Mở trình đơn chính

Định phi Vạn Lưu Ha thị (chữ Hán: 定妃万琉哈氏; ? năm 1661 - 24 tháng 5 năm 1757), cũng gọi Vạn Lưu Cáp thị (万琉哈氏) Ngõa Lưu Cáp thị (瓦琉哈氏), qua Hán tịch thư là Vạn thị (万氏), Mãn Châu Chính Hoàng kỳ xuất thân, nguyên Thượng Tam kỳ Bao y, là một phi tần của Thánh Thánh Tổ Khang Hi Đế.

Thanh Thánh Tổ Định phi
定妃万琉哈氏
Khang Hi Đế phi
Thông tin chung
Phu quânThanh Thánh Tổ
Khang Hi Hoàng đế
Hậu duệDận Đào
Tước hiệu[Thứ phi; 庶妃]
[Định tần; 定嬪]
[Định phi; 定妃]
An tángPhi viên tẩm, Thanh Cảnh lăng

Thân thếSửa đổi

Định phi Vạn Lưu Ha thị sinh vào năm Thuận Trị thứ 18 (1661), xuất thân từ tầng lớp Bao y thuộc Mãn Châu Chính Hoàng kỳ. Thân phụ của Định phi là Lang trung Tha Nhĩ Bật (拖爾弼). Gia tộc của bà nhiều đời làm trong Tân Giả khố (辛者库) của Nội vụ phủ.

" 定妃家族任內管領的職務較多,如彰福綬和巴什等人,家族世代擔任膳房總領和宮內管領等職務"

"Gia đình của Vạn Lưu Ha thị có nhiều nhiệm vụ, trong đó có quản lý ẩm thực và coi sóc các bữa ăn cho Hoàng gia."

Tân Giả khố, Mãn ngữ gọi Hồ Thác Hòa (浑托和), ý là "Nửa Tá lĩnh", ám chỉ đến Bao y Nội Quản lĩnh. Nguyên bản gia tộc của Định phi thấp kém hơn so với các phi tần khác, xuất thân không khác với Lương phi Vệ thị là mấy. Đây cũng là lí do Khang Hi Đế đến tận năm 1718 mới sắc phong chính thức cho bà.

Đại Thanh Tần phiSửa đổi

Thứ phi nhiều năm không danh phậnSửa đổi

Năm 1673, tức năm Khang Hi thứ 12, dựa vào xuất thân, Vạn Lưu Ha thị nhập cung thông qua Nội vụ phủ tuyển tú, vào cung làm cung nữ. Không rõ thời gian bà trở thành cung nhân của Khang Hi Đế, nhưng bà đã có danh hiệu Thứ phi (庶妃)- một cấp bậc hậu cung không chính thức. Thời Khang Hi, cung nhân trong hậu cung rất nhiều, dù là tần phi, song vẫn không định được phong hiệu chính thức. Thứ phi Vạn Lưu Ha thị cùng với nhiều hậu cung khác như Thứ phi Vương thị, Thứ phi Trần thị vì xuất thân mà cản trở việc thăng vị.

Ngày 18 tháng 1 năm Khang Hi thứ 25 (1686), giờ Dần, Thứ phi Vạn Lưu Ha thị hạ sinh Hoàng thập nhị tử Dận Đào. Vì phân vị của mẫu thân không cao, Hoàng thập nhị tử được giao cho Tô Ma Lạt Cô, thị nữ của Hiếu Trang Văn Hoàng hậu, người đã từng nuôi dưỡng chính Hoàng đế Khang Hi. Theo ghi nhận chính thống, Thứ phi Vạn Lưu Ha thị vẫn thường xuyên được phép đến thăm Hoàng tử. Vào những năm cuối thời Khang Hi Đế trị vì, Dận Đào được sắc phong là Đô thống Mãn Châu (都督满洲), được vua cha vô cùng trọng dụng.

Năm Khang Hi thứ 57 (1718), tháng 4, Khang Hi Đế nói truyền chỉ dụ với Lễ bộ, muốn sắc phong 6 vị trong hậu cung, tuổi 40 tuổi đến 60 tuổi, sinh dục Hoàng tự. Thứ phi Vạn Lưu Ha thị cũng được liệt vào hàng tấn phong. Cùng năm đại phong hậu cung, Hòa tần Qua Nhĩ Giai thị tấn phong Hòa phi, Thứ phi Bát Nhĩ Tế Cẩm thị làm Tuyên phi, Thành tần Đới Giai thị phong Thành phi, Thứ phi Trần thị phong Cần tần, Thứ phi Vương thị phong làm Mật tần. Còn Thứ phi Vạn Lưu Ha thị, lúc này đã 57 tuổi, mới được hưởng phân vị Tần. Hành Tần vị sắc phong, lấy phong hiệu [Định; 定], có nghĩa "ổn trọng", " kiên định".

Tấn phong làm PhiSửa đổi

Năm Khang Hi thứ 61 (1722), ngày 13 tháng 11 (tức ngày 20 tháng 12 dương lịch), Khang Hi Đế băng hà. Sang ngày 20 tháng 11 (tức ngày 27 tháng 12 dương lịch), Ung Thân vương Dận Chân lên ngôi, tức [Ung Chính Đế]. Ung Chính Đế hiếu kính với hậu cung của Tiên đế, đã tấn phong nhiều người, trong đó có Đông Giai Quý phi trở thành Hoàng quý phi, Hòa tần Qua Nhĩ Giai thị trở thành Quý phi, Mật tần Vương thị, Cần tần Trần thị đều thăng lên Phi. Tân đế phụng ý chỉ của Nhân Thọ Hoàng thái hậu Ô Nhã thị, tấn tôn Định tần Vạn Lưu Ha thị làm Định phi (定妃), xưng làm Hoàng khảo Định phi (皇考定妃).

"Mẫu thân của Thập nhị a ca nhiều năm hầu hạ Hoàng khảo (tức Khang Hi) kính cẩn, khiêm nhường, ở tước Tần đã lâu, nay tấn phong là Phi."

Gia tộc của bà từ đó cũng thoát khỏi thân phận Bao y thấp kém, nhập vào Chính Hoàng kỳ. Dưới triều Ung Chính, Định phi Vạn Lưu Cáp Thị xuất cung dưỡng già tại phủ đệ của con trai, tức Lý vương phủ. Dưới triều Càn Long, tuy không tiếp tục tôn phong cho Định phi nhưng vào mỗi dịp lễ Tết hoặc yến tiệc của Hoàng gia, Hoàng đế đều hạ chỉ đón bà vào cung tham dự. Ngày thượng thọ thứ 90 của Định phi, Càn Long Đế còn đích thân đến Vương phủ làm thơ chúc mừng.

Định phi mất ngày 24 tháng 5 năm Càn Long thứ 22 (1757) tức ngày 7 tháng 4 (tính theo lịch), thọ 97 tuổi, sống qua 4 đời Hoàng đế, được táng tại Phi viên tẩm của Cảnh lăng. Bà chính là phi tần có tuổi thọ cao nhất trong lịch sử nhà Thanh và con trai bà cũng thọ nhất trong các Hoàng tử của Khang Hi Đế. Khi bà mất, thi thể vẫn được tạm đặt tại Lý vương phủ. Càn Long Đế nghe tin Định phi hoăng thệ khi đang thực hiện chuyến Nam Tuần lần thứ 2 thì trở về vào ngày 26 tháng 4. Ngày 29 tháng 4, Càn Long Đế đích thân đến trước mộ của Định phi tế rượu.

Hậu cung bài vịSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%AE%9A%E5%A6%83%E8%90%AC%E7%90%89%E5%93%88%E6%B0%8F

  1. 《清实录·清圣祖实录·卷之二百七十八》(夏。四月)○丁酉。上驻跸南石槽地方。○谕礼部王阿哥等之母备位宫闱俱年及六十、五十四十有余宫中虽称妃嫔、尚未受封。今封博尔济锦氏、和嫔瓜尔嘉氏、淳郡王允祐之母达甲氏为妃。封贝子允祹之母瓦刘哈氏、十五阿哥允禑、十六阿哥允禄之母王氏、十七阿哥允礼之母陈氏为嫔尔部察例俱奏.......
  2. ^ 《欽定八旗通志》正黃旗包衣第一管領,系順治六年分立,初以陶色管理。陶色故,以桑格管理。桑格故,以包衣大托賴管理。托賴故以包衣大滿丕管理。滿丕故,以包衣大托爾必管理。托爾必故,以包衣大七十管理。七十故,以包衣大胡禮管理。
  3. ^ 《八旗滿洲氏族通譜》尼喀達,正黃旗人,世居清河地方,國初來歸,原为正黄旗包衣管領下辛者库人,雍正元年因係定妃外家特旨出包衣......尼喀達之子托和齊,原任司庫。孫托賴,滿丕原任內管領。桑格元任頭等侍衛兼太常寺卿銜。胡什屯,原任膳房總領,托爾壁原任郎中,參領,兼佐領。
  4. ^ 《清实录·清圣祖实录·卷之二百八十二》(康熙五十七年十二月)○辛未。命大学士马齐持节册封博尔济锦氏为宣妃。册文曰.......命大学士王顼龄、持节册封瓦刘哈氏为定嫔。册文曰、朕惟典司宫教、率九御以承休。协赞坤仪、应四星而作辅。祗膺彝典。载锡恩纶。咨尔瓦刘哈氏。久简宫闱。动循礼法。备令仪之淑慎、彰厥有常。禀懿德之静专、协于克一。兹册封尔为定嫔。尔其徽音益懋、积余庆于家邦。誉命惟新、荷殊荣于简册。命学士勒什布、持节册封王氏为密嫔.......
  5. ^ 《清实录·清世宗实录·卷之二十》(雍正二年六月)○庚辰。以尊封圣祖仁皇帝皇贵妃贵妃密妃定妃通嫔、遣官祭告太庙、奉先殿.......○辛巳。遣官赍册宝尊封圣祖仁皇帝皇贵妃贵妃密妃定妃通嫔.......
  6. ^ 《清史稿》定妃,萬琉哈氏。事聖祖為嬪。世宗尊為皇考定妃。就養其子履親王允祹邸。高宗朝,歲時伏臘,輒迎入宮中上壽,然未進尊封。薨年九十七。
  7. ^ 《宮內等處女子嬤嬤媽媽裏折肉銀底賬》寧壽宮,皇貴妃下官女子三人,學生二人,家下女子一人; 貴妃下官女子七人; 憲妃下官女子四人; 成妃下官女子六人; 密妃下官女子六人,使女二人;勤妃下官女子一人,家下女子三人......
  8. ^ 《欽定八旗通志》奉安溫僖貴妃神位於中龕內居左,慧妃神位居右,惠妃神位次左,宜妃神位次右。奉安榮妃神位於西龕內居首,次平妃神位,良妃神位,宣妃神位。乾隆六年,奉安成妃神位於東龕內居首,九年奉安順懿密妃神位在成妃神位之次,十九年奉安純裕勤妃神位在順懿密妃神位之次,二十二年奉安定妃神位在純裕勤妃之次。