Khác biệt giữa các bản “Chiến tranh Việt-Chiêm 1069”

n
using AWB
n (Robot: Removing selflinks)
n (using AWB)
Năm Giáp Thân (1044), [[Lý Thái Tông]] đã đánh Chiêm Thành với lý do nước này bỏ thông hiếu, phá quốc đô [[Phật Thệ]] và giết chúa [[Sạ Đẩu]].
Sang thời Lý Thánh Tông, năm 1065 - 1069, Chiêm Thành bỏ cống. Vua Thánh Tông lại đem quân Nam chinh. Nhưng một vài sử gia cho rằng tới giai đoạn [[lịch sử]] này cuộc đánh Chiêm chẳng phải riêng vì việc đoạn tuyệt giao hiếu, mà do Đại Việt bắt đầu thi hành chính sách mở rộng biên giới, dựa vào chỗ Chiêm Thành có tinh thần bất khuất chống đối đối với Đại Việt và lại lén lút thần phục [[nhà Tống]]<ref name="Việt Sử toàn thư, tr 141">Việt Sử toàn thư, tr 141</ref>.
 
Quốc vương Chiêm là [[Chế Củ]] muốn dựa vào nhà Tống để chặn bước tiến của Đại Việt, xin thần phục và được vua [[Tống Thần Tông]] giúp đỡ, cho ngựa trắng và cho phép họ mua [[lúa]] ở [[Quảng Châu]], Chiêm Thành không tiếp tục nạp cống cho Đại Việt nữa. Mọi hành động của Chiêm Thành đều bị người Việt cho là khiêu khích họ<ref> name="Việt Sử toàn thư, tr 141<"/ref>.
 
==Diễn biến==
Thành Phật Thệ<ref>sau gọi là Chà Bàn hay là Đồ Bàn ở vào địa phận tỉnh [[Bình Định]] ngày nay</ref>, ba phía Tây-Nam-Bắc có núi che chở, phía Đông giáp biển. Thủy quân của nhà Lý đổ bộ ở đây. Tướng Chiêm là [[Bố Bì Đà La]] dàn trận trên bờ sông Tu Mao chặn đánh. Quân Lý xông lên giết được Bố Bì Đà La và rất nhiều binh sĩ.
 
Lý Thường Kiệt vượt được sông Tu Mao, lại qua hai con sông nữa mới tới kinh đô Chiêm Thành. Đang đêm nghe tin quân của mình bại trận ở Tu Mao, vua Chế Củ mang vợ con chạy trốn. Đêm ấy, quan quân nhà Lý tràn vào thành Phật Thệ, đến [[bến Đồng La]], dân ở thành Phật Thệ phải xin hàng<ref name="Đại Việt sử lược, tr 52">Đại Việt sử lược, tr 52</ref>.
 
Vua Thánh Tông đánh Chiêm Thành lâu lắm không hạ nổi, bèn đem quân trở về. Đi nửa đường đến châu Cư Liên, vua nghe thấy nhân dân khen bà Nguyên phi ở nhà giám quốc, trong nước được yên trị, Thánh Tông nói: “''Người đàn bà trị nước còn được như thế, mà mình đi đánh Chiêm Thành không thành công, thế ra đàn ông hèn lắm sao?''”
Người có công lớn nhất trong cuộc đại thắng này của nhà Lý là Lý Thường Kiệt.
 
[[Tháng 5]] [[Lý Thánh Tông]] ngự tiệc cùng quần thần ở [[cung điện]] của vua Chiêm, vua lại thân hành múa thuẫn và đánh cầu ở nơi thềm điện ấy. Trước khi về nước Thánh Tông còn không quên sai đếm tất cả nhà của dân ở trong và ngoài thành Phật Thệ, gồm có hơn 2.660 căn đều thiêu rụi sạch<ref> name="Đại Việt sử lược, tr 52<"/ref>.
 
Ngày 19 tháng 6 năm Quý Tỵ, thuyền của quân Lý về đến cửa Tư Minh, có lẽ là Tư Dung. Ngày 17 tháng 7 năm Tân Dậu, đạo quân Nam chinh về tới [[Thăng Long]]. Vua Thánh Tông lên bộ ngự trên xe, quân thần cỡi ngựa theo sau. Vua Chiêm mặc áo vải trắng, đầu đội mũ làm bằng [[cây gai]], tay bị trói sau lưng do 5 người lính Võ đô dắt. Quyến thuộc đi sau cũng bị trói. Chế Củ xin dâng 3 châu [[Bố Chính]], [[Ma Linh]] và [[Địa Lý]] để chuộc tội nên ông được tha về.
5.681.853

lần sửa đổi