Mở trình đơn chính

Các thay đổi

n
Phần lớn các thiên hà elip là tổ hợp từ [[tiến hóa sao|sao khối lượng thấp]], già, với thưa thớt [[môi trường liên sao]] và có rất ít hoạt động [[sự hình thành sao|hình thành sao]]. Chúng bị bao xung quanh bởi một số lớn các [[quần tinh cầu]]. Thiên hà elip được ước lượng chiếm khoảng 10–15% các thiên hà trong [[vũ trụ]] gần chúng ta<ref>{{cite journal |author=Loveday, J. |year=1996 |month=February |title=The APM Bright Galaxy Catalogue. |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=278 |issue=4 |pages=1025–1048 |url=http://articles.adsabs.harvard.edu/full/1996MNRAS.278.1025L |accessdate= 2007-09-15}}</ref> nhưng không phải là kiểu điển hình trong toàn bộ vũ trụ. Chúng hay được tìm thấy gần tại tâm của các [[quần tụ thiên hà]]<ref>{{cite journal |author=Dressler, A. |year=1980 |month=March |title=Galaxy morphology in rich clusters - Implications for the formation and evolution of galaxies. |journal=The Astrophysical Journal |volume=236 |pages=351–365 |url=http://articles.adsabs.harvard.edu/full/1980ApJ...236..351D |accessdate= 2007-09-15 |doi=10.1086/157753}}</ref> và ít gặp trong buổi đầu của Vũ trụ.
 
== Đặc trưng tổng quát ==
Các thiên hà elip được đặc trưng bởi một vài tính chất phân biệt với các lớp thiên hà khác. Chuyển động của các ngôi sao trong các thiên hà elip chủ yếu là chuyển động xuyên tâm, không giống như trong đĩa của các [[thiên hà xoắn ốc]] các sao chuyển động chủ yếu là quanh xung quanh tâm thiên hà. Hơn thế nữa, có rất ít [[vật chất liên sao]] (cả khí hoặc bụi), khiến cho hoạt động [[sự hình thành sao|hình thành sao]] xảy ra với tốc độ chậm, chúng có một vài [[quần tinh mở]], một ít sao trẻ; khá nhiều thiên hà elip chiếm rất nhiều các sao già loại II (population II), làm chúng có màu đỏ. Các thiên hà elip lớn điển hình có một hệ thống mở rộng các [[quần tinh cầu]] trong chúng.<ref>{{cite book |last=Binney |first=J. |coauthors=Merrifield, M. |title=Galactic Astronomy |year=1998 |publisher=Princeton University Press |location=Princeton |isbn=9780691025650 |oclc=39108765}}</ref>
 
| doi = 10.1086/316307}}</ref> gợi ra một điều là chúng được hình thành từ cùng các quá trình vật lý giống nhau, mặc dù điều này vẫn còn nhiều tranh cãi. Biên dạng [[độ sáng]] của cả thiên hà elip và chỗ phình đều phù hợp với [[định luật Sersic]]. Các thiên hà elip cũng thường được tìm thấy trong các [[quần tụ thiên hà]] và các nhóm thiên hà rất gần nhau (compact groups of galaxies).
 
== Sự hình thành sao ==
Bức chân dung truyền thống của các thiên hà elip vẽ lên chúng như là các thiên hà mà [[sự hình thành sao]] đã kết thúc, còn lại các ngôi sao già và các sao còn đang hoạt động. Có thể có rất ít sự hình thành sao được diễn ra, bởi vì thiếu đi các khí, bụi và nhân tố kích thích trong các thiên hà này. Nói chung, các thiên hà elip hiện lên với màu vàng-đỏ, tương phản với sự xuất hiện của những chấm xanh trong các [[thiên hà xoắn ốc]] điển hình, mà màu sắc phát ra phần lớn từ các ngôi sao nóng, trẻ trong các nhánh xoắn ốc của chúng.
 
== Hình dạng và kích thước ==
Thiên hà elip có hình dạng và kích thước đa dạng: kích thước nhỏ từ mười [[pasec|kilopasec]] đến trên 100 kilopasec, và khối lượng từ 10<sup>7</sup> đến gần 10<sup>13</sup> [[khối lượng Mặt Trời]]. Phạm vi kích thước và khối lượng của các thiên hà elip rộng hơn nhiều so với các kiểu thiên hà khác. Loại thiên hà elip nhỏ nhất, [[thiên hà elip lùn]], có thể không lớn hơn một [[quần tinh cầu]] điển hình, nhưng chúng có thể chứa một lượng đáng kể [[vật chất tối]] mà không có mặt trong các quần tinh cầu.
[[Phân loại hình thái của thiên hà|Trong phân loại của Hubble]] về các thiên hà elip có chứa một số nguyên miêu tả độ giãn của hình ảnh các thiên hà elip.
Phía cuối của phổ phân loại thiên hà elip, có một cách phân chia nhỏ hơn, mở rộng cách phân loại của Hubble. Mở rộng thiên hà elip khổng lồ ''gE'' (giant ellipticals), là [[thiên hà loại D]] và [[thiên hà loại cD]]. Chúng tương tự với nhóm phân loại thiên hà ''anh em'' nhỏ hơn, nhưng có độ khuếch tán hơn (more diffuse), cùng với quầng lớn hơn (larger haloes). Một số thì xuất hiện giống với các [[thiên hà thấu kính]]{{fact}}.
 
== Quá trình tiến hóa ==
Những suy luận hiện tại cho rằng các thiên hà elip có thể hình thành từ một quá trình dài bắt đầu từ hai thiên hà cùng khối lượng, với kiểu hình thái bất kỳ, chúng va chạm với nhau và cuối cùng hòa trộn lại thành thiên hà elip.{{Citation needed|date=November 2009}}
 
* [[Tương quan M-sigma]]
 
== Liên kết ngoài ==
*[http://www.seds.org/messier/elli.html Thiên hà elip], trang của SEDS Messier
*[http://csep10.phys.utk.edu/astr162/lect/galaxies/elliptical.html Thiên hà elip]
 
== Tham khảo ==
<references/>
 
[[fr:Galaxie elliptique]]
[[ko:타원 은하]]
[[hi:अंडाकार आकाशगंगागैलेक्सी]]
[[hr:Eliptična galaktika]]
[[it:Galassia ellittica]]
164.240

lần sửa đổi