Cộng hòa Xã hội Ý (tiếng Ý: Repubblica Sociale Italiana, viết tắt là RSI), thường được biết đến như là Cộng hòa Salò (tiếng Ý: Repubblica di Salò), là một chính quyền bù nhìn của Đức Quốc xã trong suốt giai đoạn sau của Thế chiến thứ 2 (từ năm 1943 đến 1945). Là chế độ thứ nhì và là sau cùng của chế độ Phát xít Ý được lãnh đạo bởi Benito Mussolini và Đảng Phát xít cộng hòa mang tính canh tân. Chế độ tuyên bố Roma là thủ đô nhưng trên thực tế thủ đô ở Salò (do tên thông tục), một thị trấn nhỏ ở Lkae Gordon, nơi Mussolini và Bộ Ngoại giao đặt trụ sở ở đó. RSI thực hiện chủ quyền trên danh nghĩa ở miền Bắc nước Ý, nhưng phần lớn phụ thuộc vào quân đội Đức quốc xã để duy trì quyền kiểm soát.

Cộng hòa Xã hội Ý
1943–1945

Tiêu ngữPer l'onore d'Italia
"Vì danh dự của nước Ý"

Tổng quan
Vị trí của Cộng hòa xã hội Ý ở châu Âu vào năm 1943   Lãnh thổ trên danh nghĩa do Cộng hòa Xã hội Ý quản lý   Khu điều hành Đức (OZAV, OZAK)
Vị trí của Cộng hòa xã hội Ý ở châu Âu vào năm 1943
  Lãnh thổ trên danh nghĩa do Cộng hòa Xã hội Ý quản lý
  Khu điều hành Đức (OZAV, OZAK)
Phận cấp hành chính của Cộng hòa xã hội Ý
Phận cấp hành chính của Cộng hòa xã hội Ý
Vị thếChính phủ bù nhìn của Đức[2][3]
Thủ đôSalò (de facto)
Roma (de jure)
Ngôn ngữ thông dụngTiếng Ý
Tôn giáo chính
Công giáo Roma
Chính trị
Chính phủPhát xít đơn đảng cộng hòa dưới toàn trị độc tài
Plenipotentiary 
• 1943–1945
Rudolf Rahn
Duce 
• 1943–1945
Benito Mussolini
Lịch sử
Thời kỳThế chiến II
Nội chiến Ý
12 tháng 9 năm 1943
23 tháng 9 1943
25 tháng 4 1945
Kinh tế
Đơn vị tiền tệLira Ý
Mã ISO 3166IT
Tiền thân
Kế tục
Vương quốc Ý
Vương quốc Ý
Hiện nay là một phần của Ý

Lịch sửSửa đổi

Vào ngày 3 tháng 9 năm 1943, Ý đã bí mật ký hiệp định đình chiến (thực tế là đầu hàng) với các Đồng minh phương Tây. Vào ngày 8 tháng 9, thỏa thuận được Radio phát sóng lúc 5 giờ 30 phút chiều tại Algiers, nửa giờ sau, Tướng Dwight D. Eisenhower của Hoa Kỳ đã xác nhận điều đó bằng dòng chữ: "Chính phủ Ý đã ra lệnh cho các lực lượng vũ trang của mình đầu hàng mà không có điều kiện".

Vào lúc 19 giờ 45 phút, Thống chế Pietro Badoglio tuyên bố triệt để rằng vào ban đêm, quân đội sẽ bị giải tán; Vài ngày sau, khi quân Đức chiếm Roma, ông chạy trốn về phía nam đến Brindisi. Benito Mussolini đã bị chính quyền Ý bắt giữ, nhưng vào ngày 12 tháng 9 đã được thả bởi lính nhảy dù Đức.

Các nhà lãnh đạo phát xít muốn tiếp tục cuộc kháng chiến đã thành lập Cộng hòa Xã hội ở phía bắc, mặc dù họ đã chiến đấu ở đó bởi các đảng phái Ý. Mussolini vào ngày 23 tháng 9 đã trở thành lãnh đạo của nước cộng hòa.

Cộng hòa có luật riêng, gửi thư có tem, quân đội (Esercito Nazionale Repubblicaano viết tắt ENR nghĩ là Quân đội Cộng hòa Quốc gia) và radio, thậm chí cả biển hiệu xe hơi.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Giacomo De Marzi, I canti di Salò, Fratelli Frilli, 2005.
  2. ^ Renzo De Felice, Breve storia del fascismo, Milano, Mondadori (Collana oscar storia), 2002, pp. 120–121.
  3. ^ a ă Pauley, Bruce F. (2003), Hitler, Stalin and Mussolini: Totalitarianism in the Twentieth Century Italy (ấn bản 2), Wheeling: Harlan Davidson, tr. 228, ISBN 0-88295-993-X 

Liên kết ngoàiSửa đổi