Khác biệt giữa các bản “Cao Hoan”

không có tóm lược sửa đổi
'''Cao Hoan''' ([[chữ Hán]]: ''高歡''; 496 - 547) là một quân phiệt thời [[Nam-Bắc triều (Trung Quốc)]]. Ông từng làm đến là Thượng trụ quốc nhà [[Đông Ngụy]], đối thủ của [[Vũ Văn Thái]] nhà [[Tây Ngụy]]. Sau con ông là [[Bắc Tề Văn Tuyên Đế|Cao Dương]] soán ngôi [[Đông Ngụy]], lập nhà [[Bắc Tề]], truy tặng ông là '''Cao Tổ Thần Vũ Hoàng Đế'''.
 
==Thân thế==
 
==Xung đột Lạc Dương - Tấn Dương==
Cao Hoan kéo quân đến Lạc Dương. Vì Nguyên Lãng không phải dòng đích, ông bèn phế cả Tiền lẫn Hậu Phế Đếđế, lập Bình Dương vương Nguyên Tu, tức [[Bắc Ngụy Hiếu Vũ đế|Hiếu Vũ đế]]. Ngụy Hiếu Vũ đế phong ông làm Thượng trụ quốc, Bột Hải vương, cưới con gái ông làm Hoàng hậu.
 
Việc Cao Hoan chuyên quyền, tự do phế lập làm Hiếu Vũ đế rất bất mãn, nên nghe theo mưu Hộc Tư Xuân, Hạ Bạt Thắng, ngầm liên kết với em Thắng là Hạ Bạt Nhạc, khi ấy thống lĩnh vùng Quan Trung, để đối phó với Hoan. Bấy giờ, Hoan trở về căn cứ của mình ở Tấn Dương, để Cao Cán làm tai mắt cho mình ở Lạc Dương. Song Cán gốc gác thấp, không kiềm chế được Hiếu Vũ đế, bèn mật tấu về cho Hoan biết, bị Hiếu Vũ đế giết chết.
Cao Hoan kéo quân đến Lạc Dương. Vì Nguyên Lãng không phải dòng đích, ông bèn phế cả Tiền lẫn Hậu Phế Đế, lập Bình Dương vương Nguyên Tu, tức [[Bắc Ngụy Hiếu Vũ đế|Hiếu Vũ đế]]. Ngụy Hiếu Vũ đế phong ông làm Thượng trụ quốc, Bột Hải vương, cưới con gái ông làm Hoàng hậu.
 
ThànhĐể Tấntránh Dương,hậu thủ phủ Thái Nguyên là trung tâm quân sự của Bắc Ngụy từ thời Nhĩ Chu Vinhhoạn, nên ông đặt căn cứ chính ở Tấn Dương. Ông để Cao Cán làm tai mắt cho mình ở Lạc Dương. Song Cán gốc gác thấp, không kiềm chế được Hiếu Vũ đế. Theo mưu Hộc Tư Xuân, Hạ Bạt Thắng, Hiếu Vũ đế ngầm liên kết với em Thắng là Hạ Bạt Nhạc, khi ấy thống lĩnh vùng Quan Trung, để đối phó với ông. ÔngHoan sai thuộc hạ là Địch Tung sang thông đồng với Hầu Mạc Trần Duyệt để ám sát Nhạc. Ông lại phục kích giết Hột Đậu Lăng Ỷ Lợi để cướp quân đội của Ỷ Lợi. Hạ Bạt Nhạc bị giết rồi, ông sai [[Hầu Cảnh]] sang tây thống lĩnh quân đội của Nhạc, song bộ hạ của Nhạc là [[Vũ Văn Thái]] đã đượcnhanh tay đoạt lấy quyền thống quản đạo quân ở Quan Tây. bầuLấy thếcớ vàobáo vịthù trí củacho Nhạc. Hiếu,ĐếVăn bènThái kếtkhởi liênbinh, vớiphát hịch Vănvăn Tháithảo phạt Cao Hoan.
 
Năm 534, Hiếu Vũ Đế mộ binh, phao tin để đánh Lương, song thực tế để chinh phạt ông. Hộc-tư Xuân xin đích thân dẫn vài ngàn kỵ binh tập kích Cao Hoan. Có người nói với Hiếu Vũ Đế: "Đó là giết một Cao Hoan chỉ để mọc lên Cao Hoan khác." Đế bèn thôi. Triều đình Lạc Dương giết Cao Cán, ông bèn dẫn quân tiến về Lạc Dương. Hiếu Vũ Đế cho gọi Hạ-bạt Thắng, khi ấy là Đô Đốc quân sự các châu giữa lưu vực sông Hoàng Hà và sông Hoài, và Vũ Văn Thái đến cứu viện. Quân cứu viện chưa tới, Hiếu Vũ Đế theo lời Vương Tư Chánh bỏ Lạc Dương chạy đến Trường An nương nhờ Vũ Văn Thái.
 
Nhận thấy thế lực của Vũ Văn Thái có thể đối trọng được với Cao Hoan, Hiếu Vũ Đế bèn bí mật kết liên với Vũ Văn Thái để chống lại Cao Hoan. Năm 534, Hiếu Vũ đế mộ binh, phao tin để đánh Lương, song thực tế để chinh phạt Cao Hoan. Hộc Tư Xuân xin đích thân dẫn vài ngàn kỵ binh tập kích Hoan. Có người nói với Hiếu Vũ đế: ''"Đó là giết một Cao Hoan chỉ để mọc lên Cao Hoan khác"''.
Ông thu phục Lạc Dương cùng các châu quận vùng Sơn Đông, Hoài Bắc, rồi sai người đánh Hạ-bạt Thắng ở Kinh Châu. Hạ-bạt Thắng bại trận, theo hàng nước Lương. Tất cả lãnh thổ từ Đồng Quan trở về phía Đông và từ sông Hoài trở lên phía Bắc đều thuộc quyền ông.
 
ÔngHoan thubèn phụcdẫn quân tiến về Lạc Dương. Hiếu Vũ Đế cho gọi Hạ Bạt Thắng, khi ấy là Đô đốc quân sự các châu giữa lưu vực sông Hoàng Hà và sông Hoài, và Vũ Văn Thái đến cứu viện. Quân cứu viện chưa tới, Hiếu Vũ đế theo lời Vương Tư Chánh bỏ Lạc Dương chạy đến [[Trường An]] nương nhờ Vũ Văn Thái. Hoan bèn chiếm lấy Lạc Dương cùng các châu quận vùng Sơn Đông, Hoài Bắc, rồi sai người đánh Hạ-bạt Bạt Thắng ở Kinh Châu. Hạ-bạt Bạt Thắng bại trận, theo hàng nước Lương. Tất cả lãnh thổ từ Đồng Quan trở về phía Đông và từ sông Hoài trở lên phía Bắc đều thuộc quyền ôngCao Hoan.
Ông nhiều lần gửi thư xin đón Hiếu Vũ Đế về Lạc Dương, đều bị cự tuyệt, ông bèn lập Nguyên Thiện Kiến (元善見) lên ngôi, tức Đông Ngụy Hiếu Tĩnh Đế và dời đô về Nghiệp Thành. Tứ ấy phân chia Đông Ngụy và Tây Ngụy.
 
ÔngCao Hoan nhiều lần gửi thư xin đón Hiếu Vũ Đếđế về Lạc Dương, đều bị cự tuyệt, ông bèn lập Nguyên Thiện Kiến (元善見) lên ngôi, tức [[Đông Ngụy Hiếu Tĩnh Đếđế|Hiếu Tĩnh đế]] và dời đô về Nghiệp Thành., Tứkiến ấylập phântriều chiađình, Đôngsử Ngụygọi Tây[[Đông Ngụy]]. Tháng 12 cùng năm,Vũ Văn 
Thái giết Hiếu Vũ đế,lập Nguyên Bảo Cự lên ngôi, tức [[Tây Ngụy Văn Đế|Văn Đế]], định đô ở Trường An, sử gọi là [[Tây Ngụy]]. Từ đó, cục diện đối đầu [[Đông Ngụy]] và [[Tây Ngụy]] đã hình thành.
 
==Xung đột Đông-Tây Ngụy==
210.701

lần sửa đổi