Củ Chi

Huyện ngoại thành Tp. Hồ Chí Minh

Củ Chi là một huyện ngoại thành thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Củ Chi
Huyện
Ben Duoc Temple Cu Chi tunnel (39514032832).jpg
Hành chính
VùngĐông Nam Bộ
Thành phốThành phố Hồ Chí Minh
Huyện lỵthị trấn Củ Chi
Trụ sở UBNDKhu phố 7, thị trấn Củ Chi
Phân chia hành chính1 thị trấn, 20 xã
Đại biểu quốc hội
Tổ chức lãnh đạo
Chủ tịch UBNDNguyễn Hữu Hoài Phú
Chủ tịch HĐNDNguyễn Quyết Thắng (từ 31/7/2020)
Bí thư Huyện ủyNguyễn Quyết Thắng
Địa lý
Tọa độ: 11°01′40″B 106°28′59″Đ / 11,02778°B 106,48306°Đ / 11.02778; 106.48306Tọa độ: 11°01′40″B 106°28′59″Đ / 11,02778°B 106,48306°Đ / 11.02778; 106.48306
Diện tích434,77 km²[1]
Dân số (1/4/2019)
Tổng cộng462.047 người[2]
Mật độ1.063 người/km²
Khác
Mã hành chính783[3]
Biển số xe59-Y2-Y3
Websitewww.cuchi.hochiminhcity.gov.vn

Địa lýSửa đổi

Huyện Củ Chi nằm về phía tây bắc Thành phố Hồ Chí Minh, cách trung tâm thành phố khoảng 33 km.[4] Sông Sài Gòn chảy qua phía đông huyện, tạo thành một đoạn ranh giới giữa Thành phố Hồ Chí Minh với tỉnh Bình Dương. Huyện có vị trí địa lý:

Huyện có diện tích 434,77 km², dân số năm 2019 là 462.047 người[2], mật độ dân số đạt 1.063 người/km².

Củ Chi nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Tây Nam BộĐông Nam Bộ, với độ cao giảm dần theo 2 hướng tây bắc, đông nam và đông bắc, tây nam. Độ cao trung bình so với mặt nước biển từ 8 m – 10 m.[4]

Điều kiện tự nhiênSửa đổi

Huyện Củ Chi có hệ thống sông, kênh, rạch khá đa dạng. Sông Sài Gòn chịu chế độ ảnh hưởng dao động bán nhật triều, với mực nước triều bình quân thấp nhất là 1,2 m và cao nhất là 2,0 m. Các hệ thống kênh rạch tự nhiên khác, đa số chịu ảnh hưởng trực tiếp chế độ thủy văn của sông Sài Gòn như Rạch Tra, Rạch Sơn, Bến Mương … Riêng chỉ có kênh Thầy Cai chịu ảnh hưởng chế độ thủy văn của sông Vàm Cỏ Đông. Nhìn chung hệ thống sông, kênh, rạch trực tiếp chi phối chế độ thủy văn của huyện và nét nổi bật của dòng chảy và sự xâm nhập của thủy triều.[4]

Lịch sửSửa đổi

Thời nhà Nguyễn, Củ Chi thuộc huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, trấn Phiên An. Năm 1841, thuộc huyện Bình Long, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định (huyện Bình Long do một phần huyện Bình Dương tách ra).

Năm 1911, Củ Chi là một phần của quận Hóc Môn, tỉnh Gia Định. Năm 1957, Củ Chi trở thành quận của tỉnh Bình Dương, được thành lập trên cơ sở tách ba tổng: Long Tuy Thượng, Long Tuy Trung và Long Tuy Hạ, gồm mười bốn xã của quận Hóc Môn, tỉnh Gia Định.[4]

Quận Củ Chi có ba tổng:

  • Tổng Long Tuy Thượng có 06 xã: Phước Vĩnh Ninh, Tân Phú Trung, Bình Mỹ, Tân Hòa, Tân Thạnh Đông và Trung An;
  • Tổng Long Tuy Trung có 04 xã: An Nhơn Tây, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông và Phú Mỹ Hưng;
  • Tổng Long Tuy Hạ có 04 xã: Tân An Hội, Phước Hiệp, Thái Mỹ và Trung Lập;

Quận lỵ đặt tại xã Tân An Hội.

Năm 1963, tỉnh Hậu Nghĩa được thành lập, nửa quận Củ Chi vẫn giữ tên cũ, thuộc tỉnh Hậu Nghĩa, nửa còn lại gọi là quận Phú Hoà, vẫn thuộc tỉnh Bình Dương.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 quận Củ Chi của tỉnh Hậu Nghĩa hợp với quận Phú Hòa, tỉnh Bình Dương thành huyện Củ Chi, thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.[4] Đồng thời đổi tên xã Phước Vĩnh Ninh thành Phước Vĩnh An.

Ngày 20 tháng 5 năm 1976, chính quyền lập thêm hai xã mới: Phạm Văn Cội 1 (từ phần đất cắt ra của xã Nhuận Đức) và Phạm Văn Cội 2 (từ các phần đất cắt ra của các xã Phú Mỹ Hưng và An Nhơn Tây). Như thế huyện Củ Chi có 18 xã: An Nhơn Tây, Bình Mỹ, Hòa Phú, Nhuận Đức, Phạm Văn Cội 1, Phạm Văn Cội 2, Phú Hòa Đông, Phú Mỹ Hưng, Phước Hiệp, Phước Vĩnh An, Tân An Hội, Tân Phú Trung, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây, Tân Thông Hội, Thái Mỹ, Trung An, Trung Lập.

Ngày 11 tháng 7 năm 1983, huyện Củ Chi chia xã Trung Lập thành hai xã: Trung Lập Thượng và Trung Lập Hạ, chia xã Phước Hiệp thành hai xã: Phước Hiệp và Phước Thạnh, đổi tên xã Phạm Văn Cội 1 thành Phạm Văn Cội và xã Phạm Văn Cội 2 thành An Phú.

Ngày 1 tháng 2 năm 1985, huyện Củ Chi lập thị trấn Củ Chi từ phần đất cắt ra của xã Tân An Hội. Như thế huyện Củ Chi có 01 thị trấn và 20 xã, phân chia đơn vị hành chính này giữ ổn định cho đến nay.

Hành chínhSửa đổi

Huyện Củ Chi có 21 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Củ Chi và 20 xã: An Nhơn Tây, An Phú, Bình Mỹ, Hòa Phú, Nhuận Đức, Phạm Văn Cội, Phú Hòa Đông, Phú Mỹ Hưng, Phước Hiệp, Phước Thạnh, Phước Vĩnh An, Tân An Hội, Tân Phú Trung, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây, Tân Thông Hội, Thái Mỹ, Trung An, Trung Lập Hạ, Trung Lập Thượng.

Đường phốSửa đổi

Huyện Củ Chi bao gồm các tuyến đường phố sau: 101, 672, 110, 112, 96, An Nhơn Tây, Bà Thiên, Bàu Tre, Bến Đình, Bến Súc, Bến Than, Bình Mỹ, Bùi Thị Bùng, Bùi Thị Lành, Bùi Thị Mộng, Bùi Thị Ngọn, Can Trường, Cao Thị Bào, Cao Thị Đáo, Cao Thị Đậu, Cây Bài, Cây Da, Cây Gõ, Cây Trắc, Đặng Thị Bìa, Đặng Thị Nguyên, Đặng Thị Thưa, Đặng Thị Tô, Đào Thị Thơm, Đinh Thị Kiệm, Đỗ Thị Chuồi, Đỗ Thị Có, Đỗ Thị Nam, Đỗ Thị Phố, Đỗ Thị Sân, Đỗ Thị Xích, Đoàn Thị Mối, Đồng Thị Thiệm, Dụ Thị Hồi, Dương Thị Hèn, Dương Thị Phua, Dương Thị Tèn, Dương Thị Yêm, Hà Thị Kiểm, Hà Văn Lâu, Hồ Thị Bưng, Hồ Thị Dẹp, Hồ Thị Gừng, Hồ Thị Lai, Hồ Văn Tắng, Hoàng Bá Huân, Hứa Thị Hôn, Hương Lộ 2, Huỳnh Minh Mương, Huỳnh Thị Cưỡng, Huỳnh Thị Dần, Huỳnh Thị Đát, Huỳnh Thị Huề, Huỳnh Thị Quyến, Huỳnh Thị Thơm, Huỳnh Thị Xăng, Huỳnh Thị Xưa, Kim Cương, Láng The, Lê Minh Nhựt, Lê Thị Ân, Lê Thị Bay, Lê Thị Chính, Lê Thị Chừng, Lê Thị Đảo, Lê Thị Dệt, Lê Thị Giót, Lê Thị Hổi, Lê Thị Khánh, Lê Thị Kịa, Lê Thị Lơn, Lê Thị Ngà, Lê Thị Nghĩ, Lê Thị Nghiên, Lê Thị Nửa, Lê Thị Rạch, Lê Thị Sắc, Lê Thị Sọc, Lê Thọ Xuân, Liêu Bình Hương, Lý Thị Chừng, Lý Thị Huê, Lý Thị Xâm, Mai Thị Buội, Mai Thị Chứng, Mỹ Khánh, Ngô Thị Nào, Ngô Thị Phiện, Ngô Trí Hòa, Nguyễn Kim Cương, Nguyễn Thị Bâu, Nguyễn Thị Bền, Nguyễn Thị Bi, Nguyễn Thị Bưng, Nguyễn Thị Cần, Nguyễn Thị Chắc, Nguyễn Thị Châu, Nguyễn Thị Chỉ, Nguyễn Thị Chiên, Nguyễn Thị Chiếu, Nguyễn Thị Chuẩn, Nguyễn Thị Chuỗi, Nguyễn Thị Da, Nguyễn Thị Đặng, Nguyễn Thị Đát, Nguyễn Thị Đây, Nguyễn Thị Đó, Nguyễn Thị Dồi, Nguyễn Thị Dòn, Nguyễn Thị Dưỡng, Nguyễn Thị Hai, Nguyễn Thị He, Nguyễn Thị Hẹ, Nguyễn Thị Hé, Nguyễn Thị Kéo, Nguyễn Thị Kiệp, Nguyễn Thị Lan, Nguyễn Thị Lắng, Nguyễn Thị Lộc, Nguyễn Thị Lừa, Nguyễn Thị Măng, Nguyễn Thị My, Nguyễn Thị Nà, Nguyễn Thị Náo, Nguyễn Thị Nâu, Nguyễn Thị Nê, Nguyễn Thị Nếp, Nguyễn Thị Nghiêm, Nguyễn Thị Ngoạn, Nguyễn Thị Ngọt, Nguyễn Thị Nhia, Nguyễn Thị Nhu, Nguyễn Thị Nhúng, Nguyễn Thị Nhương, Nguyễn Thị Nỉ, Nguyễn Thị Nị, Nguyễn Thị Nữa, Nguyễn Thị Ny, Nguyễn Thị Phia, Nguyễn Thị Quá, Nguyễn Thị Quơ, Nguyễn Thị Quyên, Nguyễn Thị Rạng, Nguyễn Thị Rành, Nguyễn Thị Rõ, Nguyễn Thị Sảng, Nguyễn Thị Se, Nguyễn Thị Sửa, Nguyễn Thị Sương, Nguyễn Thị Tấm, Nguyễn Thị Thắng, Nguyễn Thị Thảnh, Nguyễn Thị Thạo, Nguyễn Thị Thi, Nguyễn Thị Thôn, Nguyễn Thị Thương, Nguyễn Thị Tiệp, Nguyễn Thị Tiếp, Nguyễn Thị Trong, Nguyễn Thị Vui, Nguyễn Văn Hoài, Nguyễn Văn Khạ, Nguyễn Văn Nì, Nhữ Tiến Hiến, Ninh Tốn, Phạm Phú Tiết, Phạm Thị Điệp, Phạm Thị Điệu, Phạm Thị Gắng, Phạm Thị Liền, Phạm Thị Quới, Phạm Thị Rực, Phan Thị Sửu, Phạm Thị Than, Phạm Thị Thàng, Phạm Thị Thung, Phạm Thị Trăm, Phạm Thị Trích, Phạm Thị Xạ, Phạm Văn Cội, Phan Thị Cộng, Phan Thị Sện, Phùng Thị Liếu, Quốc lộ 22, Sông Lu, Suối Lội, Tân Bình, Tăng Thị Hội Tỉnh Lộ 15 (Đường Tỉnh 15), Tỉnh Lộ 2 (Đường Tỉnh 2), Tỉnh Lộ 8 (Đường Tỉnh 8), Tỉnh Lộ 7 (Đường Tỉnh 7), Trần Thị Bàu, Trần Thị Cẩm, Trần Thị Chọn, Trần Thị Dư, Trần Thị Hải, Trần Thị Hiếu, Trần Thị Hồ, Trần Thị Hy, Trần Thị Khoe, Trần Thị Kiều, Trần Thị Lan, Trần Thị Lộc, Trần Thị Lơn, Trần Thị Ngon, Trần Thị Nị, Trần Thị Rộng, Trần Thị Thuận, Trần Thị Triên, Trần Thị Trò, Trần Thị Xong, Trần Tử Bình, Trần Văn Chẩm, Trình Thị Gắt, Trung An, Trung Lập, Trương Thị Buôn, Trương Thị Nguýt, Trương Thị Thơm, Võ Thị Bàng, Võ Thị Dòn, Võ Thị Đống, Võ Thị Du, Võ Thị Hết, Võ Thị Hồng, Võ Thị Lia, Võ Thị Lợi, Võ Thị Lòng, Võ Thị Mận, Võ Thị Mẹo, Võ Thị Nghỉ, Võ Thị Nhúa, Võ Thị Trái, Võ Văn Bích, Võ Văn Điều, Vũ Duy Chí

Kinh tếSửa đổi

Vùng đất Củ Chi phát triển về cả nông nghiệp, công nghiệp và du lịch. Khu công nghiệp Tây Bắc Củ Chi thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư trong và ngoài nước với tỷ lệ thuê đất đạt 98% tương đương 137 ha. Huyện có Đường Xuyên Á nối với Campuchia qua Cửa khẩu kinh tế Mộc Bài của tỉnh Tây Ninh nên giao thương phát triển.

Hiện nay trên địa bàn huyện Củ Chi đã và đang hình thành một số khu đô thị mới như khu đô thị Thiên Phú Garden, khu đô thị Bến Thành - Tây Bắc, khu đô thị Bella Vista City...

Di tích, đền đàiSửa đổi

Huyện Củ Chi có địa đạo Củ Chi nổi tiếng trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Củ Chi cũng có Đền tưởng niệm Bến Dược - Củ Chi. Hiện nay địa đạo Củ Chi được bảo tồn ở hai khu vực: Bến Dược (thuộc xã Phú Mỹ Hưng), Bến Đình (thuộc xã Nhuận Đức). Địa đạo Củ Chi là một hệ thống phòng thủ trong lòng đất ở huyện Củ Chi, cách Thành phố Hồ Chí Minh 70 km về hướng tây-bắc. Hệ thống này được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đào trong thời kỳ Chiến tranh Đông DươngChiến tranh Việt Nam. Hệ thống địa đạo bao gồm bệnh xá, nhiều phòng ở, nhà bếp, kho chứa, phòng làm việc, hệ thống đường ngầm dưới lòng đất. Hệ thống địa đạo dài khoảng 200 km và có các hệ thống thông hơi vào vị trí các bụi cây. Địa đạo Củ Chi được xây dựng trên vùng đất được mệnh danh là "đất thép", nằm ở điểm cuối Đường mòn Hồ Chí Minh. Trong Chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã sử dụng hệ thống địa đạo này để tấn công vào Sài Gòn.

Đặc sảnSửa đổi

 
Hình chụp một con bò tơ ở Củ Chi

Những con khoảng 5 tháng tuổi được gọi là bò tơ và bò tơ đặc sản vùng Củ Chi, những quán đặc sản bò tơ như quán Xuân Đào, Hồng Đào trên quốc lộ 22, hướng từ Củ Chi về lại Thành phố Hồ Chí Minh. Thịt bê ở đây được tuyển chọn rất kỹ lưỡng từ những con bò tơ đủ độ tuổi nhất định, lúc đó thịt bò mềm, tươi và ngon. Miếng bò ở đây được lấy từ khúc thịt ngon nhất, sau đó cắt thành những khoanh tròn không quá mỏng, bằng một nửa bàn tay, rồi luộc lên. Khi chín thịt rất chắc, thơm và ngọt.[5] Thịt bò được cắt thành miếng vuông nhỏ, ướp gia vị đậm đà, dùng xiên que xâu vào xen kẽ với hành tây, đem nướng lên tỏa mùi thơm.[5]

Bò tơ phổ biến nhất là món bò luộc, được cuộn lại cùng rau rừng bằng bánh tráng, thịt bò tơ được chế biến thành rất nhiều món khác nhau, tăng thêm sự lựa chọn khi thực khách muốn đổi món như bò nhúng hèm, bò nướng vỉ, chả đùm bò, lòng bò hấp gừng, bờ tơ nướng lụi[6] còn có món bò tơ kho sả ăn với cơm cháy và món bò tơ nướng mọi và bò tơ kho sả nguyên liệu với đầy đủ thịt và gân bò, ăn chung với cơm cháy, bò tơ nướng mọi tức là chỉ có thịt bò tơ tươi nướng cùng lửa trên bếp than hồng chứ không qua bất cứ công đoạn chế biến nào khác, khoảng 500gr thịt bò tươi sẽ được mang ra với dạng nguyên khối và vừa ăn, vừa xẻ thịt, vừa nướng[6][7] ngoài ra còn bò tơ nướng mè với những chỗ thịt ngon như đùi, thăn rồi thái đều từng miếng mỏng vừa ăn ướp với ít hạt nêm, tiêu, dầu, hành tỏi băm và hạt mè [8] và món cháo dựng bò trong cháo có gân bò, móng bò nấu với đậu phộng, đậu xanh, đậu trắng, khoai, củ mì, khi cháo sôi thả rau má, mồng tơi, cải to, ăn ngọt và mát.[5] Ngoài ra ở xã như là Tân Thạnh Đông có truyền thống trồng cây thuốc và nở rộ gần đây là chăn nuôi bò sữa. Xã Phú Hòa Đông,Tân Thạnh Tây có nghề làm báng tráng rất phát triển. Ngoài ra khi nhắc đến Củ Chi, củ mì cũng là một món đặc sản nổi tiếng. Ngoài ra khi nhắc đến Củ Chi, củ mì cũng là một món đặc sản nổi tiếng vì đây là một loại củ mà khi xưa bộ đội ta hay sử dụng để cứu đói. Củ mì luộc lá dứa chấm muối mè được xem là một món không thể không thử đối với du khách khi đến địa đạo Củ Chi. Ngoài ra, củ mì được dằm nhuyễn cuộn với thịt luộc và rau sống cũng là một món độc đáo.

Bài hátSửa đổi

Củ Chi lồng, Cô Út Củ Chi, tiếng hát người nữ du kích Củ Chi,....

Công trìnhSửa đổi

  • Huyện Củ Chi có công viên hỏa táng tư nhân đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh là công viên hỏa táng Tháp Long Thọ tọa lạc tại đường Nguyễn Văn Khạ, xã Phú Hòa Đông.
  • Là nơi đặt một trong những nghĩa trang chính sách của thành phố Hồ Chí Minh. Tọa lạc tại đường Cây Bài, xã Phú Hoà Đông, nghĩa trang chính sách Thành phố Hồ Chí Minh huyện Củ Chi thông với công viên hỏa táng Tháp Long Thọ và là nơi an nghỉ của những người có công với cách mạng, thương binh hoặc các Bà Mẹ VNAH, những người trong diện chính sách,...
  • Tượng đài Củ Chi Đất thép Thành đồng, tượng đài được thi công từ ngày ngày 12 tháng 8 năm 2003, với chiều cao 14m, nặng khoảng 270 tấn bằng đá granit. Tác giả là nhà điêu khắc Nguyễn Quốc Thắng và Hội đồng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh tham gia sáng tác. Tượng đài khắc hoạ tinh thần dũng cảm ngoan cường của Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, người chiến sĩ giải phóng quân và dân quân du kích huyện Củ Chi trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại
  • Trung tâm thương mại Satra Centre Mall với quy mô hơn 12.000m2, đây là công trình trung tâm thương mại đầu tiên của huyện Củ Chi nằm tại TL8, ấp Thạnh An, xã Trung An.

Người nổi tiếngSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2017 phân theo quận/huyện, Theo Cục Thống kê thành phố Hồ Chí Minh.
  2. ^ a ă Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số Việt Nam đến ngày 01 tháng 4 năm 2019”. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
  3. ^ Tổng cục Thống kê
  4. ^ a ă â b c Giới thiệu về Huyện Củ Chi, Theo Cổng thông tin điện tử Huyện Củ Chi.
  5. ^ a ă â http://ione.vnexpress.net/tin-tuc/nhip-song/bo-to-dac-san-vung-cu-chi-ngon-ngat-ngay-2810601.html
  6. ^ a ă “Bò tơ đặc sản vùng Củ Chi ngon ngất ngây”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 3 tháng 12 năm 2015.
  7. ^ http://afamily.vn/xem-an-choi/ngat-ngay-voi-bo-to-nuong-moi-o-cu-chi-20120103023850636.chn
  8. ^ “Bò tơ nướng mè”. Thanh Niên Online. Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.
  9. ^ “Lê Minh Trí”.
  10. ^ a ă â “Lãnh đạo Công an thành phố”.

Liên kết ngoàiSửa đổi