Gấu mèo

Loài động vật có vú bản địa Bắc Mỹ

Gấu mèo (Procyon lotor), đôi khi được gọi là gấu mèo thông thường hay gấu mèo Bắc Mỹ để phân biệt với các loài khác, là một loài động vật có vú cỡ trung bình có nguồn gốc từ Bắc Mỹ. Nó là loài lớn nhất trong họ Gấu mèo, có chiều dài cơ thể từ 40 đến 70 cm và trọng lượng cơ thể từ 5 đến 26 kg. Bộ lông màu xám của nó chủ yếu bao gồm lớp lông dưới dày đặc, giúp cách nhiệt chống lại thời tiết lạnh giá. Ba trong số những đặc điểm nổi bật nhất của gấu mèo là bàn chân trước cực kỳ khéo léo, mặt nạ trên khuôn mặt và chiếc đuôi có vòng khuyên, đây là những chủ đề trong thần thoại của các dân tộc bản địa ở châu Mỹ liên quan đến loài vật này. Gấu mèo được chú ý bởi trí thông minh của nó, khi các nghiên cứu cho thấy rằng nó có thể nhớ lời giải cho các nhiệm vụ trong ít nhất ba năm. Nó thường ăn đêm và ăn tạp, ăn khoảng 40% động vật không xương sống, 33% thực vật và 27% động vật có xương sống.

Gấu mèo
Thời điểm hóa thạch: 2.58–0 triệu năm trước đây thế Pleistocen - gần đây[1]
Raccoon climbing in tree - Cropped and color corrected.jpg
Gấu mèo California (P. l. psora), khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia Lower Klamath ở California
Tình trạng bảo tồn
Phân loại khoa học
Giới (regnum)Animalia
Ngành (phylum)Chordata
Lớp (class)Mammalia
Bộ (ordo)Carnivora
Họ (familia)Procyonidae
Chi (genus)Procyon
Loài (species)P. lotor
Danh pháp hai phần
Procyon lotor
(Linnaeus, 1758)[3])
Phạm vi phân bố gấu mèo (bản địa: đỏ, du nhập: xanh lam)
Phạm vi phân bố gấu mèo (bản địa: đỏ, du nhập: xanh lam)
Danh pháp đồng nghĩa

Môi trường sống ban đầu của gấu mèo là rừng rụng lárừng hỗn hợp, nhưng do khả năng thích nghi nên chúng đã mở rộng phạm vi đến các vùng núi, đầm lầy ven biển và các khu đô thị, nơi một số gia chủ coi chúng là loài gây hại. Do kết quả của những cuộc trốn chạy và sự du nhập có chủ ý vào giữa thế kỷ 20, gấu mèo giờ đây cũng được phân bố trên phần lớn lục địa Châu Âu, CaucasusNhật Bản.

Mặc dù trước đây thường được cho là sống đơn độc, hiện nay đã có bằng chứng cho thấy gấu mèo tham gia vào các hành vi xã hội dành riêng cho giới tính. Những con cái có họ hàng thường chia sẻ một khu vực chung, trong khi những con đực không có quan hệ họ hàng sống với nhau thành nhóm lên đến bốn con gấu mèo, để duy trì vị trí của chúng chống lại những con đực ngoại lai trong mùa giao phối và những kẻ xâm lược tiềm tàng khác. Kích thước phạm vi nhà thay đổi ở bất kỳ đâu từ 3 ha đối với con cái ở thành phố, đến 5.000 ha đối với con đực ở đồng cỏ. Sau thời gian mang thai khoảng 65 ngày, hai đến năm con non được sinh ra vào mùa xuân. Các con non sau đó được mẹ nuôi dưỡng cho đến khi chúng phân tán vào cuối mùa thu. Mặc dù gấu mèo nuôi nhốt đã được biết là sống trên 20 năm, tuổi thọ của chúng trong tự nhiên chỉ từ 1,8 đến 3,1 năm. Ở nhiều khu vực, săn bắn và thương tích do xe cộ là hai nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất.

Môi trường sốngSửa đổi

Các môi trường sống ban đầu của gấu mèo Mỹ là rừng lá sớm rụng và rừng hỗn hợp của Bắc Mỹ, nhưng nhờ khả năng thích nghi, chúng đã mở rộng phạm vi đến khu vực miền núi, đầm lầy ven biển, và các khu vực đô thị, nơi chúng bị nhiều chủ nhà xem là loài gây hại. Do kết quả của sự thoát ra và du nhập có chủ ý vào giữa thế kỷ 20, gấu mèo Mỹ cũng phân bố trên toàn lục địa châu Âu, khu vực Kavkaz và Nhật Bản.

Tập tínhSửa đổi

Mặc dù trước đây được cho là loài đơn độc, có bằng chứng cho thấy gấu mèo Bắc Mỹ tham gia vào các tập tính xã hội cụ thể theo giới tính. Các con cái có quan hệ họ hàng thường xuyên chia sẻ một khu vực chung, trong khi các con đực không có quan hệ họ hàng sống cùng nhau trong các nhóm lên tới bốn con để duy trì vị thế của chúng với những con đực xa lạ trong mùa giao phối cũng như trước những kẻ xâm lược tiềm năng khác. Kích thước phạm vi sinh sống là khác nhau ở bất cứ nơi nào, từ 3 ha (7 mẫu Anh) cho các con cái ở vùng đô thị cho đến 50 km2 đối với các con đực trong vùng thảo nguyên (20 dặm vuông). Sau một thời gian mang thai khoảng 65 ngày, 2-5 con non được sinh ra vào mùa xuân. Các con non sau đó được con mẹ nuôi dưỡng cho đến khi phân tán vào cuối mùa thu. Mặc dù người ta biết rằng gấu mèo Mỹ nuôi nhốt đã đạt tuổi thọ hơn 20 năm, tuổi thọ trung bình trong tự nhiên chỉ 1,8 đến 3,1 năm. Trong nhiều khu vực, việc săn bắn và chấn thương do xe cộ cán là hai nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất.

Gấu mèo Mỹ và con ngườiSửa đổi

Thực phẩmSửa đổi

Trong khi chủ yếu là bị săn bắn để lấy lông của chúng, gấu mèo Mỹ cũng là một nguồn thực phẩm cho người dân bản địa và người Mỹ[4] và gấu mèo Mỹ nướng là một món ăn truyền thống ở các trang trại Mỹ[5]. Thịt của nó thường được sử dụng làm bữa ăn lễ hội. Gấu mèo Mỹ được những người nô lệ của Mỹ ăn vào dịp Giáng Sinh[6], nhưng nó là không nhất thiết phải là một món ăn của những người nghèo hoặc nông thôn; trong những năm đầu ở San Francisco người ta ăn thịt gấu mèo ở nhiều nơi, và Rebecca - con gấu mèo thú cưng của Tổng thống Mỹ Calvin Coolidge - nguyên đã được gửi để làm món ăn tại tiệc Lễ Tạ Ơn của Nhà Trắng[7][8]. Ấn bản đầu tiên của The Joy of Cooking, phát hành vào năm 1931, có một công thức để chế biến thịt gấu mèo.

Bởi vì gấu mèo thường được cho là đáng yêu, dễ thương, và/hoặc loài hiểm ác, nên ý tưởng ăn thịt chúng là đáng kinh tởm đối với những người tiêu dùng trào lưu chính thống[9][10]. Tuy nhiên, hàng ngàn con gấu mèo Mỹ vẫn bị ăn thịt mỗi năm tại Hoa Kỳ[11][12]. Mặc dù tiệc thịt gấu mèo Mỹ tại Delafield đã là một sự kiện hàng năm từ năm 1928, ẩm thực sử dụng của nó chủ yếu được xác định với các khu vực nhất định ở miền Nam Hoa Kỳ như Arkansas, nơi "Gillett Coon Super" là một sự kiện chính trị quan trọng[13][14].

Thú cưngSửa đổi

 
Một con gấu mèo

Như với hầu hết các vật nuôi lạ, việc sở hữu một con gấu mèo Mỹ thường phải mất một số lượng đáng kể thời gian và kiên nhẫn[15]. Gấu mèo Mỹ có thể hành động thất thường và mạnh mẽ và có thể khá khó khăn để dạy chúng tuân thủ và hiểu các lệnh[16]. Các nơi mà gấu mèo được giữ như là vật nuôi không bị cấm, chẳng hạn như tại Wisconsin và các tiểu bang Hoa Kỳ khác, cần phải có một giấy phép nuôi vật cưng lạ[17][18].

Gấu mèo thuần thục tính dục thường có hành vi hung hăng tự nhiên như cắn trong mùa sinh sản[19]. Thiến chúng vào khoảng năm hoặc sáu tháng tuổi làm giảm cơ hội phát triển hành vi hung hăng[20] Những con gấu mèo có thể trở nên béo phì và bị rối loạn khác do chế độ ăn uống nghèo và thiếu vận động [21]. Khi được cho ăn với thức ăn cho mèo trong một thời gian dài, gấu mèo Mỹ có thể phát triển bệnh gout[22]. Đối với các kết quả nghiên cứu về hành vi xã hội của chúng, quy định của pháp luật ở Áo, Đức yêu cầu phải nuôi ít nhất hai cá thể để tránh làm chúng cô đơn[23][24]. Gấu mèo Mỹ thường được nuôi trong một trại đồn điền (trong nhà hoặc ngoài trời), cũng là một yêu cầu pháp lý ở Áo và Đức, hơn là trong các căn hộ nơi tò mò tự nhiên của chúng có thể dẫn đến thiệt hại tài sản[23][24][25].

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ "Raccoon Fossil Procyon" The Virtual Fossil Museum accessed June 2015
  2. ^ Timm, R.; Cuarón, A.D.; Reid, F.; Helgen, K.; González-Maya, J.F. (2016). Procyon lotor. IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T41686A45216638. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T41686A45216638.en.  Đã bỏ qua tham số không rõ |doi-access= (trợ giúp)
  3. ^ 10th edition of Systema Naturae
  4. ^ Holmgren, pp. 18–19, Zeveloff, p. 165
  5. ^ Farm: A Year in the Life of an American Farmer. Richard Rhodes, reprint, U of Nebraska Press, 1997, p.270.
  6. ^ Harriet Jacobs, Incidents in the Life of a Slave Girl, Digireads.com Publishing, 2005, p.72.
  7. ^ San Diego's Hilarious History By Herbert Lockwood, William Carroll Published by Coda Publications, 2004, p. 46.
  8. ^ Jen O'Neill. White House Life: Filling the Position of First Pet. findingdulcinea.com. ngày 12 tháng 11 năm 2008.
  9. ^ Twohey, Megan (ngày 18 tháng 1 năm 2008). “Raccoon dinner: Who's game? Illinois, it turns out, has bountiful supply of the critters – and fans and foodies are gobbling them up – Chicago Tribune”. Archives.chicagotribune.com. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2010. 
  10. ^ Hill, Lee (ngày 13 tháng 1 năm 2009). “The other dark meat: Raccoon is making it to the table | McClatchy”. Mcclatchydc.com. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2010. 
  11. ^ “Mammals: Raccoon – (Procyon lotor)”. Mdc.mo.gov. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2010. 
  12. ^ “Raccoon”. Nebraska Wildlife Species Guide. Nebraska Game and Parks Commission. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2008. 
  13. ^ Berry, Marion. “Gillett Coon Supper”. Local Legacies: Celebrating Community Roots. The Library of Congress. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 8 năm 2007. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2008. 
  14. ^ “Coon Feed still packs ‘em in”. Gmtoday.com. Ngày 28 tháng 1 năm 2008. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2010. 
  15. ^ “Raccoon as a Pet”. Filthylucre.com. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2010. 
  16. ^ Bartussek, p. 44; Hohmann, pp. 173–174
  17. ^ MacClintock, p. 129
  18. ^ Bluett, Robert; Craven, Scott (1999). “The Raccoon (Procyon lotor)” (PDF). Board of Regents of the University of Wisconsin System. tr. 2. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2008. 
  19. ^ Bartussek, p. 44; Hohmann, pp. 185–186
  20. ^ Hohmann, p. 186
  21. ^ Hohmann, p. 185
  22. ^ Hohmann, p. 180
  23. ^ a ă Gutachten über Mindestanforderungen an die Haltung von Säugetieren (PDF) (bằng tiếng Đức). Bonn, Germany: Bundesministerium für Verbraucherschutz, Ernährung und Landwirtschaft. Ngày 10 tháng 6 năm 1996. tr. 42–43. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 25 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2009. 
  24. ^ a ă Mindestanforderungen an die Haltung von Säugetieren (PDF) (bằng tiếng Đức). Bundesministerium für Gesundheit und Frauen. Ngày 17 tháng 12 năm 2004. tr. 23. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2010. 
  25. ^ Bartussek, p. 44; Hohmann, pp. 184, 187; MacClintock, p. 130–131

Tham khảoSửa đổi