Mở trình đơn chính

Hoàng hay Huỳnh (chữ Hán: ) là một họ ở Việt Nam, Trung Quốc, Hồng Kông, Ma Cao, Đài LoanTriều Tiên. Họ Hoàng trong tiếng Trung có thể phiên âm Latinh thành Huang, Wong, Vong, Bong, Ng, Uy, Wee, Oi, Oei or Ooi, Ong, Hwang, hay Ung theo phương ngữ từng vùng. Họ Hoàng trong tiếng Triều Tiên được phiên âm thành Hwang.

Hoàng - Huỳnh
Regular Style CJKV Radical 201 (0).svg
Họ Hoàng/Huỳnh bằng chữ Hán
Tiếng Việt
Quốc ngữHoàng - Huỳnh - Vòng - Voòng
Chữ Hán
Tiếng Trung
Chữ Hán
Trung Quốc đại lụcbính âmHuang - Wong - Vong - Bong - Ng - Uy - Wee - Oi - Oei - Ooi - Ong - Hwang - Ung
Phiên âm Hán ViệtHoàng
Tiếng Triều Tiên
Hangul
Romaja quốc ngữHwang

miền Trung (từ Huế và một phần nhỏ Quảng Trị trở vào) và miền Nam Việt Nam, do kỵ húy chúa Nguyễn Hoàng nên họ Hoàng được đọc chệch thành Huỳnh từ hàng trăm năm nay.[1] Nhiều người Hoa khi đăng ký hộ tịch, không dùng phiên âm Hán-Việt để ghi tên mình ra chữ Quốc ngữ, mà dùng phiên âm trực tiếp từ một phương ngôn tiếng Hoa nào đó. Vì thế, tại Việt Nam họ Hoàng còn có một biến thể khác là Vòng hoặc Voòng.

Họ Hoàng là họ phổ biến thứ 7 ở Trung Quốc. Tổng số người họ Hoàng ở Trung Quốc và Đài Loan ước tính 29 triệu người, ngoài ra còn có hơn hai triệu người Hoa kiều mang họ này. 4,3 triệu người Việt và 1 triệu người Triều Tiên có họ Hoàng. Điều tra dân số năm 2000 của Hàn Quốc cho thấy đây là họ của 644.294 người, xếp thứ 17.[2]

Người Việt Nam nổi tiếngSửa đổi

Họ HoàngSửa đổi

Thời phong kiếnSửa đổi

 
Tướng Hoàng Diệu

Chính trị và quân sựSửa đổi

 
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Hoàng Minh Giám.

Khoa họcSửa đổi

  • Hoàng Xuân Hãn, giáo sư toán học, kỹ sư, nhà nghiên cứu ngôn ngữ và văn hóa giáo dục Việt Nam
  • Hoàng Thúc Trâm, nhà sử học, hiệu Hoa Bằng
  • Hoàng Thị Nga, nữ Tiến sỹ Vật lý đầu tiên người Việt Nam, hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Khoa học, Đại học Quốc gia Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
  • Hoàng Tụy, giáo sư toán học, giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I, giải thưởng Constantin Caratheodory[5]
  • Hoàng Xuân Sính, giáo sư toán học, nhà giáo nhân dân
  • Hoàng Như Tiếp, kiến trúc sư, giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I

Y tếSửa đổi

 
Giáo sư bác sĩ Hoàng Tích Trý.
  • Hai anh em Hoàng Tích Trý, giáo sư, bác sĩ vi trùng học, cố Bộ trưởng Bộ Y tế, và Hoàng Tích Mịnh, bác sĩ, giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I. Hoàng Thủy Nguyên, con trai Hoàng Tích Trý, cũng là bác sĩ, nhận giải thưởng Hồ Chí Minh đợt II về khoa học Y Dược.
  • Hoàng Đình Cầu, giáo sư bác sĩ phẫu thuật Việt Nam

Văn học và ngôn ngữ họcSửa đổi

Nghệ thuậtSửa đổi

Thể thaoSửa đổi

Tôn giáoSửa đổi

Kinh doanhSửa đổi

Họ HuỳnhSửa đổi

Thời phong kiếnSửa đổi

Chính trị và quân sựSửa đổi

 
"Chí sĩ yêu nước" Huỳnh Thúc Kháng
 
Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Huỳnh Tấn Phát

Văn học và ngôn ngữ họcSửa đổi

Nghệ thuậtSửa đổi

Tôn giáoSửa đổi

KhácSửa đổi

Người Trung Quốc nổi tiếngSửa đổi

Người Triều Tiên nổi tiếngSửa đổi

Nhân vật khácSửa đổi

  • Hoàng Chi Phong, Joshua Wong, một trong những người đứng đầu cuộc biểu tình tại Hồng Kông 2014, còn được gọi là "Cách mạng dù"
  • Hoàng Kim Huy, tổng thống Singapore
  • Carol Huynh, vận động viên đấu vật đoạt huy chương vàng người Canada

Ghi chúSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi