Mở trình đơn chính

Elisabeth của Áo (tiếng Đức: Elisabeth von Österreich-Ungarn; 24 tháng 12 năm 1837 - 10 tháng 9 năm 1898), thường được biết đến với tên gọi Sisi trong văn hóa đại chúng, là vợ của Hoàng đế Franz Joseph I của Áo, do đó là Hoàng hậu của Đế quốc Áo-Hung.

Elisabeth của Áo
Erzsebet kiralyne photo 1867.jpg
Ảnh chụp chân dung Elisabeth tại lễ đăng quang ngày 8 tháng 6 năm 1867.
Hoàng hậu của Đế quốc Áo;
Vương hậu của Hungary, Bohemia, DalmatiaCroatia
Tại vị24 tháng 4 năm 1854
10 tháng 9 năm 1898
Đăng quang8 tháng 6 năm 1867
Thông tin chung
Phối ngẫuFranz Joseph I
Hậu duệNữ Đại công tước Sophie
Nữ Đại công tước Gisela
Rudolf, Thái tử nước Áo
Nữ Đại công tước Marie-Valerie
Tên đầy đủ
Elisabeth Amalie Eugenie
Hoàng tộcNhà Habsburg-Lorraine
Nhà Wittelsbach
Thân phụCông tước Maximilian Joseph
Thân mẫuCông chúa Ludovika
Sinh(1837-12-24)24 tháng 12 năm 1837
Munich, Vương quốc Bavaria (một phần nước Đức ngày nay)
Mất10 tháng 9 năm 1898(1898-09-10) (60 tuổi)
Geneva,  Thụy Sĩ (bị ám sát)
An táng17 tháng 9, 1898
Nhà mộ Hoàng gia
Tôn giáoCông giáo La Mã

Xuất thân từ gia tộc Wittelsbach có nguồn gốc Đức, Hoàng hậu Elisabeth nổi danh với nhan sắc cũng như tầm vóc chính trị, ngay cả trước khi bà trở thành Hoàng hậu của Đế quốc Áo. Vốn có một nền giáo dục nhẹ nhàng tự do, đến khi kết hôn, Hoàng hậu Elisabeth phải vật lộn trong quy tắc và trách nhiệm đối với một người con dâu của nhà Habsburg. Do những lý do ấy, bà có quan hệ không mấy khả quan với dì, và cũng là mẹ chồng mình, Bayern Sophie của Áo. Nhưng cuộc sống của bà thay đổi khi hạ sinh người thừa kế cho hoàng tộc, Rudolf, Thái tử nước Áo.

Ngoài những vấn đề đời tư cùng tán dương về nhan sắc, Hoàng hậu Elisabeth có vai trò quan trọng khi giúp Hoàng đế Franz Joseph thành lập nền quân chủ lưỡng thể tại Hungary, trở thành Đế quốc Áo-Hung mà ta biết trong lịch sử. Tuy nhiên, cái chết của Thái tử Rudolf vào năm 1889 đã khiến sức khỏe của bà trầm trọng suy yếu. Cái chết chấn động của bà vào năm 1898 khiến Hoàng đế Franz Joseph cùng toàn dân Áo tiếc thương trong nhiều năm sau.

Tiểu sửSửa đổi

Thơ ấuSửa đổi

Elisabeth có biệt danh Sisi, được sinh ra tại thành phố phồn hoa Munich, trong một gia đình quý tộc xứ Bavaria, thuộc một nhánh nhà Wittelsbach có nguồn gốc người Đức. Elisabeth là con gái thứ tư của Công tước Maximilian Joseph, một quý tộc nhỏ thuộc gia tộc Wittelsbach. Mẹ của Elisabeth và cũng là vợ cả của Maximilian Joseph là Công chúa Ludovika xứ Bavaria, em gái cùng cha khác mẹ với Quốc vương Ludwig I của Bayern. Theo nhà mẹ, Elisabeth đồng thời cũng là cháu ruột gọi bằng của Công chúa Bayern Sophie của Bavaria, người là mẹ đẻ của Hoàng đế Franz Joseph I - chồng tương lai của Elisabeth.

Khác với các nhà quý tộc thông thường, Maximilian lại vui thú với những chuyến đi, thường cùng gia đình cư trú luân phiên giữa các mùa tại những tòa lâu đài riêng của dòng họ. Vì những lý do đó, Elisabeth cùng các anh chị em lớn lên trong một môi trường giáo dục hòa nhã, không gò bó và khá tự do. Nhan sắc của Elisabeth càng lớn lên càng được tô điểm và ca thán vì sự lộng lẫy cũng như không kém phần tinh tế dịu dàng.

Năm 1853, vị Hoàng đế trẻ 23 tuổi Franz Joseph theo sự sắp đặt của mẹ mình, Sophie xứ Bavaria, đến Bad Ischl để gặp vị hôn thê trong mắt bà, tức Helena, chị cả của Elisabeth. Năm đó, Elisabeth 15 tuổi, bằng vẻ đẹp cũng như khí chất của mình, đã hớp hồn hoàn toàn vị Hoàng đế điển trai, và Hoàng đế quyết định cưới Elisabeth thay vì chị gái Helena. Lễ cưới diễn ra ngày 24 tháng 4 năm 1854.

Do thời thơ ấu tự do, Elisabeth hoàn toàn chưa chuẩn bị những áp lực khi trở thành con dâu nhà Habsburg. Bên cạnh đó, bản thân Hoàng hậu Elisabeth có mối quan hệ không mấy khả quan với mẹ chồng là Sophie. Hai đứa con đầu đều là con gái, đã khiến những áp lực của Sophie đối với Elisabeth càng tăng, điều này chỉ tạm kết thúc khi Elisabeth hạ sinh đứa con trai duy nhất, vị Hoàng thái tử Rudolf Franz Karl Joseph.

Mãn đờiSửa đổi

Năm 1889, Thái tử Rudolf tự tử cùng người tình. Vì quá đau buồn nên lúc nào bà cũng mặc đồ đen, sự ra đi của con trai khiến Hoàng hậu cách ly khỏi triều đình và vai trò chính trị. Tháng 7 năm 1898 bà đến GenevaThụy Sĩ để du lịch, tại nơi đây bà trú tại Hotel Beau-Rivage. Ngày 10 tháng 9 năm 1898, sau khi rời khỏi Hotel Beau-Rivage, Hoàng hậu Elisabeth bị đâm chết bởi một người Ý tên Luigi Lucheni, một người theo thuyết vô chính phủ.

Ngày 15 tháng 9 năm 1898, thi thể của bà được đưa về Áo và an táng trong Hầm mộ Hoàng gia.

Hoàng hậu Elisabeth, với nhan sắc tuyệt thế đã đi vào huyền thoại cùng rất nhiều lời đồn về bí quyết bảo dưỡng của phái nữ. Sau cái chết của vợ, Hoàng đế Franz Joseph lập nên "Order of Elizabeth" để tưởng niệm bà.

Gia đìnhSửa đổi

Nhưng những người con của bà đều do Thái hậu Bayern Sophie nuôi dưỡng vì bà cho rằng Elisabeth còn quá trẻ và thiếu kinh nghiệm. Năm 1867, bà sinh Nữ Đại công tước Marie-Valerie, đây cũng là đứa con duy nhất bà được tự tay nuôi dưỡng cho đến lớn.

Ảnh hưởngSửa đổi

Hình ảnh Elisabeth trong nghệ thuật

  • Hội họa
  • Âm nhạc
  • Văn học
  • Sân khấu
  • Điện ảnh

Tham khảoSửa đổi