Khác biệt giữa các bản “Sahel”

n (r2.7.2+) (Bot: Sửa fr:Sahel)
Sự lưu thông của [[gió mậu dịch]] và [[gió mùa]] đóng vai trò quan trọng trong biến chuyển khí hậu khu vực sahel.<ref>Matthias Forkel [http://www.m-forkel.de/klima/zirk_passat.html Die atmosphärische Zirkulation der Tropen und Subtropen - Die Passat- und Monsunzirkulation (Lưu thông khí quyển trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới – Gió mậu dịch- và gió mùa)]</ref>
 
Vào mùa đông (mùa khô) [[đới lặng gió xích đạo]] (ITCZ) di chuyển xuống tới gần 25° vĩ nam. Để cân bằng thì các luồng gió giữa [[vùng áp cao AzoresAçores]] và vùng áp thấp của đới lặng gió là gió mậu dịch thổi theo hướng đông bắc-tây nam. Hậu quả là khu vực sahel bị khô hạn trong mùa đông.
 
Vào mùa hè (mùa mưa) ITCZ có thể di chuyển lên tới tối đa khoảng 18-20° vĩ bắc, tuy trường hợp đó rất hiếm. Để cân bằng thì các luồng gió giữa vùng áp cao cận nhiệt đới (vùng áp cao AzoresAçores) và ITCZ là gió mậu dịch thổi theo hướng đông nam-tây bắc. Chính luồng gió mậu dịch đông nam này mang khí ẩm từ [[Đại Tây Dương]] thổi vào lục địa. Khi ITCZ chuyển dịch lên phía bắc thì có khối không khí ẩm tăng lên, có thể đem mưa tới được khu vực sahel. Do sự dịch chuyển không đều đặn của ITCZ nên trong khu vực này lượng mưa khá thất thường. Dải sahel nằm trong khoảng xấp xỉ 11-20° vĩ bắc, nghĩa là nếu ITCZ chuyển dịch tới 18-20° vĩ bắc thì nó sẽ gây mưa trong toàn bộ khu vực sahel. Ngược lại, nếu ITCZ bị hãm quanh vùng [[xích đạo]] thì toàn bộ khối không khí ẩm của gió đông nam cũng bị hãm trong khu vực đó và sahel bị hạn hán trong khi đó gió thịnh hành lại là gió mậu dịch đông bắc.
 
Hiện tượng này cũng giải thích nguyên nhân làm sa mạc Sahara bành trướng và lấn xuống khu vực sahel. Nguyên là vì vùng áp thấp xích đạo không bao giờ vượt quá 18-20° vĩ bắc, nên nguyên khu vực từ 10 đến 30° vĩ bắc có khi chỉ có gió mậu dịch đông bắc-tây nam suốt năm nên không có mưa.
5.535

lần sửa đổi