Đền Cửa Ông trước cuộc đại trùng tu 2017

Đền Cửa Ông thuộc phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Đây là nơi thờ phụng Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng nhiều nhân vật nổi tiếng thời nhà Trần, và cũng là nơi tổ chức Lễ hội đền Cửa Ông. Cuối năm 2017, đền Cửa Ông được Chính phủ xếp hạng là khu di tích quốc gia đặc biệt.

Lịch sửSửa đổi

Sau khi Trần Quốc Tảng mất (1313), nhân dân địa phương truyền lại thấy ông hiển thánh tại khu Vườn Nhãn (nay thuộc phường Cửa Ông) nên đã lập biểu tâu lên vua Trần Anh Tông, được chấp thuận và chu cấp tiền bạc để lập miếu tế lễ. Khu vực Cửa Ông ngày nay (xưa gọi là Cửa Suốt) là nơi Trần Quốc Tảng khi xưa đóng quân đồn trú bảo vệ tuyến biên giới và lãnh hải phía đông bắc Việt Nam, lập được nhiều công trong hai cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Nguyên.

Trước khi thờ Trần Quốc Tảng, đền Cửa Ông gọi là Miếu Hoàng Tiết chế. Khi đó thờ Hoàng Cần, là người địa phương có nhiều công đánh phá giặc cướp, được các triều vua phong "Khâm sai Đông Đạo Tiết chế"[1][2].

Đền Cửa Ông đã trải qua lịch sử hơn 700 năm, với nhiều cuộc đại trùng tu. Lần gần nhất hoàn thành cuộc đại trùng tu là vào năm 2017.

Vị tríSửa đổi

Đền Cửa Ông nằm trên một ngọn đồi cao khoảng 100m, thuộc khu 9A, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Đền cách trung tâm thành phố Hạ Long 40km về phía Đông Bắc. Tổng diện tích quy hoạch đền Cửa Ông là 18,125 ha.

Phía trước đền Cửa Ôngvịnh Bái Tử Long, phía sau là một thung lũng. Các nhà phong thủy đánh giá đền có thế "Tọa sơn hướng hải", hội tụ nhiều lợi thế phong thủy.

Kiến trúcSửa đổi

 
Lăng Trần Quốc Tảng tại đền Cửa Ông

Trong suốt thời kỳ phong kiến, đền chỉ là một thảo am được dựng dưới gốc cây cổ thụ, bên bờ Cửa Suốt, tục gọi là miếu Đức Ông.

Đến đầu thế kỉ XX, thời kì Pháp thuộc, với kĩ thuật xây dựng hiện đại và dân cư trở nên đông đúc, đền Cửa Ông đã được xây lại bằng gạch ngói kiên cố hơn.

Đền Cửa Ông trước đây được xây dựng thành ba khu: đền Hạ, đền Trung và đền Thượng. Trong thời kì chiến tranh Việt Nam, đền Trung và đền Hạ máy bay Mỹ ném bom phá hủy, chỉ đền Thượng còn tồn tại cho đến ngày bay. Ngày nay, đền Trung và đền Hạ được xây lại trên nền đất cũ. Bên phải đền Thượng là một ngôi chùa, bên trái là nhà sắp lễ và hóa sớ. Phía sau đền Thượng là lăng Trần Quốc Tảng.

Bên trong đền Thượng, có rất nhiều tượng thờ các nhân vật nối tiếng của nhà Trần. Có hơn 30 tượng được phân bổ làm ba lớp:

Lễ hộiSửa đổi

Lễ hội Đền Cửa Ông tổ chức từ ngày 2 tháng Giêng âm lịch đến hết tháng 3 âm lịch. Nhân dân theo truyền thống thường đi lễ đền Cửa Ông từ đầu năm mới âm lịch, theo tuyến du lịch lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc - Yên Tử - Cửa Ông.

Đọc thêmSửa đổi

Ghi chúSửa đổi

  1. ^ Đại Nam nhất thống chí, 1875-1883, Nhà xuất bản Khoa học xã hội dịch và xuất bản, 1971, tập 4, trang 45
  2. ^ Đồng Khánh dư địa chí, tỉnh Quảng Yên, trang 441.