Kỳ Anh (huyện)

Kỳ Anh là một huyện ven biển phía đông nam tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

Kỳ Anh
Huyện
Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh.jpeg
Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Kỳ Anh
Hành chính
VùngBắc Trung Bộ
TỉnhHà Tĩnh
Huyện lỵKỳ Đồng[1]
Phân chia hành chính20 xã
Thành lập1836
Địa lý
Tọa độ: 18°07′35″B 106°15′27″Đ / 18,12639°B 106,2575°Đ / 18.12639; 106.25750Tọa độ: 18°07′35″B 106°15′27″Đ / 18,12639°B 106,2575°Đ / 18.12639; 106.25750
Diện tích761,62 km²[2]
Dân số (2015)
Tổng cộng120.518 người[2]
Mật độ161 người/km²
Khác
Mã hành chính447
Biển số xe38-K1
Websitekyanh.hatinh.gov.vn

Địa lýSửa đổi

Huyện Kỳ Anh nằm ở phía nam tỉnh Hà Tĩnh, có vị trí địa lý:

Dân số năm 2015 là 120.518 người, 9,7% dân số theo đạo Thiên Chúa. Dân số năm 2020 là 129.130 người.[3]

Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Hà Tĩnh – Quảng Bình đi qua đang được xây dựng.

Huyện có dãy Hoành SơnĐèo Ngang. Huyện có đường bờ biển dài khoảng 63 km, Quốc lộ 1A chạy dọc huyện có chiều dài 56 km, Quốc lộ 12C nối với cửa khẩu Cha Lo.[1]

Địa hìnhSửa đổi

Địa hình đồi núi chiếm 74% diện tích, ở phía tây có Động Chúa (545 m), phía nam là dãy Hoành Sơn có đỉnh cao 1.044 m; đồng bằng ven biển hẹp. Có sông Rào Trò chảy qua. Có đường bờ biển khá dài.

 
Công an huyện Kỳ Anh

Lịch sửSửa đổi

Thời Nhà Hậu Lê, Kỳ Anh là miền đất phía nam của huyện Kỳ Hoa (gồm huyện Cẩm Xuyên và Kỳ Anh hiện nay) thuộc phủ Hà Hoa, xứ Nghệ An.

Năm 1836, vua Minh Mạng Nhà Nguyễn chia huyện Kỳ Hoa lập thành hai huyện: Kỳ Anh và Cẩm Xuyên thuộc tỉnh Hà Tĩnh.

Sau năm 1945, bỏ cấp phủ, gọi chung là huyện. Huyện Kỳ Anh gồm có 15 xã: Cấp Hà, Cấp Tân, Cấp Thăng, Kỳ Lợi, Kỳ Long, Kỳ Nam, Kỳ Phương, Kỳ Thịnh, Kỳ Thư, Kỳ Trinh, Lĩnh Nam, Thành Kỳ, Trung Châu, Trung Hải, Vọng Sơn.

Năm 1954, chia xã Kỳ Nam thành 3 xã: Kỳ Bắc, Kỳ Phong, Kỳ Tiến; chia xã Vọng Sơn thành 4 xã: Kỳ Lạc, Kỳ Lâm, Kỳ Sơn, Kỳ Thượng; chia xã Cấp Hà thành 3 xã: Kỳ Tân, Kỳ Tây, Kỳ Văn; chia xã Lĩnh Nam thành 2 xã: Kỳ Ninh và Kỳ Thọ; chia xã Thành Kỳ thành 2 xã: Kỳ Khang và Kỳ Phú; chia xã Trung Châu thành 2 xã: Kỳ Châu và Kỳ Hoa; đổi tên xã Trung Hải thành xã Kỳ Hải; đổi tên xã Cấp Tân thành xã Kỳ Giang; đổi tên xã Cấp Thắng thành xã Kỳ Xuân.

Năm 1961, cắt làng Ngưu Sơn (Minh Đức) từ xã Kỳ Phương, thành lập xã mới lấy tên là xã Kỳ Nam.

Ngày 1 tháng 10 năm 1965, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 356-NV thành lập xã Kỳ Hương trên cơ sở phần diện tích khai hoang thuộc xã Kỳ Phong cùng một phần diện tích và dân số của xã Kỳ Tây.[4]

Ngày 23 tháng 2 năm 1977, hai xã Kỳ Lâm và Kỳ Sơn được hợp nhất thành xã Vọng Sơn, sáp nhập xóm Tân Bình của xã Kỳ Giang vào xã Kỳ Phú, chia xã Kỳ Hải thành hai xã Kỳ Hà và Kỳ Hải.[5]

Ngày 8 tháng 10 năm 1980, xã Vọng Sơn lại tách ra thành hai xã như cũ.

Ngày 8 tháng 9 năm 1986, thành lập thị trấn Kỳ Anh (thị trấn huyện lỵ huyện Kỳ Anh) trên cơ sở 3 ha diện tích tự nhiên với 119 nhân khẩu của xã Kỳ Tân, 15 ha diện tích tự nhiên với 210 nhân khẩu của xã Kỳ Trinh, 17 ha diện tích tự nhiên với 102 nhân khẩu của xã Kỳ Hoa, 83 ha diện tích tự nhiên với 1.528 nhân khẩu của xã Kỳ Châu và 249 ha diện tích tự nhiên với 2.236 nhân khẩu của xã Kỳ Hưng; thành lập xã Kỳ Hợp trên cơ sở 230 ha diện tích tự nhiên với 308 nhân khẩu của xã Kỳ Tân, 1.566 ha diện tích tự nhiên với 580 nhân khẩu của xã Kỳ Lâm và 1.379 ha diện tích tự nhiên với 399 nhân khẩu của xã Kỳ Tây; thành lập xã Kỳ Đồng trên cơ sở 100 ha diện tích tự nhiên với 833 nhân khẩu của xã Kỳ Khang, 476 ha diện tích tự nhiên với 1.860 nhân khẩu của xã Kỳ Phú và 120 ha diện tích tự nhiên với 705 nhân khẩu của xã Kỳ Giang; thành lập xã Kỳ Liên trên cơ sở 1.600 ha diện tích tự nhiên với 1.340 nhân khẩu của xã Kỳ Long và 150 ha diện tích tự nhiên với 383 nhân khẩu của xã Kỳ Phương.

Ngày 2 tháng 1 năm 2004, thành lập xã Kỳ Trung trên cơ sở 1.186,20 ha diện tích tự nhiên và 2.095 nhân khẩu của xã Kỳ Văn, 969,70 ha diện tích tự nhiên và 312 nhân khẩu của xã Kỳ Giang, 334,10 ha diện tích tự nhiên của xã Kỳ Tây, 137 ha diện tích tự nhiên của xã Kỳ Tiến và 757,70 ha diện tích tự nhiên của xã Kỳ Phong.

Cuối năm 2014, huyện Kỳ Anh có 33 đơn vị hành chính gồm thị trấn Kỳ Anh và 32 xã: Kỳ Bắc, Kỳ Châu, Kỳ Đồng, Kỳ Giang, Kỳ Hà, Kỳ Hải, Kỳ Hoa, Kỳ Hợp, Kỳ Hưng, Kỳ Khang, Kỳ Lạc, Kỳ Lâm, Kỳ Liên, Kỳ Lợi, Kỳ Long, Kỳ Nam, Kỳ Ninh, Kỳ Phong, Kỳ Phú, Kỳ Phương, Kỳ Sơn, Kỳ Tân, Kỳ Tây, Kỳ Thịnh, Kỳ Thọ, Kỳ Thư, Kỳ Thượng, Kỳ Tiến, Kỳ Trinh, Kỳ Trung, Kỳ Văn, Kỳ Xuân.

Ngày 10 tháng 4 năm 2015, toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị trấn Kỳ Anh và 11 xã: Kỳ Hà, Kỳ Ninh, Kỳ Lợi, Kỳ Trinh, Kỳ Thịnh, Kỳ Long, Kỳ Liên, Kỳ Phương, Kỳ Nam, Kỳ Hưng, Kỳ Hoa được tách ra để thành lập thị xã Kỳ Anh.[6]

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập 2 xã Kỳ Lâm và Kỳ Hợp thành xã Lâm Hợp.[7]

Hành chínhSửa đổi

Huyện Kỳ Anh có 20 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 20 xã: Kỳ Bắc, Kỳ Châu, Kỳ Đồng (huyện lỵ), Kỳ Giang, Kỳ Hải, Kỳ Khang, Kỳ Lạc, Kỳ Phong, Kỳ Phú, Kỳ Sơn, Kỳ Tân, Kỳ Tây, Kỳ Thọ, Kỳ Thư, Kỳ Thượng, Kỳ Tiến, Kỳ Trung, Kỳ Văn, Kỳ Xuân, Lâm Hợp.

Người Kỳ AnhSửa đổi

Di tích và danh thắngSửa đổi

Giáo dụcSửa đổi

Huyện Kỳ Anh có 3 trường THPT

  • Trường THPT Nguyễn Huệ (xã Kỳ Phong)
  • Trường THPT Kỳ Lâm (xã Lâm Hợp)
  • Trường THPT Nguyễn Thị Bích Châu (xã Kỳ Thư)

Lễ hội truyền thốngSửa đổi

  • Lễ hội Thi nấu cơm ở Long Trì, Tuần Tượng(Thông tin không chắc lắm)

Làng nghềSửa đổi

Làng nghề làm nón tại xã Kỳ Thư, Làng nghề làm muối ở Kỳ Hà, Làng nghề nước mắm ở Kỳ Ninh

Sai phạmSửa đổi

Formosa Vũng Áng xả thải trái phép ra biểnSửa đổi

Formosa Vũng Áng xả thải trái phép ra biển tại Khu kinh tế Vũng Áng gây ra thảm họa Cá chết hàng loạt ở Việt Nam năm 2016. Công ty này sau đó đã đồng ý bồi thường 500 triệu $.

Thu lợi bất chính trong việc giải phóng mặt bằng dự án FormosaSửa đổi

Từ năm 2008 - 2009 trong quá trình thực hiện chủ trương bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho dự án Formosa ở huyện Kỳ Anh (nay tách thành thị xã Kỳ Anh và huyện Kỳ Anh), bị cáo Nguyễn Văn Bổng - khi đó làm chủ tịch huyện - đã cùng cấp dưới cố ý làm trái các quy định để hợp thức gần 73ha đất công không thuộc diện được bồi thường thành đất tranh chấp. Sau đó, các bị cáo lập danh sách khống cho các hộ dân đứng tên trong hồ sơ bồi thường để chiếm hưởng hơn 10,4 tỉ đồng tiền bồi thường.[9] Chiều 2-12-2016 TAND tỉnh Hà Tĩnh tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Bổng - nguyên chủ tịch UBND huyện Kỳ Anh - 12 năm tù giam, bị cáo Phạm Huy Tường (nguyên trưởng Phòng TN-MT huyện Kỳ Anh) 11 năm tù; bị cáo Lê Xuân Nghinh (nguyên bí thư Đảng ủy xã Kỳ Long), Lê Quang Hà (nguyên phó chủ tịch UBND xã Kỳ Long) 10 năm tù; bị cáo Lê Anh Đức (nguyên cán bộ Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng thị xã Kỳ Anh) 8 năm tù. Ngoài ra, bị cáo Hồ Xuân Cường (nguyên cán bộ Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng huyện Kỳ Anh) và Lê Công Diếu (nguyên chủ tịch UBND xã Kỳ Phương) cũng lĩnh án 3 năm tù. Tòa còn buộc bị cáo Bổng và Tường mỗi bị cáo phải bồi thường hơn 1,6 tỉ đồng. Bị cáo Nghinh, Hà và Đức mỗi bị cáo bồi thường hơn 1,5 tỉ đồng. Diếu và Cường mỗi bị cáo phải bồi thường hơn 142 triệu đồng.[10]

Chú thíchSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi