Mở trình đơn chính

Phương pháp duy vật biện chứng hay chủ nghĩa duy vật biện chứng là một bộ phận của học thuyết triết học do Karl Marx đề xướng. Đặc trưng của phương pháp duy vật biện chứng là coi một sự vật hay một hiện tượng trong trạng thái luôn phát triển và xem xét nó trong mối quan hệ với các sự vật và hiện tượng khác. Cốt lõi của chủ nghĩa duy vật biện chứng là chủ nghĩa duy vật kết hợp với phép biện chứng. Nếu xem chủ nghĩa duy vật biện chứng là "khoa học về những quy luật chung của sự vận động của thế giới bên ngoài cũng như của tư duy con người[1]" thì đây là một học thuyết siêu hình học còn được gọi là logic biện chứng[2].

Marx đã kế thừa tư tưởng về phương pháp biện chứng của Georg Wilhelm Friedrich Hegel và lý luận về chủ nghĩa duy vật của Ludwig Andreas von Feuerbach và phát triển nên phương pháp luận này. Những người cộng sản theo chủ nghĩa Marx-Lenin cho rằng chủ nghĩa duy vật biện chứng là cơ sở triết học cho hệ tư tưởng của họ.

Chủ nghĩa duy vậtSửa đổi

Bài chi tiết: Chủ nghĩa duy vật

Chủ nghĩa duy vật phát sinh ngay từ thời kỳ cổ đại. Nó phát triển qua nhiều thời kỳ khác nhau:

Phép biện chứngSửa đổi

Bài chi tiết: Phép biện chứng

Phép biện chứng xuất hiện rất sớm từ thời cổ đại. Có thể kể đến một số thời kỳ như sau:

Chủ nghĩa duy vật biện chứngSửa đổi

Vào thập niên 1840, Marx và Engels đã đề xuất chủ nghĩa duy vật biện chứng bằng cách kết hợp chủ nghĩa duy vật của Ludwig Andreas Feuerbach với phép biện chứng của Hegel. Theo Marx, ông đã phát hiện ra cái hạt nhân sau lớp vỏ thần bí. Một số thành tựu khoa học đương thời có thể đã dẫn Marx đến chủ nghĩa duy vật biện chứng như định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng, thuyết tế bàothuyết tiến hóa. Xã hội loài người cũng có những hiện tượng tương đồng với phép biện chứng của Marx như mâu thuẫn giữa giai cấp tư sảngiai cấp vô sản trong chủ nghĩa tư bản thế kỷ XIX.

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Friedrich Engels. "Ludwig Feuerbach và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức", Karl Marx và Friedrich Engels. Toàn tập, tiếng Nga, xuất bản lần thứ 2, tập 21, trang 302, 276, 302
  2. ^ Vai trò của các nguyên tắc, phạm trù lôgíc biện chứng đối với việc rèn luyện năng lực tư duy biện chứng, Trần Viết Quang, Tạp chí Triết học, số 12(187), tháng 12 - 2006

Tham khảoSửa đổi

  • Giáo trình chủ nghĩa duy vật biện chứng (hệ cử nhân lý luận chính trị) của Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản.