Khác biệt giữa các bản “Hãn quốc Đột Quyết”

không có tóm lược sửa đổi
|year_leader2 = 553-576
}}
'''Đột Quyết''' (突厥, ''Göktürk'') là tên một dân tộc [[du mục]] thuộc [[các dân tộc Turk]] ở khu vực [[vùngdãy núi Altai]] và cũng là tên gọi một [[hãn quốc]] hùng mạnh ở [[Trung Á]] trong giai đoạn từ [[thế kỷ 6]] tới [[thế kỷ 7|7]].
 
==Lịch sử==
Hãn quốc Đột Quyết trở thành một quốc gia du mục của các tộc người du mục liên minh với nhau. Do có nhiều sắc tộc và do chính sách ly gián của nhà Tùy, Đột Quyết rơi vào xung đột nội bộ và chia làm Đông và Tây Đột Quyết đối kháng nhau vào khoảng năm 584 sau khi [[Đà Bát Khả hãn]] qua đời. Người Thiết Cách bắt đầu tiến hành đấu tranh giành độc lập.
 
Nhà Tùy đã từng gả công chuachúa An Nghĩa cho thủ lĩnh của Đông Đột Quyết và tạo ra được sự chi phối nhất định đối với Đông Đột Quyết. Nhưng sau, đó Đông Đột Quyết lại ngừng triều cống, tìm cách thoát ly khỏi sự chi phối của nhà Tùy. Dưới thời [[Thủy Bi Khả hãn]] (Shibi Khagan, 609-19619) và [[KhieliHiệt Lợi Khả hãn]] (Illig Qaghan, 620-30630), Đông Đột Quyết đã 33 lần tấn công Tùy-Đường. Năm 627, Đông Đột Quyết tấn công [[Đại Đường]], tiến tới tận [[sông Vệ]] gần kinh đô [[Tràng An]].
 
Năm 629, quân Đại Đường và người Thiết Cách mới giành được độc lập đã liên minh với nhau tiêu diệt được Đông Đột Quyết. Năm 682, Đông Đột Quyết dưới sự lãnh đạo của [[Ilteriş Şad]] và em trai là [[Qapaghan Khaghan]] đã giành được độc lập trở lại, nhưng rồi liên tiếp mắc vào nội chiến. Tới năm 745, liên quân do người [[Hồi Hột]] (Uyghur) làm chủ lực đã tiêu diệt hoàn toàn thế lực Đông Đột Quyết.
 
Tây Đột Quyết thời [[Shekuei]] và [[Thống Diệp Hộ Khả hãn]] đã từng liên minh với [[Đế quốc Đông La Mã]] chống lại triều Sassanid. Năm 627, Thống Diệp Hộ đã tấn công vùng [[Nam Kavkaz]]. Năm 630, quân Tây Đột Quyết đã tấn công [[Armenia]] và dưới sự chỉ huy tài ba của [[Chorpan Tarkhan]] đã đánh bại lực lượng Ba Tư đông hơn. (''Xem thêm [[Chiến tranh Sassanid-Tây Đột Quyết lần thứ ba]]'')
18.958

lần sửa đổi