Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Thiệt Thành Liễu Đạt”

Nội dung được xóa Nội dung được thêm vào
Cho gọn lại
n cho gọn
Dòng 1:
Thiền sư '''Thiệt Thành-Liễu Đạt''' (? - [[1823]] <ref>Trong ''Thiền sư Việt Nam'' (tr. 466), HT. [[Thích Thanh Từ]] phỏng đoán: "Có lẽ Hòa thượng Liên Hoa lúc mất cũng đã hơn 60 tuổi, vậy có thể ngài sinh khoảng năm [[1755]] - [[1760]]".</ref>), còn gọi là '''Hòa thượng Liên Hoa''', thuộc đời thứ 35, phái [[Lâm Tế tông|Lâm Tế ]] trong [[lịch sử]] [[Phật giáo Việt Nam]].
 
==Hành trạng==
===Là một thiền sư có tiếng===
Chưa biết tên họ thật và quê quán của thiền sư <ref> Theo H.T [[Thích Thanh Từ]] (sách ở mục tham khảo, tr. 472). Huỳnh Minh (''Gia Định xưa'', tr. 207) căn cứ bài vị, cho biết Thiền sư Liễu Đạt, húy là Thiệt Thành.</ref>, chỉ biết sư là đệ tử của Hòa thượng Minh Vật-Nhất Tri, và có lẽ đã qui y với hòa thượng này ở chùa Kim Cang (Bình Thảo, [[Đồng Nai]]).
 
Khoảng giữa [[thế kỷ 18]], trong thời kỳ chúa [[Nguyễn Phúc Ánh]] đánh nhau với [[nhà Tây Sơn |Tây Sơn]], Hòa thượng Phật Ý-Linh Nhạc (cũng thuộc phái Lâm Tế, đời 35) hoằng hóa ở [[chùa Từ Ân]] và [[chùa Khải Tường]] ở [[Gia Định]]. Đến năm [[1744]], Thiền sư Thiệt Thành-Liễu Đạt được cử làm thủ tọa ở chùa Từ Ân, sau lại được làm trụ trì chùa Khải Tường.
Dòng 9:
Năm [[Mậu Thân]] [[tháng 8]] (7 [[tháng 9]] năm [[1788]]), chúa Nguyễn đánh chiếm được Gia Định, cho xây thành và lo tổ chức việc cai trị. Trong khoảng thời này, chúa Nguyễn cùng quan quân ngụ tại chùa Từ Ân, còn các vương phi ngụ tại chùa Khải Tường <ref>Theo PTS. Trần Hồng Liên, "Vai trò của chùa Từ Ân trong sự phát triển văn hóa Phật giáo Gia Định" in trong sách ''Hội thảo khoa học 300 năm Phật giáo [[Gia Định]]-[[Sài Gòn]]-[[Thành phố Hồ Chí Minh]]", Nhà xuất bản TP. Hồ Chí Minh, tr. 109.</ref>.
 
Vốn hảo tướng lại có tài thuyết giảng nên, Thiền sư Thiệt Thành-Liễu Đạt được nhiều người trong triều [[nhà Nguyễn]] kính mộ đến xin thọ giới, trong số đó có Thái trưởng công chúa Long Thành, chị ruột của chúa Nguyễn.
 
===Bị vướng lụy===
Năm Nhâm Tuất ([[1802]]), chúa Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi vua lấy niên hiệu là [[Gia Long]]. Năm [[Đinh Sửu]] ([[1817]]), nhà vua cho triệu Thiền sư Thiệt Thành-Liễu Đạt ra làm Tăng cang [[chùa Thiên Mụ]] ([[Huế]]). Ở đó, mỗi tháng tám ngày, sư vào nội cung để thuyết giảng Phật pháp cho hoàng gia. Mến phục tài đức, vua [[Minh Mạng]] phong cho sư danh hiệu ''Hòa Thượng Liên Hoa'' <ref>HT. Thích Thanh Từ, tr. 472.</ref>.
 
Ngày 20 [[tháng 11]] năm [[Tân Tỵ]] ([[1821]]), Thiền sư Phật Ý- Linh Nhạc viên tịch ở chùa Từ Ân, mà Thiền sư Thiệt Thành Liễu Đạt không hề hay biết. Mãi đến đầu năm [[1823]], nhờ có các quan đại thần từ Gia Định ra dự lễ, nhà sư mới biết tin, rồi nhân duyên cớ này, khẩn thiết xin nhà vua cho về lại chùa Từ Ân.
 
Nguyên nhân sâu xa về việc xin về này, sách ''Lịch sử Phật giáo Đàng Trong'' có đoạn<ref name="NHD">Lược kể theo Nguyễn Hiền Đức, ''Lịch sử Phật giáo Đàng Trong'', Nxb TP. HCM, 1995, tr.như 233-234.</ref>sau:
:''Khi về đến chùa Từ Ân, Hòa thượng Liên Hoa có kể rằng: Khi hoằng hóa ở kinh đô [[Huế]], có Hoàng cô tức Thái trưởng công chúa Long Thành, là đệ tử của ngài, thọ giới [[Bồ tát]] được ban pháp danh là Tế Minh, tự Thiên Nhựt có tình cảm luyến ái sâu đậm, muốn ràng buộc duyên tình với Hòa thượng, nên Hòa thượng phải tìm cách xin về Gia Định.''<ref name="NHD">Lược kể theo Nguyễn Hiền Đức, ''Lịch sử Phật giáo Đàng Trong'', sách ở mục tham khảo, tr. 233-234.</ref>.
 
[[Tháng 10]] năm [[Quý Mùi]] ([[1823]]), Thiền sư Thiệt Thành-Liễu Đạt nhận được tin Hoàng cô, theo lệnh cháu mình là vua [[Minh Mạng]] vào [[Gia Định]] để cúng dường cho chùa Từ Ân và chùa Khải Tường. Tin đến bất ngờ làm sư hết sức bối rối, lo âu. Vì vậy, chỉ mấy ngày sau khi Hoàng cô đến chùa, Thiền sư Thiệt Thành-Liễu Đạt đã phải lánh lên [[chùa Đại Giác]] ở [[Cù lao Phố]] ([[Biên Hòa]]).
 
Vắng mặt thiền sư, Hoàng cô buồn bã không thiết cả việc ăn uống. Thấy sức khỏe của bà ngày một sa sút, nếu có mệnh hệ nào sẽ có hạibất lợi cho chùa, nên thị giả Mật Dĩnh đành phải tiết lộ nơi ở của sư. Ngay hôm sau, Hoàng cô lên chùa Đại Giác.
 
===Rời cõi duyên nghiệp ===
Cũng theo sách ''Lịch sử Phật giáo [[Đàng Trong]]'', thì Thiền sư Thiệt Thành-Liễu Đạt đã đóng kín cửa thất, không chịu gặp mặt Hoàng cô, mà chỉ đưa ra một “bàn tay nhỏ” vì nghe bà nài nĩ quá,...rồi khuya đêm đó, thiền sư tự thiêu. Ngày hôm sau, mùng 2 [[tháng 11]] năm [[Quí Mùi]] ([[1823]]), Hoàng cô cũng tự tử bằng thuốc độc trong hậu liêu [[chùa Đại Giác]], thọ 65 tuổi''<ref name="NHD"></ref>.
Sách ''Lịch sử Phật giáo [[Đàng Trong]]'' chép tiếp<ref name="NHD"/>:
:''Trước cửa thất đóng kín của Thiền sư Thiệt Thành-Liễu Đạt, Hoàng cô quì xuống, lễ ba lễ và thưa rằng: "Đệ tử sắp hồi kinh nên đến đây xin hòa thượng cho diện kiến lần chót trước khi lên đường". Không nghe thấy tiếng trả lời, Hoàng cô lại nài nĩ: "Bạch Hòa thượng, nếu Hòa thượng không tiện ra tiếp, xin Hòa thượng cho con nhìn thấy bàn tay của Hòa thượng, đệ tử cũng hân hoan mà ra về..." Im lặng trong vài phút, Hòa thượng trong thất đưa một bàn tay ra cửa nhỏ, Hoàng cô vội ôm lấy bàn tay hôn nhẹ và khóc... Khuya đêm đó, trong khi mọi người đang an giấc, bỗng thấy lửa cháy rực ở tịnh thất của Hòa thượng Liên Hoa. Dù tận tình cứu hỏa, nhưng tịnh thất và xác thân Hòa thượng cũng đã kịp cháy tiêu.''<ref>Trong ''Thiền sư Việt Nam'', Thiền sư [[Thích Thanh Từ]] phỏng đoán: "Có lẽ Hòa thượng Liên Hoa lúc đó cũng đã hơn 60 tuổi. Như vậy có thể ngài sinh khoảng năm [[1755]] - [[1760]]". (Thành hội Phật giáo TP. HCM xuất bản, 1991, tr. 466).</ref>.
:''Ngay ngày hôm sau, mùng 2 [[tháng 11]] năm [[Quí Mùi]] ([[1823]]), Hoàng cô uống độc dược tự tử tại hậu liêu [[chùa Đại Giác]], thọ 65 tuổi.''
 
:''Tại chùa Từ Ân, sau khi làm lễ nhập tháp cho Thiền sư Thiệt Thành-Liễu Đạt và làm lễ an táng Hoàng cô, long vị của Thiền sư được thờ trên bàn thờ Tổ, còn linh vị của Hoàng cô được thờ ở bàn thờ bá tánh. Nhưng sau đó, chùatheo Từsách Ân''Thiền sư Việt Nam'', trong chùa bỗng nhiên xảy ra nhiều sự việc cải vã, xào xáo. Không dàn xếp được, Thiền sư trụ trì là Tế Tánh Chánh Trực phải tham khảo ý kiến Hòa thượng Tổ Tông-Viên Quang., Hòa thượngvị Viên Quangnày nghiệmđã nảy ra suy rằng: "có thể Hoàng cô có thần thức luyến ái quá mạnh, muốn được gần người mình yêu quí, nên gây ra xáo trộn để đòi yêu sách chăng". Lạ vậy, Hòasau thượng Viên Quang đề nghị chokhi đưa linh vị của Hoàng cô thờ chung với long vị của Hòa thượng Liên Hoa. Quả nhiên, sau khi làm như thế,thì mọi sinh hoạt trong chùa Từ Ân trở lại bình thường...<ref>Lược kể theo ''Thiền sư Việt Nam'', tr. 476-477.</ref>
Khi làm lễ nhập tháp cho Hòa thượng Liên Hoa và làm lễ an táng Hoàng cô xong, Long vị của Hòa thượng được thờ trên bàn thờ Tổ ở chùa Từ Ân, còn linh vị của Hoàng cô được thờ ở bàn thờ bá tánh, cùng chùa...
 
Sách ''Thiền sư Việt Nam'' cho biết thêm<ref>Thiền sư Thích Thanh Từ, ''Thiền sư Việt Nam'', Thành hội Phật giáo TP. HCM xuất bản, 1991, tr. 477.</ref>:
:''Nhưng sau đó, chùa Từ Ân bỗng nhiên xảy ra nhiều sự việc cải vã, xào xáo. Không dàn xếp được, Thiền sư trụ trì là Tế Tánh Chánh Trực phải tham khảo ý kiến Hòa thượng Viên Quang. Hòa thượng Viên Quang nghiệm ra rằng: có thể Hoàng cô có thần thức luyến ái quá mạnh, muốn được gần người mình yêu quí, nên gây ra xáo trộn để đòi yêu sách. Vì vậy, Hòa thượng Viên Quang đề nghị cho đưa linh vị của Hoàng cô thờ chung với long vị của Hòa thượng Liên Hoa. Quả nhiên, sau khi làm như thế, mọi sinh hoạt trong chùa Từ Ân trở lại bình thường...''
 
==Bài kệ cuối==
Hàng 39 ⟶ 34:
:'''''Liễu''' tri mộng huyễn chân như huyễn
:'''''Đạt''' đạo mình vui đạo mấy lần.''
::Sa môn ''Thiệt Thành'' hiệu ''Liễu Đạt''.<ref>Thiền sư Việt Nam, tr. 476.</ref>
 
==Chú thích==
{{Reflist}}
 
==ThamNguồn tham khảo & liên kết ngoài==
*Thiền sư [[Thích Thanh Từ]], ''Thiền sư Việt Nam'', Thành hội Phật giáo TP. HCM xuất bản, 1991
*Nguyễn Hiền Đức, ''Lịch sử Phật giáo Đàng Trong'', Nxb TP.Tthành HCMphố Hồ Chí Minh, 1995,
*[http://www.thuongchieu.net/index.php?option=com_content&task=view&id=1013&Itemid=79 Thiền sư Thiệt Thành Liễu Đạt trên website Thiền viện Thường Chiếu]