Mở trình đơn chính

Dương Nghiệp

Là một nhà quân sự cuối thời Ngũ đại Thập quốc, công thần khai quốc triều Bắc Tống, người khởi đầu cho truyền thống quân sự của Dương gia tướng

Dương Nghiệp (chữ Hán: 楊業; ? - 986) hay Dương Kế Nghiệp (楊繼業), tên thật là Dương Trọng Quý (楊重貴), là một nhà quân sự cuối thời Ngũ đại Thập quốc, khai quốc công thần triều Bắc Tống, người khởi đầu cho truyền thống quân sự của Dương gia tướng.

Dương Nghiệp
Yangye 1892.jpg
Hình vào năm 1892 từ cuốn tiểu thuyết về Dương gia tướng (楊家將傳)[1]
Tên bản ngữFamily name: Yáng ()
Given name: Yè ()
SinhDương Trùng Quý ()
Mất(986-06-18)18 tháng 6 năm 986
near Shuozhou, Shanxi
Tên khácLưu Kế Nghiệp ()
Dương Kế Nghiệp ()
Quê quánThần Mộc, Thiểm Tây
Con cái
Cha mẹDương Hoằng Tín (楊弘信)
Người thânDương Trọng Huân (楊重勳)
Dương Nghiệp
Phồn thể
Giản thể
Yang Jiye
Phồn thể
Giản thể

Tiểu sửSửa đổi

Dương Nghiệp sinh tại vùng Lân Châu thuộc Tân Tần (nay là Thần Mộc, Thiểm Tây, Trung Quốc). Cha của ông là Dương Tín, thứ sử Lân Châu thuộc nhà Hậu Hán. Thời niên thiếu Dương Nghiệp theo hầu Lưu Sùng, tiết độ sứ Hà Đông. Năm 951, Lưu Sùng lập nhà Bắc Hán, Dương Nghiệp được phong làm tiết độ sứ ở vùng ngày nay là huyện Đại, Sơn Tây và được ban quốc tính tức Lưu Kế Nghiệp. Dương Nghiệp được Lưu Sùng cử đóng quân ở mặt Bắc để phòng nhà Liêu.

Khi Tống Thái Tổ tiêu diệt dần các quốc gia chư hầu, Dương Nghiệp vẫn kiên trì chiến đấu, dẫn đến việc ông được phong làm Kiến Hùng tiết độ sứ. Năm 963, Dương Nghiệp bị một tướng lĩnh trẻ tuổi nhà Tống là Kinh Tự (荊嗣) đánh bại ở sông Bạc Phần.[2] Năm 979, Tống Thái Tông bắc phạt thành công, khi vua Bắc Hán là Lưu Kế Nguyên đầu hàng, ông mới chịu hàng Tống, và được phong chức đại tướng quân đóng ở Tịnh Châu, Thái Nguyên để cùng với Phan Mỹ đề phòng mặt Bắc cho nhà Tống. Khi Tống Thái Tông thất bại trong chiến dịch phạt Liêu và phải trốn về Quan Nam, Dương Nghiệp đã tạo ấn tượng mạnh bằng hành động đem hết 3 vạn kỵ binh Dương Gia Quân ra đánh lui quân Liêu của Da Luật Tà Chẩn.

Năm 980 (tức năm Thái Bình Hưng Quốc thứ 5 thời Tống Thái Tông), Liêu Cảnh Tông phái 10 vạn quân Liêu tấn công Nhạn Môn Quan nhưng Dương Nghiệp dùng kì binh quân Tống phối hợp với Phan Mỹ đánh cho đại bại, danh tiếng lẫy lừng của Dương Nghiệp khiến ông có tên gọi Dương Vô Địch. Chiến thắng ở Nhạn Môn Quan gây nên thanh thế lớn cho Dương Gia Quân, khiến người Liêu nghe tên ông thì sợ hãi.

Năm 982 (tức năm Thái Bình Hưng Quốc thứ 7), Liêu Cảnh Tông băng, con trai còn nhỏ lên ngôi, Tiêu thái hậu xưng chế, lập tức phái 10 vạn quân Khiết Đan đánh Nhạn Môn Quan. Tức giận trước sự ngang ngược của người Liêu và thất bại của quân Tống tại Ngõa Kiều Quan trước đó, Dương Nghiệp vòng ra ngả sau của trại Liêu như lần trước, cùng quân của Phan Mỹ đánh ép hai phía, quân Liêu đại bại. Biết người Liêu không đau không ngừng, ông dẫn theo quân thiết kỵ, đuổi đánh người Liêu bén gót, đánh sang đất Liêu, chém ba ngàn thủ cấp, phá 36 bảo lũy, bắt sống một vạn già trẻ, năm vạn bò ngựa. Người Liêu từ đây mà thấy cờ của Dương Nghiệp thì phải bỏ chạy, không còn dám tấn công lãnh thổ nhà Tống.

Năm 986, Tống Thái Tông phái Phan Mỹ và Dương Nghiệp tấn công nước Liêu, do sai lầm của Phan Mỹ nên Dương Nghiệp và quân Tống bị vây chặt ở Trần Gia Cốc. Không có viện quân của Phan Mỹ, toàn quân của Dương Nghiệp tử mạng, con trai thứ là Dương Diên Ngọc cũng bỏ mạng, riêng Dương Nghiệp bị quân Liêu bắt nhưng ông đã tuyệt thực và qua đời trên đường áp giải.

Người con trai trưởng của ông là Dương Diên Chiêu sống sót lần trận chiến tại Trần Gia Cốc, đã minh oan cho ông, và tiếp nối sự nghiệp tướng môn oai hùng của nhà họ Dương.

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Tác phẩmLưỡng Tống Nam Bắc chí truyện (兩宋南北志傳) viết bởi Hùng Đại Mộc (熊大木).
  2. ^ Tống sử, quyển 272.

Tham khảoSửa đổi

  • (tiếng Trung) Toqto'a và đồng nghiệp (1344). Liao Shi (遼史) [History of Liao]. 
  • (tiếng Trung) Xu Song và đồng nghiệp (1936). Song Huiyao Jigao (宋會要輯稿) [Song Manuscript Compendium]. 
  • (tiếng Trung) Toqto'a và đồng nghiệp (1346). Song Shi (宋史) [History of Song]. 
  • (tiếng Trung) Li Tao (1183). Xu Zizhi Tongjian Changbian (續資治通鑑長編) [Extended Continuation to Zizhi Tongjian].