nhiệt độ cao mưa nhiều), còn [[mùa khô]] từ [[tháng mười hai|tháng 12]] tới [[tháng tư|tháng 4]] năm sau (khí hậu khô, nhiệt độ cao và mưa ít). Trung bình, Thành phố Hồ Chí Minh có 160 tới 270 giờ nắng/tháng, nhiệt độ trung bình 27&nbsp;°C, cao nhất lên tới 40&nbsp;°C, thấp nhất xuống 13,8&nbsp;°C. Hàng năm, thành phố có 330 ngày nhiệt độ trung bình 25 tới 28&nbsp;°C. Lượng mưa trung bình của thành phố đạt 1.949&nbsp;mm/năm, trong đó năm [[1908]] đạt cao nhất 2.718&nbsp;mm, thấp nhất xuống 1.392&nbsp;mm vào năm [[1958]]. Một năm, ở thành phố có trung bình 159 ngày mưa, tập trung nhiều nhất vào các tháng từ 5 tới 11, chiếm khoảng 90%, đặc biệt hai tháng 6 và 9. Trên phạm vi không gian thành phố, lượng mưa phân bố không đều, khuynh hướng tăng theo trục Tây Nam – Ðông Bắc. Các quận nội thành và các huyện phía bắc có lượng mưa cao hơn khu vực còn lại.<ref name="thoitiet">{{Chú thích web|tiêu đề=Khí hậu, thời tiết|url=http://www.hochiminhcity.gov.vn/home/left/gioi_thieu/gioi_thieu_chung/tong_quan/xa_hoi/dia_ly_thu_muc/khi_hau_thoi_tiet?left_menu=1|nhà xuất bản=Website Thành phố Hồ Chí Minh|ngày truy cập=ngày 22 tháng 5 năm 2014|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20090525034618/http://www.hochiminhcity.gov.vn/home/left/gioi_thieu/gioi_thieu_chung/tong_quan/xa_hoi/dia_ly_thu_muc/khi_hau_thoi_tiet?left_menu=1|ngày lưu trữ=2009-05-25|url-status=live}}</ref>
 
Thành phố Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng bởi hai hướng gió chính là gió mùa Tây – Tây Nam và Bắc – Ðông Bắc. Gió Tây – Tây Nam từ [[Ấn Độ Dương]], tốc độ trung bình 3,6&nbsp;m/s, vào mùa mưa. Gió Gió Bắc – Ðông Bắc từ [[biển Đông]], tốc độ trung bình 2,4&nbsp;m/s, vào mùa khô. Ngoài ra còn có [[gió mậu dịch]] theo hướng Nam – Đông Nam vào khoảng [[tháng ba|tháng 3]] tới [[tháng năm|tháng 5]], trung bình 3,7&nbsp;m/s. Có thể nói Thành phố Hồ Chí Minh thuộc vùng không có gió bão. Cũng như [[Giáng thủy|lượng mưa]], độ ẩm không khí ở thành phố lên cao vào mùa mưa (80%), và xuống thấp vào mùa khô (74,5%). Bình quân độ ẩm không khí đạt 79,5%/năm.<ref name="thoitiet"/>
Sở Y tế Thành phố hiện nay quản lý 8 bệnh viện đa khoa và 20 bệnh viện chuyên khoa. Nhiều bệnh viện của thành phố đã liên doanh với nước ngoài để tăng chất lượng phục vụ.
 
Năm 2021, Mỗimỗi ngày Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận số ca nhiễm [[Covid-19]] cao kỷ lục dẫn tới tình trạng các tỉnh thành lân cạnh cũng tăng theo về số ca mắc. [[Thủ Tướngtướng Chính Phủphủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam|Thủ tướng Chính phủ]] đã phải ban bố chỉChỉ thị 16 phong toả 19 tỉnh thành phía namNam do áp lực từ các bệnh viện quá tải, rất nhiều đã nơi lập chốt kiểm dịch và cách ly nhiều địa phương trong đó Thành phố Hồ Chí Minh được ví như là ổ dịch lớn nhất trong cả nước khi số ca nhiễm tăng chóng mặt ở mức 33–4 con số mỗi ngày.
 
=== Giáo dục ===