Cổng thông tin:Bóng đá

Trang chính   Cổng dự án   Thảo luận dự án

Cổng thông tin bóng đá

Bóng đá


Bóng đá (hay còn gọi là túc cầu, đá banh, đá bóng; tiếng Anh-Anh: Association football hoặc ngắn gọn là Football, tiếng Anh-Mỹ: Soccer) là một môn thể thao đồng đội được chơi với quả bóng hình cầu giữa hai đội bao gồm 11 cầu thủ mỗi bên. Nó có khoảng hơn 250 triệu người chơi ở hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, khiến nó trở thành môn thể thao phổ biến nhất trên thế giới. Nó chơi trên một mặt sân hình chữ nhật được gọi là sân bóng đá với một khung thành ở mỗi đầu. Mục tiêu là ghi bàn vào khung thành đối phương. Đội nào có số bàn thắng nhiều hơn sẽ giành chiến thắng.

Bóng đá được chơi theo một bộ luật gọi là Luật bóng đá. Quả bóng có chu vi 68–70 cm (27–28 in). Hai đội thi nhau đưa bóng vào khung thành đội đối thủ (giữa cột dọc và dưới xà ngang), qua đó ghi bàn. Các cầu thủ không được phép dùng tay hoặc chạm tay vào bóng khi đang chơi, ngoại trừ thủ môn trong vòng cấm. Những cầu thủ khác chủ yếu dùng chân để tấn công hoặc chuyền bóng, nhưng cũng có thể sử dụng bất kỳ bộ phận nào khác trên cơ thể ngoại trừ bàn tay và cánh tay. Đội nào ghi nhiều bàn thắng hơn vào cuối trận là đội chiến thắng; nếu cả hai đội ghi được số bàn thắng bằng nhau, tỷ số hòa được công nhận hoặc trận đấu sẽ bước vào hiệp phụ hay loạt sút luân lưu tùy theo thể thức thi đấu. Mỗi đội được dẫn dắt bởi một đội trưởng, người chỉ có trách nhiệm chính thức theo quy định của Luật bóng đá: đại diện cho đội của họ tung đồng xu trước khi bắt đầu trận đấu hoặc đá luân lưu.

Bóng đá thế giới được điều hành bởi Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (FIFA; tiếng Pháp: Fédération Internationale de Football Association), tổ chức các kỳ World Cup cho cả nam và nữ bốn năm một lần. Giải vô địch bóng đá nam thế giới bắt đầu diễn ra kể từ năm 1930, ngoại trừ năm 1942 và 1946 đã bị hủy bỏ do Chiến tranh thế giới thứ hai. Khoảng 190–200 đội tuyển quốc gia tham gia thi đấu trong các trận đấu vòng loại thuộc phạm vi từng liên đoàn châu lục để giành được một suất tham dự vòng chung kết. Vòng chung kết, được tổ chức bốn năm một lần, có sự tham gia của 32 đội tuyển quốc gia tranh tài trong thời gian bốn tuần (con số này tăng lên 48 đội vào năm 2026). Đây là giải đấu bóng đá nam danh giá nhất thế giới cũng như là sự kiện thể thao có lượng người xem và theo dõi nhiều nhất trên thế giới, vượt qua Thế vận hội Mùa hè. Tương tự, Giải vô địch bóng đá nữ thế giới được tổ chức lần đầu kể từ năm 1991 mặc dù môn thể thao này đã được chơi bởi phụ nữ kể từ khi nó tồn tại. Kỷ lục có 1,12 tỷ người xem giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2019 tại Pháp.

Những giải đấu danh giá nhất của các câu lạc bộ châu Âu là UEFA Champions LeagueUEFA Women's Champions League, thu hút lượng khán giả truyền hình đông đảo trên toàn thế giới. Trận chung kết của giải nam, trong những năm gần đây, là sự kiện thể thao thường niên được theo dõi nhiều nhất trên thế giới. Năm giải bóng đá vô địch quốc gia nam hàng đầu châu Âu là Premier League (Anh), La Liga (Tây Ban Nha), Bundesliga (Đức), Serie A (Ý) và Ligue 1 (Pháp). Thu hút hầu hết các cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, mỗi giải đấu có tổng chi phí tiền lương vượt quá 600 triệu bảng/763 triệu euro/1,185 tỷ đô la Mỹ.

Bài viết chọn lọc

Logo Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 bằng hoa
Giải vô địch bóng đá châu Âu năm 2012 (hay còn gọi là Euro 2012) là giải bóng đá vô địch châu Âu lần thứ 14, do Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) tổ chức. Vòng chung kết được tổ chức tại Ba LanUkraina từ ngày 8 tháng 6 đến 1 tháng 7 năm 2012. Đây là lần đầu tiên, hai quốc gia này đăng cai giải đấu sau khi được lựa chọn bởi Ủy ban điều hành UEFA vào năm 2007.

Euro 2012 cũng là vòng chung kết cuối cùng có 16 đội tuyển tranh tài (kể từ Euro 2016 trở đi, sẽ có 24 đội vào vòng chung kết). Vòng sơ loại bao gồm 51 đội tuyển tham dự từ tháng 8 năm 2010 đến tháng 11 năm 2011. Giải được tổ chức tại 8 sân vận động, trong đó có 5 sân là được xây mới. Ngoài các sân vận động, hai nước chủ nhà còn đầu tư rất lớn vào việc cải thiện cơ sở hạ tầng, chẳng hạn như đường sắt và đường bộ, theo yêu cầu của UEFA.

Danh sách chọn lọc

Hai chiếc giày vàng mà Eusébio giành được vào các năm 1968 và 1973.
Chiếc giày vàng châu Âu là một giải thưởng bóng đá hàng năm được trao cho cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại các trận đấu thuộc hệ thống các giải đấu hàng đầu quốc gia thuộc Liên đoàn bóng đá châu Âu trong một mùa giải. Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất sẽ được nhận giải (các giải lớn như Anh, Đức, Tây Ban Nha....thì có hệ số lớn hơn). Thành tích của cầu thủ không bao gồm số bàn thắng ghi được trong các giải khác như cúp quốc gia, cúp liên đoàn và các cúp châu Âu, Siêu cúp châu Âu, Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ (trước là Cúp Liên lục địa), cũng như không tính các bàn thắng cầu thủ đó ghi được cho đội tuyển quốc gia trong mùa bóng đó. Kể từ khi được thành lập vào mùa bóng 1967-1968, danh hiệu có tên gọi ban đầu theo tiếng Pháp là Soulier d'Or, sau dịch thành Chiếc giày vàng châu Âu (Golden Shoe or Boot), nhằm trao tặng cho cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại tất cả các giải đấu châu Âu mùa bóng năm đó. Do tạp chí L'Équipe tổ chức lần đầu năm 1968, giải thường bắt đầu được trao bởi European Sports Media kể từ mùa 1995-96. Hiện tại Messi đang là đương kim chủ nhân của giải thưởng sau lần thứ 6 đăng quang ở mùa 2018-19.

Nhân vật chọn lọc

Frank Lampard vào năm 2017
Frank James Lampard Jr. (sinh ngày 20 tháng 6 năm 1978) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh, hiện là huấn luyện viên của Chelsea. Thời còn thi đấu, vị trí của anh là tiền vệ trung tâm và cũng chơi ở vị trí tiền vệ tấn công. Anh là cầu thủ có hiệu suất ghi bàn khá cao. Lampard đang nắm giữ một số kỷ lục như cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử câu lạc bộ Chelsea với 211 bàn thắng tại mọi giải đấu; 164 trận liên tiếp ra sân trong đội hình xuất phát ở Giải bóng đá ngoại hạng Anh; tiền vệ ghi bàn nhiều nhất cho Chelsea; tiền vệ thứ hai trong lịch sử Giải bóng đá ngoại hạng Anh ghi được hơn 100 bàn thắng, sau Matthew Le Tissier. Anh được vinh danh là một trong những tiền vệ xuất sắc nhất thế giới với thành tích đứng nhì trong hai cuộc bầu chọn Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFAQuả bóng vàng châu Âu vào năm 2005. Mùa giải 2007-08, anh được bầu là Tiền vệ xuất sắc nhất năm của Cúp các đội vô địch bóng đá quốc gia châu Âu.

Hình ảnh chọn lọc

Tifo in the San Siro
Tác giả: Người dùng Flickr luiginter

Một nhóm cổ động viên (Ultras) đội bóng Inter Milan của Ý tạo nên một tràng biểu ngữ tại sân vận động San Siro. Đây là sân đấu mà đội bóng này chia sẻ với kình địch A.C. Milan, với sức chứa lớn nhất trong bóng đá Ý sau khi nó được nâng cấp vào năm 1989 để chuẩn bị tổ chức giải vô địch thế giới tại Ý thập niên '90.

Bạn có biết?

Platini 1985.jpg

Cùng chung sức

Những việc cần làm
  • Thêm mã {{chủ đề|Bóng đá}} vào đề mục "Xem thêm" của những bài viết liên quan đến bóng đá.
  • Tag mã {{Dự án Bóng đá}} vào trang thảo luận của những bài viết liên quan đến bóng đá.
  • Hợp tác với những thành viên khác tại Wikipedia:Dự án/Bóng đá và các tiểu dự án bóng đá liên quan khác...

Nội dung chọn lọc+chất lượng cao

PODY barnstar1.svg

Bài viết chọn lọc

Danh sách chọn lọc

Chủ điểm chọn lọc

6 bài viết
Danh sách chọn lọc Câu lạc bộ vô địch cúp châu Âu
Ajax puchar.JPG
Danh sách chọn lọc Cúp C1 châu Âu và UEFA Champions League
Danh sách chọn lọc Cúp UEFA và Europa League
Danh sách chọn lọc Siêu cúp châu Âu
Danh sách chọn lọc UEFA Intertoto Cup
Danh sách chọn lọc UEFA Cup Winners' Cup
Fairytale bookmark silver 2.svg

Bài viết tốt

Các chủ đề bóng đá

Chủ đề thể thao

Dự án Wikimedia liên quan

Các dự án chị em của Wikimedia Foundation cũng cung cấp thông tin hữu ích:

Wikibooks
Tủ sách

Commons
Kho hình ảnh

Wikinews 
Tin tức

Wikiquote 
Danh ngôn

Wikisource 
Văn thư

Wikiversity
Học liệu

Wiktionary 
Từ điển

Wikidata 
Cơ sở dữ liệu