Mở trình đơn chính

An Jung-geun (hangul: 안중근, hanja: 安重根, phát âm như An Chung Gưn, phiên âm Hán-Việt: An Trọng Căn, các cách chuyển tự Latinh khác: Ahn Jung-geun, An Chunggŭn; 2 tháng 9 năm 187926 tháng 3 năm 1910) là một nhà cách mạng người Triều Tiên nổi tiếng vì đã ám sát Itō Hirobumi - thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản và cũng là người chủ mưu trong kế hoạch sáp nhập Triều Tiên vào Đế quốc Nhật Bản.

An Trọng Căn
An Jung-geun.JPG
Chân dung An Jung-geun trước khi bị hành hình.
Sinh안중근
Haeju, Hwanghae Nam,
 Đế quốc Đại Hàn
Nguyên nhân mấtTreo cổ
Dân tộcNgười Triều Tiên
Nghề nghiệpNhà giáo
Nhà cách mạng
Nổi tiếng vìÁm sát Itō Hirobumi
Tác phẩm nổi bậtĐông dương bình hòa luận
Đây là một tên người Triều Tiên, họ là Ahn (Korean name).
An Jung-geun
Hangul안중근
Hanja安重根
Romaja quốc ngữAn Jung-geun
McCune–ReischauerAn Chunggŭn
Tượng An Jung-geun tại Namsan, Seoul, Hàn Quốc.

Nhà cách mạngSửa đổi

An sinh ngày 2 tháng 9 năm 1879 ở Haeju, tỉnh Hwanghae. Ông đã làm nhà giáo trước khi trở thành một nhà cách mạng đấu tranh chống phát xít Nhật vì nền độc lập của Triều Tiên. Do phong trào đấu tranh mà ông tham gia bị đàn áp, An phải lưu vong ở Trung Quốc và được một tu sĩ Công giáo che giấu. Tháng 1 năm 1897, An chính thức trở thành tín đồ Công giáo.[1]

Cho rằng Itō Hirobumi là người chịu trách nhiệm chính về những tội ác mà quân xâm lược Nhật gây ra cho dân tộc Triều Tiên và là người chủ mưu trong kế hoạch thôn tính Triều Tiên, An quyết định ám sát Itō. Ngày 26 tháng 10 năm 1909, khi Itō xuống nhà ga Cáp Nhĩ Tân (Harbin) ở Mãn Châu (thuộc khu vực thuộc sự quản lý của Nga) để tham gia một cuộc đàm phán với đại diện của Đế quốc Nga, An đã bắn 6 phát súng vào Itō trong đó có 3 phát trúng ngực rồi hô to các khẩu hiệu kêu gọi độc lập cho Triều Tiên. An lập tức bị cảnh sát Nga bắt, còn Itō chết ngay sau đó.

Sau khi bị người Nga giam 2 ngày, An bị giao cho nhà cầm quyền Nhật Bản. Khi được tin Itō qua đời, An mãn nguyện làm dấu thánh giá. Ông đã nói:

"Tôi nguyện dấn thân vào tội ác ghê gớm, dâng mạng sống của mình cho Tổ quốc của tôi. Đó là điều mà một người yêu nước đáng làm".[1]

Ngay cả những người Nhật bắt giữ An cũng có thiện cảm nhất định với ông. Takao Mizubuchi, công tố viên người Nhật xét xử An đã nói:

"Qua lời anh, ta thấy rõ anh là một nghĩa sĩ Á Đông. Ta không tin là một nghĩa sĩ lại bị tử hình. Không cần lo".

An thậm chí còn được hưởng một lễ đón năm mới với rất nhiều người đến xin chữ của ông.[1] Mặc dù tin mình sẽ bị tuyên án tử hình, song ông vẫn hy vọng với danh nghĩa là một tù binh chiến tranh.[1] Tuy thế, qua 6 lần xét xử, nhà cầm quyền Nhật Bản vẫn quyết định tử hình An với tội danh khủng bố.

Trước khi bị hành hình, An yêu cầu 2 việc. Một là cho phép ông hoàn thành tác phẩm "Đông dương bình hòa luận" về hòa bình cho khu vực Đông Á, hai là xin một bộ trang phục truyền thống Triều Tiên bằng lụa để mặc khi chết. Dù ông hy vọng sẽ được xử bắn giống như một tù binh chiến tranh, song nhà cầm quyền Nhật đã áp dụng hình thức treo cổ đối với ông giống như đối với các tội danh chống Nhật khác. An hy sinh ngày 26 tháng 3 năm 1910. ông đã viết một bài Hán Thi trước khi bị hành hình:

丈夫處世兮,其志大矣。
時造英雄兮,英雄造時。
雄視天下兮,何日成業。
東風漸寒兮,壯士義烈。
憤慨一去兮,必成目的。
鼠竊伊藤兮,豈肯比命。
豈度至此兮,事勢固然。
同胞同胞兮,速成大業。
萬歲萬歲兮,大韓獨立。
萬歲萬歲兮,大韓同胞。

Nhà thư phápSửa đổi

 
Thư pháp của An Jung-geun nhất nhật bất độc thư khẩu trung sinh kinh cức.

Mặc dù không chính thức nghiên cứu thư pháp, song An có những tác phẩm thư pháp khá nổi tiếng. Những người cai ngục Nhật như Chiba Toshichi đã rất ngưỡng mộ và còn xin chữ của An. Năm 1972, chính phủ Hàn Quốc đã ra quyết định bảo tồn một vài tác phẩm thư pháp của An như những di sản quốc gia.[2] Tác phẩm thư pháp nổi tiếng nhất của ông có lẽ là các chữ "一日不讀書口中生荊棘" (phát âm kiểu hanja: il il bu dok seo gu jung saeng hyeong geuk, phiên âm Hán-Việt: nhất nhật bất độc thư khẩu trung sinh kinh cức, nghĩa là: Một ngày không đọc sách, trong miệng sẽ mọc gai).

Nhà tư tưởngSửa đổi

An có tư tưởng về một Đông Á gồm Nhật Bản, Trung Quốc, Triều Tiên đại đồng, dùng một đồng tiền chung, cùng chung một quân đội chống lại bọn "quỷ da trắng". Trong tác phẩm 東洋平和論 (đông dương bình hòa luận, nghĩa là luận về hòa bình cho Á Đông)[3] mà An viết trước khi bị hành hình, An kêu gọi Nhật Bản, Triều Tiên và Trung Quốc hãy đoàn kết để chống lại "quỷ da trắng". An ủng hộ sự tiến bộ của Nhật Bản trong cuộc chiến tranh Nga-Nhật nhưng tỏ ra thất vọng vì chiến tranh đã kết thúc khi mà Đế quốc Nga chưa đánh đã đầu hàng. Có ý kiến cho rằng An hâm mộ Thiên hoàng Minh Trị và phê phán Ito Hirobumi là kẻ phá hoại sự nghiệp của Minh Trị. Đó là một trong những lý do An ám sát Ito.[1]

Tham khảoSửa đổi