Dĩ An

Thành phố trực thuộc tỉnh Bình Dương

Dĩ An là một thành phố trực thuộc tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

Dĩ An

Thành phố trực thuộc tỉnh
Di An Logo.png
Giao thông tại Dĩ An.JPG
Một con đường ở thành phố Dĩ An
Hành chính
VùngĐông Nam Bộ
TỉnhBình Dương
Trụ sở UBNDĐường số 10, Trung tâm hành chính Dĩ An, phường Dĩ An
Phân chia hành chính7 phường
Thành lập
  • 13/1/2011: thành lập thị xã Dĩ An[1]
  • 10/1/2020: thành lập thành phố Dĩ An[2]
Loại đô thịLoại III
Năm công nhận2017
Chính quyền
Chủ tịch UBNDLê Thành Tài
Chủ tịch HĐNDNgô Ngọc Điệp
Địa lý
Tọa độ: 10°54′14″B 106°46′4″Đ / 10,90389°B 106,76778°Đ / 10.90389; 106.76778Tọa độ: 10°54′14″B 106°46′4″Đ / 10,90389°B 106,76778°Đ / 10.90389; 106.76778
Diện tích60,10 km²[2]
Dân số (2019)
Tổng cộng403.760 người[2]
Mật độ6.718 người/km²
Khác
Mã hành chính724
Mã bưu chính75300
Biển số xe61-D1-D2
WebsiteThành phố Dĩ An

Địa lýSửa đổi

Thành phố Dĩ An nằm ở phía đông nam tỉnh Bình Dương, có vị trí địa lý:

Thành phố Dĩ An là cửa ngõ quan trọng để đi các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và các tỉnh phía Bắc. Thành phố có diện tích 60,10 km2, dân số năm 2019 là 403.760 người, mật độ dân số đạt 6.718 người/km2.[2]

Lịch sửSửa đổi

Năm 1698, Dĩ An thuộc tổng Bình An, huyện Phước Long, dinh Trấn Biên. Năm 1808, dinh Trấn Biên đổi thành trấn Biên Hoà, huyện Phước Long nâng lên thành phủ Phước Long, tổng Bình An nâng thành huyện Bình An[3].

Năm 1832, khi "Ngũ trấn" được đổi thành "Nam Kỳ lục tỉnh", trấn Biên Hòa thành tỉnh Biên Hoà có 4 huyện, Dĩ An thuộc địa phận huyện Bình An. Năm 1880, Thực dân Pháp sắp xếp lại cơ cấu hành chính củng cố chính trị, Dĩ An trở thành một phần thuộc tỉnh Biên Hoà, một phần thuộc quận Thủ Đức, tỉnh Gia Định.

Năm 1957, chính quyền Việt Nam Cộng hoà thành lập quận Dĩ An trực thuộc tỉnh Biên Hòa, gồm 3 tổng: An Thủy, Chánh Mỹ Thượng, Long Vĩnh Hạ. Trong đó tổng Chánh Mỹ Thượng trước đây thuộc quận Châu Thành, tỉnh Biên Hòa, còn 2 tổng An Thủy và Long Vĩnh Hạ trước đây thuộc quận Thủ Đức, tỉnh Gia Định.

Năm 1962, tổng Long Vĩnh Hạ với bốn xã: Long Thạnh Mỹ, Long Trường, Long Phước Thôn và Long Bình trả lại cho quận Thủ Đức.

Từ năm 1962, chính quyền Việt Nam Cộng hòa bỏ dần, đến năm 1965 bỏ hẳn cấp hành chính tổng, các xã trực tiếp thuộc quận. Quận Dĩ An gồm 8 xã: Bình Trị, Tân Hiệp, Tân Hạnh, Hóa An, Bình An, Đông Hòa, Tân Đông Hiệp, An Bình; quận lị đặt tại xã An Bình.

Về phía chính quyền cách mạng, tháng 9 năm 1960, khu uỷ Sài Gòn - Gia Định chia huyện Thủ Đức thành hai huyên là Dĩ An và Thủ Đức đến năm 1961 trở lại như cũ. Năm 1962, chia tiếp một lần nữa thành hai huyện là Nam Thủ Đức và Bắc Thủ Đức. Tháng 7 năm 1967, Dĩ An thành quận của phân khu 5. Tháng 8 năm 1971, huyện Dĩ An được nhập với huyện Bắc Thủ Đức thành quận An Đức. Tháng 10 năm 1972, huyện Dĩ An giao về tỉnh Biên Hoà mãi đến đầu năm 1974 Dĩ An giao về tỉnh Thủ Dầu Một.

Ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra quyết định sáp nhập các tỉnh Thủ Dầu Một, Bình Phước và 3 xã An Bình, Bình An, Đông Hòa thuộc huyện Thủ Đức thành tỉnh Sông Bé.

Tháng 3 năm 1977, 2 huyện Lái Thiêu và Dĩ An của tỉnh Sông Bé sáp nhập lại thành huyện Thuận An.

Ngày 23 tháng 7 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 58/1999/NĐ-CP[4]. Theo đó:

  • Tái lập huyện Dĩ An trên cơ sở tách thị trấn Dĩ An và 4 xã: Bình An, Đông Hòa, Tân Bình, Tân Đông Hiệp thuộc huyện Thuận An.
  • Thành lập xã An Bình thuộc huyện Dĩ An trên cơ sở 319 ha diện tích tự nhiên và 5.350 nhân khẩu của thị trấn Dĩ An.

Từ đó, huyện Dĩ An có 6 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm 1 thị trấn và 5 xã.

Ngày 10 tháng 12 năm 2003, thành lập xã Bình Thắng trên cơ sở 601 ha tự nhiên và 6.184 nhân khẩu của xã Bình An.[5]

Đến cuối năm 2010, huyện Dĩ An có 7 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm thị trấn Dĩ An (huyện lỵ) và 6 xã: An Bình, Bình An, Bình Thắng, Đông Hòa, Tân Bình, Tân Đông Hiệp.

Ngày 13 tháng 1 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 04/NQ-CP[1]. Theo đó, thành lập thị xã Dĩ An trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Dĩ An. Đồng thời, thành lập 7 phường: An Bình, Bình An, Bình Thắng, Dĩ An, Đông Hòa, Tân Bình, Tân Đông Hiệp thuộc thị xã Dĩ An trên cơ sở các xã, thị trấn có tên tương ứng.

Sau khi thành lập, thị xã Dĩ An có 7 phường trực thuộc.

Ngày 27 tháng 4 năm 2017, thị xã Dĩ An được công nhận là đô thị loại III trực thuộc tỉnh Bình Dương.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết số 857/NQ-UBTVQH14 thành lập thành phố Dĩ An thuộc tỉnh Bình Dương trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Dĩ An.[2]

Hành chínhSửa đổi

Thành phố Dĩ An có 7 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 7 phường: An Bình, Bình An, Bình Thắng, Dĩ An, Đông Hòa, Tân Bình, Tân Đông Hiệp.

Ðơn vị hành chính Phường
Dĩ An
Phường
An Bình
Phường
Bình An
Phường
Bình Thắng
Phường
Đông Hòa
Phường
Tân Bình
Phường
Tân Đông Hiệp
Diện tích (km²) 10,44 3,40 6,03 5,47 10,25 10,36 14,03
Dân số (2014) (người) 90.675 70.426 26.361 14.190 54.030 35.970 89.090
Mật độ dân số(người/km²) 8.685 20.723 4.385 2.591 5.268 3.490 6.350

Hiện nay, Dĩ An là 1 trong 7 thành phố trực thuộc tỉnh (cùng với Bắc Ninh, Đông Hà, Huế, Thủ Dầu Một, Vĩnh LongSóc Trăng) chỉ có phường, không có xã trực thuộc.

Kinh tế - xã hộiSửa đổi

Kinh tếSửa đổi

Dĩ An là một trong những nơi tập trung nhiều khu chế xuất, với 7 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động là: Sóng Thần 1, Sóng Thần 2, Bình Đường, Tân Đông Hiệp A, Tân Đông Hiệp B, KCN Tân Bình, Cụm công nghiệp may mặc Bình An.

Giá trị sản xuất công nghiệp năm 2012 đạt 101% kế hoạch năm, tăng 17,2% so với năm 2011. Trong năm 2012, giá trị sản xuất công nghiệp ước thực hiện 39.396 tỷ đồng, tăng 17,2% so với năm 2011 và đạt 101,04% KH năm (38.991 tỷ đồng), trong đó khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 58,85%, khu vực ngoài quốc doanh chiếm 40,97%, khu vực quốc doanh chiếm 0,18%. Những ngành có giá trị sản xuất tăng khá như giày da, dệt may, chế biến thực phẩm, chế biến gỗ, sản xuất các sản phẩm từ gỗ, giấy, hóa chất, điện tử...[6]

Năm 2012, Dĩ An thu ngân sách đạt trên 2.000 tỷ đồng[7] tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 101,5% kế hoạch năm, tăng 35% so với năm 2011, Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ ước thực hiện 12.609 tỷ đồng, đạt 101,5% kế hoạch năm (12.422 tỷ đồng), tăng 35% so với năm 2011[6].

Trên cơ sở kết quả đạt được của năm 2012 và căn cứ mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ X, Nghị quyết HĐND thành phố nhiệm kỳ 2011 - 2016, UBND Thành phố Dĩ An xác định mục tiêu tăng 17% Giá trị sản xuất công nghiệp, thương mạidịch vụ tăng từ 31 - 35%, duy trì giá trị sản xuất nông nghiệp so với năm 2012 (từ 22 – 24 tỷ đồng)[6].

Hiện nay, trên địa bàn thành phố Dĩ An đã và đang hình thành một số khu đô thị mới như khu đô thị An Phú Thịnh 3, khu đô thị Ecohomes Tri thức trẻ, khu đô thị Tân Bình...

Giáo dụcSửa đổi

Dĩ An là nơi tập trung nhiều trường học như: Trung học phổ thông Nguyễn An Ninh, Trung học phổ thông Dĩ An, Trung học phổ thông Bình An, Trung học cơ sở Võ Trường Toản, Trung học cơ sở Tân Đông Hiệp, Trung học cơ sở Bình Thắng, Tiểu học Dĩ An, trường Mầm non Võ Thị Sáu đạt chuẩn quốc gia,...

Hiện tại, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh có phần lớn diện tích nằm trên địa bàn thành phố Dĩ An.

Giao thôngSửa đổi

Các tuyến đường quan trọng đi qua Dĩ An như Quốc lộ 1, Quốc lộ 52tuyến đường sắt Bắc - Nam, các ga xe lửa quan trọng là ga Dĩ Anga Sóng Thần. Trong tương lai sẽ có một tuyến đường sắt xuất phát từ ga Sóng Thần đi Mỹ Tho để chuyên chở hàng hóa, trái cây từ các tỉnh miền Tây Nam Bộ về các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Đường Mỹ Phước đến Tân Vạn đang được hoàn thiện cũng là con đường huyết mạch của Dĩ An đi về trung tâm tỉnh Bình DươngQuốc lộ 1A.

Chú thíchSửa đổi