Danh sách đỉnh núi cao trên 8000 mét

bài viết danh sách Wikimedia
Bay qua vùng Khumbu; có thể thấy sáu đỉnh cao trên 8000 mét và một số đỉnh cao từ 7000-8000 mét

Có 14 ngọn núi độc lập trên Trái đất có đỉnh cao trên 8.000 mét (26.247 ft) so với mực nước biển. Tất cả các ngọn núi này đều thuộc hai dãy núi HimalayaKarakoram tại châu Á.

Cố gắng vượt qua một đỉnh núi cao trên 8000 mét đầu tiên được ghi nhận là trong chuyến thám hiểm của Albert F. MummeryJ. Norman Collie, họ đã cố đến núi Nanga Parbat tại Kashmir (nay là Gilgit-Baltistan, Pakistan) vào năm 1895; song nỗ lực này đã thất bại khi Mummery và hai Gurkha khác là Ragobir và Goman Singh thiệt mạng vì gặp phải một trận lở tuyết.

Nỗ lực thành công đầu tiên được ghi nhận trong việc leo lên một đỉnh núi cao trên 8000 mét là của Maurice HerzogLouis Lachenal, họ đã đến đỉnh của Annapurna vào ngày 3 tháng 6 năm 1950.

Người đầu tiên leo lên tất cả 14 ngọn núi có đỉnh cao trên 8000 mét là Reinhold Messner, ông đã hoàn thành công việc này vào ngày 16 tháng 10 năm 1986. Một năm sau đó, năm 1987, Jerzy Kukuczka trở thành nhà leo núi thứ hai làm được điều này. Messner đã đến điểm cao nhất của 14 đỉnh núi mà không cần sự trợ giúp của bình ôxy. Phải đến chín năm sau, tức năm 1995, Erhard Loretan mới lặp lại được kỳ tích leo lên đỉnh tất cả 14 ngọn núi có đỉnh cao trên 8000 mét. Tính đến năm 2011, có 26 người đã leo lên đỉnh 14 ngọn núi này mà không có tranh cãi. Đây là một hành động cực kỳ nguy hiểm và đã có ít nhất bốn người đã thiệt mạng trong khi theo đuổi mục tiêu này. Một người Nepal là Phurba Tashi là người đã thực hiện nhiều chuyến chinh phục các đỉnh cao trên 8000 mét nhiều nhất, với 26 lần leo núi từ năm 1998 đến 2011.[1] Juanito Oiarzabal xếp thứ hai, với tổng cộng 25 lần từ năm 1985 đến 2011.[2]

Danh sách đỉnh cao trên 8000 mét[3][4]Sửa đổi

Đỉnh Chiều cao
biểu đồ
Vị trí Lần leo đầu tiên Người leo đầu tiên Lần leo đầu tiên vào mùa đông Người leo đầu tiên vào mùa đông Số lần leo
biểu đồ
Thiệt mạng
Everest 8848 m (29.029 ft)  Trung Quốc/
 Nepal
29/5/1953   Edmund Hillary
  Tenzing Norgay
17/2/1980
  Krzysztof Wielicki
  Leszek Cichy
3684 210
K2 8611 m (28.251 ft)  Pakistan/
 Trung Quốc[5]
31/7/1954   Achille Compagnoni
  Lino Lacedelli
284 66
Kangchenjunga 8586 m (28.169 ft)  Nepal/
 Ấn Độ
25/5/1955   George Band
  Joe Brown
11/1/1986   Krzysztof Wielicki
  Jerzy Kukuczka
209 40
Lhotse 8516 m (27.940 ft)  Trung Quốc/
 Nepal
18/5/1956   Fritz Luchsinger
  Ernst Reiss
31/12/1988   Krzysztof Wielicki 221 11
Makalu 8485 m (27.838 ft)  Trung Quốc/
 Nepal
15/5/1955   Jean Couzy
  Lionel Terray
09/2/2009   Simone Moro
  Denis Urubko
234 26
Cho Oyu 8201 m (26.906 ft)  Trung Quốc/
 Nepal
19/10/1954   Joseph Joechler
  Pasang Dawa Lama
  Herbert Tichy
12/2/1985   Maciej Berbeka
  Maciej Pawlikowski
2668 39
Dhaulagiri I 8167 m (26.795 ft)  Nepal 13/5/1960   Kurt Diemberger
  Peter Diener
  Nawang Dorje
  Nima Dorje
  Ernst Forrer
  Albin Schelbert
21/1/1985   Andrzej Czok
  Jerzy Kukuczka
358 58
Manaslu 8163 m (26,781 ft)  Nepal 9/5/1956   Toshio Imanishi
  Gyalzen Norbu
14/1/1984   Maciej Berbeka
  Ryszard Gajewski
297 53
Nanga Parbat 8126 m (26,660 ft)  Pakistan 03/1/1953   Hermann Buhl 287 64
Annapurna I 8091 m (26.545 ft)  Nepal 03/07/1950   Maurice Herzog
  Louis Lachenal
03/02/1987   Jerzy Kukuczka
  Artur Hajzer
153 59
Gasherbrum I
(Đỉnh Hidden)
8080 m (26.444 ft)  Trung Quốc/
 Pakistan[5]
05/7/1958   Andrew Kauffman
  Pete Schoening
09/03/2012   Adam Bielecki
  Janusz Gołąb
265 25
Broad Peak 8051 m (26.414 ft)  Trung Quốc/
 Pakistan[5]
09/07/1957   Fritz Wintersteller
  Marcus Schmuck
  Kurt Diemberger
  Hermann Buhl
05/03/2013   Maciej Berbeka
  Adam Bielecki
  Tomasz Kowalski
  Artur Małek
359 19
Gasherbrum II 8034 m (26.358 ft)  Trung Quốc/
 Pakistan[5]
07/07/1956   Fritz Moravec
  Josef Larch
  Hans Willenpart
02/02/2011   Simone Moro
  Denis Urubko
  Cory Richards
836 19
Shishapangma 8027 m (26.335 ft)  Trung Quốc 2/12/1964   Hứa Cạnh (许竞)
  Trương Tuấn Nham (张俊岩)
  Vương Phú Châu (王富洲)
  Trần Sơn (陈山)
  Thành Thiên Lượng (成天亮)
  Ổ Tông Nhạc (邬宗岳)
  Sodnam Doji (索南多吉)
  Migmar Trashi (尼玛扎西)
  Doji (多吉)
  Yonten (云登)
14/1/2005   Piotr Morawski
  Simone Moro
274 23

Những nhà leo núi được xác minh đã leo lên toàn bộ 14 đỉnh núi cao trên 8000 mét[6]Sửa đổi

Thứ hạng
hoàn thành
Không cần bình
O2
Tên Giai đoạn Sinh Tuổi hoàn thành Quốc tịch
1 1 Reinhold Messner 1970–1986 1944 42   Người Ý
2 Jerzy Kukuczka 1979–1987 1948 39   Người Ba Lan
3 2 Erhard Loretan 1982–1995 1959 36   Người Thụy Sĩ
4 [7] Carlos Carsolio 1985–1996 1962 33   Người Mexico
5 Krzysztof Wielicki 1980–1996 1950 46   Người Ba Lan
6 3 Juanito Oiarzabal 1985–1999 1956 43   Người Tây Ban Nha
7 Sergio Martini 1983–2000 1949 51   Người Ý
8 Park Young Seok 1993–2001 1963 38   Người Hàn Quốc
9 Um Hong-Gil 1988–2001 1960[8] 40   Người Hàn Quốc
10 4 Alberto Iñurrategi 1991-2002[9] 1968 33   Người Tây Ban Nha
11 Han Wang-Yong 1994–2003 1966 37   Người Hàn Quốc
12 5[10] Ed Viesturs 1989–2005 1959 46   Người Mỹ
13 6[11][12][13] Silvio Mondinelli 1993–2007 1958 49   Người Ý
14 7[14] Ivan Vallejo 1997–2008 1959 49   Người Ecuador
15 8[15] Denis Urubko 2000–2009 1973 35   Người Kazakhstan
16 Ralf Dujmovits 1990–2009 1961[16] 47   Người Đức
17 9 Veikka Gustafsson 1993–2009 1968 41   Người Phần Lan
18[17] Andrew Lock 1993–2009 1961[18] 48   Người Úc
19 10 João Garcia 1993–2010 1967 43   Người Bồ Đào Nha
20[19] Piotr Pustelnik 1990–2010 1951 58   Người Ba Lan
21[20] Edurne Pasaban 2001–2010 1973 36   Người Tây Ban Nha
22[21] Abele Blanc 1992–2011[22][23] 1954 56   Người Ý
23 Mingma Sherpa 2000–2011[22] 1978 33   Người Nepal
24 11 Gerlinde Kaltenbrunner 1998–2011[22] 1970 40   Người Áo
25 Vassily Pivtsov 2001–2011[22] 1975 36   Người Kazakhstan
26 12 Maxut Zhumayev 2001–2011[22] 1977 34   Người Kazakhstan
27 Kim Jae-Soo 2000–2011[22] 1961 50   Người Hàn Quốc
28[24] 13 Mario Panzeri 1988–2012 1964 48   Người Ý
29[25] Hirotaka Takeuchi 1995–2012[25] 1971 41   Người Nhật

Tranh cãiSửa đổi

Tự tuyên bố, tuy nhiên không đưa ra đủ bằng chứng rằng đã leo lên đỉnh toàn bộ 14 đỉnh núi

Tên Giai đoạn Năm sinh Tuổi hoàn thành Quốc tịch
Fausto De Stefani (Lhotse 1997[26]) 1983–1998 1952 46   Người Ý
Alan Hinkes (Cho Oyu 1990[27][28]) 1987–2005 1954 53   Người Anh
Vladislav Terzyul (Shishapangma 2000[29][30]) 1993–2002 (deceased) 1953 49   Người Ukraina
Oh Eun-Sun (Kangchenjunga 2009[31][32][33][34]) 1997–2010 1966 44   Người Hàn Quốc

Hình ảnhSửa đổi

So sánh các đỉnh cao trên 8000 mét (tam giác đỏ) với đỉnh cao nhấtđỉnh cao nhì của các châu lục.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “Everest K2 News ExplorersWeb”. Truy cập 21 tháng 2 năm 2015. 
  2. ^ “Everest K2 News ExplorersWeb”. Truy cập 21 tháng 2 năm 2015. 
  3. ^ “General Info”. Truy cập 21 tháng 2 năm 2015. 
  4. ^ Juralski, Eberhard. Complete ascent - fatalities statistics of all 14 main 8000ers. Statistics through ngày 16 tháng 6 năm 2008.
  5. ^ a ă â b Những điểm cao nhất của K2, Gasherbrum I, Gasherbrum II và đỉnh Broad đều nằm trên biên giới "trên thực tế" giữa Pakistan và Trung Quốc, thuộc dãy "Karakoram". Ấn Độ tuyên bố chủ quyền với khu vực. Các tuyến đường leo núi thông dụng nhất hầu hết là tại Pakistan, một số người leo núi từ phía Trung Quốc.
  6. ^ climbers who have reached the summit of all 14 eight-thousanders http://www.8000ers.com/cms/download.html?func=startdown&id=155
  7. ^ Carlos Carsolio đã phải dùng bình dưỡng khí trong cuộc leo núi ở Makalu vào năm 1988.
  8. ^ EverestNews2004.com, News (age calculated: in 2004 Hong-Gil Um was 44). “Mr. Um Hong Gil has bagged his 15th 8000 meter peak”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  9. ^ Kukuxumusu, Spanish News. “05/20/2002¬ Alberto Iñurrategi achieves his fourteenth "eight thousand meters". Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  10. ^ Mounteverest.net, News, ...the American climber became one of only five men in the world to accomplish the quest entirely without supplementary oxygen.. “Best of ExplorersWeb 2005 Awards: Ed Viesturs and Christian Kuntner”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  11. ^ Mounteverest.net, News, Last year, Silvio 'Gnaro' Mondinelli broke the haunted 13 when he summited the last peak on his list of 14, 8000ers - becoming only the 6th mountaineer in the world to have bagged them all without supplementary oxygen.. “The wolf is back: Gnaro bags Baruntse”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  12. ^ PlanetMountain.com, News, 13/07 interview with Silvio Mondinelli after the summit of his 14th 8000m peak without supplementary oxygen.. “The day after: Silvio Mondinelli, Broad Peak and all 14 8000m summits”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  13. ^ Mounteverest.net, News, Implied in text: ...Following Italian Silvio "Gnaro" Mondinelli last year and American Ed Viesturs in 2005, Ivan also became only the seventh mountaineer in the world to have done them all without supplementary oxygen.. “The 14th knight: Ecuadorian Ivan Vallejo is ready to continue”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  14. ^ Mounteverest.net, News, ...Ivan also became only the seventh mountaineer in the world to have done them all without supplementary oxygen.. “The 14th knight: Ecuadorian Ivan Vallejo is ready to continue”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  15. ^ PlanetMountain.com. “Denis Urubko, Cho Oyu and all 14 8000m peaks”. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2009. 
  16. ^ “Ralf Dujmovits”. Ralf-dujmovits.de. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2010. 
  17. ^ “Summit 8000 - Andrew Lock's quest to climb all fourteen of the highest mountains in the world”. Andrew-lock.com. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2010. 
  18. ^ “Australia's Most Accomplished Mountaineer”. Andrew Lock. Ngày 2 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2010. 
  19. ^ “Piotr Pustelnik summits Annapurna - bags the 14x8000ers!”. 
  20. ^ “Shisha Pangma: Edurne Pasaban summits - completes the 14x800ers”. 
  21. ^ “Abele Blanc summits Annapurna and all 8000ers”. 
  22. ^ a ă â b c d “Climbers - First 14, updated table on 8000ers.com”. 
  23. ^ [1]
  24. ^ “Mario Panzeri: sono in cima! E finalmente sono 14 ottomila”. 
  25. ^ a ă “日本人初の快挙、8000m峰14座登頂 竹内洋岳”. 
  26. ^ MountEverest.net, News. “Fausto de Stefani back for Lhotse – changes ahead on the 14x8,000ers summiteers’ list?”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  27. ^ AdventureStats.net, Official records. “Climbers that have summited 10 to 13 of the 14 Main-8000ers”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  28. ^ MountEverest.net, News, under heading No Proof: Alan himself said later that he continued alone for one hour into the fog to find the true summit. He said that he "has no proof to have not been to the summit" and so he counts it a done deal. The statistician's didn't buy it, and Alan was deleted on all of the Cho Oyu lists.. “Alan Hinkes Kangchenjunga - 13 or 14?”. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2008. 
  29. ^ Russianclimb.com, Mountaineering World of Russia & CIS. “Vladislav Terzyul, List of ascents”. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2009. 
  30. ^ Everest News, Sad results on Makalu: 1 missing climber and 1 passed away on Makalu Update
  31. ^ “AFP: Winds delay S. Korean climber's record attempt”. Truy cập 21 tháng 2 năm 2015. 
  32. ^ “Everest K2 News ExplorersWeb”. Truy cập 21 tháng 2 năm 2015. 
  33. ^ “New doubts over Korean Oh Eun-Sun's climbing record”. BBC News. Ngày 27 tháng 8 năm 2010. 
  34. ^ http://www.himalayandatabase.com/downloads/Seasonal%20Stories%202010.pdf

Liên kết ngoàiSửa đổi