Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Khoa bảng Việt Nam”

không có tóm lược sửa đổi
Không có tóm lược sửa đổi
{{otheruses|Khoa bảng}}
Các kỳ thi [[Nho giáo|Nho học]] ở Việt Nam bắt đầu có từ năm [[1075]] dưới triều [[Lý Nhân Tông]] và chấm dứt vào năm [[1919]] đời vua [[Khải Định]]. Trong 845 năm đó, đã có nhiều loại khoa thi khác nhau, ở mỗi triều đại lại có những đặc điểm khác nhau, song trong các đời [[nhà Lý|Lý]], [[nhà Trần|Trần]], [[nhà Hồ|Hồ]] có một đặc điểm chung là các khoa thi đều do triều đình đứng ra tổ chức, chỉ đạo thi. Hệ thống thi cử tuyển người làm quan này gọi là '''khoa cử''' ([[chữ Nho]]: 科).
 
==Khái quát==
'''Khoa bảng'''(科榜) là cái bảng danh dự, liệt kê tên họ các thí sinh đỗ đạt [[học vị]] trong các kỳ thi cử này, phần lớn được tuyển chọn làm quan chức cho triều đại phong kiến Việt Nam. Khoa bảng là tĩnh từ để chỉ những người đỗ đạt này. Thí dụ: "Gia đình khoa bảng" là gia đình có học, có người trong họ đỗ đạt cao trong những kỳ thi cử do triều đình tổ chức và chấm khảo.
 
Các sách xưa dùng [[chữ Nho]] dạy [[Nho giáo]] cho thí sinh dự các kỳ thi Hương, thi Hội gồm có: Nhân thiên tự, sử học vấn tân, ấu học ngũ ngôn thi, Minh tâm bảo giám, Minh đạo gia huấn, [[Tam tự kinh]] và bộ sách giáo khoa là [[Tứ Thư]] ([[Luận ngữ]], [[Mạnh Tử (sách)|Mạnh tử]], [[Đại Học (kinh điển)|Đại học]] và [[Trung dung]]), [[Ngũ Kinh]] ([[Kinh Thi]], [[Kinh Thư]], [[Kinh Lễ]], [[Kinh Dịch]] và [[Biên niên sử Xuân Thu|Kinh Xuân Thu]]). Nhiều nho sĩ còn đọc thêm cả bách gia [[Chu Tử]], các sách [[Phật giáo]], [[Đạo giáo]] nữa. Khối lượng sách học thật là đồ sộ, lại phải học thuộc lòng và hiểu đúng nghĩa nên nho sinh mất rất nhiều công phu học và vất vả gian nan.<ref>''[http://www.binhthuan.gov.vn/khtt/Giaoduc/sukien/sukien-idx.htm Chính quyền thực dân Pháp và nhà nước phong kiến Việt Nam bãi bỏ nền giáo dục khoa cử bằng chữ Hán]''</ref>. Cực khổ nhất là phải chờ hai ba năm mới có kỳ thi. Khi đi thi thí sinh lại phải mang theo lều, chõng, thức ăn, lặn lội xa xôi lên kinh thành. Tác giả [[Ngô Tất Tố]] có viết truyện ''[[Lều chõng]]'' <ref>[http://www.cinet.gov.vn/vanhoa/Vanhoc/vh-vietnam/tacgia/20/van/tacpham/t/Ngotatto_leuchong/ Lều chõng]</ref>để nói lên những oái ăm của các kỳ thi này.
Người dùng vô danh