Khác biệt giữa các bản “Pentose”

không có tóm lược sửa đổi
(Tạo với bản dịch của trang “Pentose”)
 
Trong [[hóa học]], '''pentose''' là một [[monosaccharide]] (đường đơn) có năm [[nguyên tử]] [[carbon]].<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/pentose Pentose], Merriam-Webster</ref> Công thức phân tử của tất cả các loại pentose là {{Chem|C|5|H|10|O|5}} và [[Khối lượng phân tử|trọngkhối lượng phân tử]] của chúng là 150,13 g/mol.<ref name="pubchem-D-ribose">"[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/D-Ribose {{Smallcaps all|D}}-Ribose]". PubChem compound webpage, accessed on 2010-02-06.</ref>
 
Đường pentose rất quan trọng trong [[hóa sinh]] học. [[Ribose]] là một thành phần của [[RNA]] và phân tử liên quan, của nó là [[deoxyribose]] là một thành phần của [[DNA]] . [[Phosphoryl hóa|Đường pentose được phosphoryl hóa]] là sản phẩm quan trọng của [[chu trình pentose phosphate]], quan trọng nhất là [[ribose 5-phosphate]] (R5P) được sử dụng trong quá trình tổng hợp [[Nucleotit|nucleotidenucleotit]] và [[Acid nucleic|axitacid nucleic]], và erythrose 4-phosphate (E4P) được sử dụng trong quá trình tổng hợp [[Aminoamino acid|axit amin]] thơm.
 
Giống như một số monosaccharide khác, pentose tồn tại ở hai dạng, mạch hở (mạch thẳng) hoặc mạch vòng, dễ dàng chuyển hóa lẫn nhau trong dung dịch.<ref name="m_b">{{Chú thích sách|title=Organic Chemistry|last=Morrison, Robert Thornton|last2=Boyd, Robert Neilson|publisher=Allyn and Bacon|edition=2nd}} Library of Congress catalog 66-25695</ref> Dạng mạch thẳng (hở) của một pentose thường chỉ tồn tại trong các dung dịch với năm nguyên tử cacbon. Bốn trong số các nguyên tử carbon có một [[HydroxylNhóm chức|nhóm]] [[Nhóm chức|chứchydroxyl]] hydroxyl (–OH), được nối với nhau bằng một [[Liên kết cộng hóa trị|liên kết]] đơn, và một nguyên tử carbon tạo nhóm [[Carbonyl|nhóm carbonyl]] (C = O). Các liên kết còn lại của các nguyên tử carbon liên kết với sáu nguyên tử [[Hydro|hydro.]] Do đó, cấu trúc của dạng mạch thẳng là H–(CHOH)<sub>''x''</sub>–C(= O)-(CHOH)<sub>4- ''x''</sub>–H, trong đó ''x'' là 0; 1 hoặc 2.
 
Thuật ngữ "pentose" đôi khi được giả định bao gồm '''deoxypentoses''', chẳng hạn như [[deoxyribose]]: các hợp chất có công thức chung {{Chem|C|5|H|10|O|5-''y''}} được mô tả là có nguồn gốc từ pentose bằng cách thay thế một hoặc nhiều nhóm hydroxyl bằng nguyên tử hydro.
 
=== Các aldopentose ===
 
Các aldopentose có ba [[Trung tâm chiral|trung tâm bất đối xứng]]; do đó, các phân tử này có thể có tám (2<sup>3</sup>) [[đồng phân lập thể]] khác nhau.
{| class="wikitable"
|- align="center"
|[[File:D-arabinose.png|150x150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> <small>D</small> - Arabinose
| [[File:D-lyxosearabinose.png|150x150px150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>D</small> - Lyxose[[Arabinose]]
| [[File:D-Riboselyxose.png|150x150px150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>D</small> - [[RiboseLyxose]]
| [[File:Xylose_linearD-Ribose.png|150x150px150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>D</small> - Xylose[[Ribose]]
| [[File:Xylose linear.png|150px]]<br><br><small>D</small>-[[Xylose]]
|- align="center"
|- align="center"
|[[File:Arabinose.png|150x150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>L</small> - Arabinose
| [[File:Lyxosearabinose.png|150x150px150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>L</small> - Lyxose[[Arabinose]]
| [[File:L-riboselyxose.png|150x150px150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>L</small> - [[RiboseLyxose]]
| [[File:L-xyloseribose.png|150x150px150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>L</small> - Xylose[[Ribose]]
| [[File:L-xylose.png|150px]]<br><br><small>L</small>-[[Xylose]]
|}
[[Ribose]] là một thành phần của [[RNA]] và phân tử liên quan, [[deoxyribose]] là một thành phần của [[DNA]]. Đường pentose được phosphoryl hóa là sản phẩm quan trọng của con đường pentose phosphate, quan trọng nhất là [[ribose 5-phosphate]] (R5P), được sử dụng trong quá trình tổng hợp [[Nucleotit|nucleotide]] và axit nucleic, và erythrose 4-phosphate (E4P), được sử dụng trong quá trình tổng hợp chất thơm. axit amin .
2-ketopentose có hai trung tâm bất đối xứng; do đó, có thể có bốn (2<sup>2</sup>) đồng phân lập thể khác nhau. 3-ketopentose rất hiếm.
{| class="wikitable"
|- align="center"
|[[File:Ribulose.png|150x150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> <small>D</small> - Xenlulozơ
| [[File:D-xyluloseRibulose.png|150x150px150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>D</small> - Xenlulozơ[[Ribulose]]
| [[File:D-xylulose.png|150px]]<br><br><small>D</small>-[[Xylulose]]
|- align="center"
|-align="center"
|[[File:L-ribulose.png|150x150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>L</small> - Xenluloza
| [[File:XyluloseL-ribulose.png|150x150px150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>L</small> - Xylulose[[Ribulose]]
| [[File:Xylulose.png|150px]]<br><br><small>L</small>-[[Xylulose]]
|}
 
== Dạng vòng ==
Dạng đóng hoặc mạch vòng của một pentose được tạo ra khi nhóm cacbonyl tương tác với một hydroxyl trong một nguyên tử carbon khác, biến cacbonyl thành một hydroxyl và tạo ra một [[Ete|cầu nối ete]] –O– giữa hai nguyên tử cacbon. Phản ứng nội phân tử này tạo ra một phân tử dạng vòng bao gồm một nguyên tử oxy và thường là bốn nguyên tử cacbon; các hợp chất mạch vòng sau đó được gọi là furanose, vì có các vòng giống như [[tetrahydrofuran]] [[Ete|ete mạch vòng]].<ref name="m_b">{{Chú thích sách|title=Organic Chemistry|last=Morrison, Robert Thornton|last2=Boyd, Robert Neilson|publisher=Allyn and Bacon|edition=2nd}} Library of Congress catalog 66-25695</ref>
 
Sự đóng vòng biến carbon carboxyl thành tâm bất đối xứng, có thể có bất kỳ cấu hình nào trong hai cấu hình của đồng phân quang học, tùy thuộc vào vị trí của hydroxyl mới. Do đó, mỗi dạng mạch thẳng có thể tạo ra hai dạng đóng vòng riêng biệt, được xác định bằng tiền tố "α" và "β".
Một deoxypentose có tổng số hai đồng phân steroisomer.
{| class="wikitable"
|-align="center"
|[[File:D-dexoyribose_chain.png|150x150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> <small>D</small> - [[Deoxyribose]]
| [[File:D-dexoyribose chain.png|150px]]<br><br><small>D</small>-[[Deoxyribose]]
|- align="center"
|-align="center"
|[[File:L-Deoxyribose_chain.png|150x150px]]</img><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><small>L</small> - Deoxyribose
| [[File:L-Deoxyribose chain.png|150px]]<br><br><small>L</small>-[[L-Deoxyribose|Deoxyribose]]
|}
 
Trong tế bào, pentoses có độ ổn định [[trao đổi chất]] cao hơn [[hexose]].
 
Một [[Polyme|loại polymerpolyme]] baotạo thành gồmtừ đường pentose được gọi là [[pentosan]].
 
=== Nhận biết pentose ===
Các thử nghiệm quan trọng nhất đối với pentose dựa vào việc chuyển đổi pentose thành furfural, sau đó phản ứng với chất mang [[Nhóm mang màu|màu]]. Trong thí nghiệm pentose của Tollens (không nên nhầm với thử nghiệm tráng gương bạc của Tollens để khử đường), vòng furfural phản ứng với phloroglucinol để tạo ra một hợp chất có màu;<ref>Oshitna, K., and Tollens, B., Ueber Spectral-reactionen des Methylfurfurols. Ber. Dtsch. Chem. Ges. 34, 1425 (1901)</ref> Tương tự, trong thí nghiệm với anilin acetate<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=xfS5DQAAQBAJ&pg=PA358|title=Safety Scale Laboratory Experiments|last=Seager|first=Spencer L.|last2=Slabaugh|first2=Michael R.|last3=Hansen|first3=Maren S.|date=2016-12-05|publisher=Cengage Learning|isbn=9781337517140|pages=358|language=en}}</ref> và trong thí nghiệm Bial với orcinol,<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=ega5c11VHvkC&pg=PA447|title=Introduction to Organic Laboratory Techniques: A Small Scale Approach|last=Pavia|first=Donald L.|date=2005|publisher=Cengage Learning|isbn=0534408338|pages=447|language=en}}</ref> pentose phản ứng nhanh và mạnh hơn nhiều so với hexose.
 
==Tham khảo==
== Người giới thiệu ==
{{tham khảo|2}}
 
[[Thể loại:Đường (thực phẩm)]]