Kỹ nghệ Moustier

Kỹ nghệ Moustier hay văn hóa Moustier (phiên âm tiếng Việt: kỹ nghệ Muxchiê hay văn hóa Muxchiê) là một kỹ nghệ khảo cổ chế tác công cụ bằng đá có liên hệ với người Neanderthal ở châu Âu và với người hiện đại về mặt giải phẫu sơ kỳ ở Bắc Phi và Tây Á. Nền kỹ nghệ Mousteri là đặc trưng của giai đoạn trung kỳ đá cũ muộn tại phần phía tây đại lục Á-Âu, kéo dài từ 160.000 đến 40.000 BP song nếu kỹ nghệ tiền thân Levallois hoặc Levallois-Mousteri được bao gồm thì khoảng thời gian xuất hiện sớm tận 300.000 hoặc 200.000 BP.[2] Kỹ nghệ Mousteri sau bị thay thế bởi văn hóa Aurignac (khoảng 43.000–28.000 BP) của Homo sapiens.

Moustier
Map showing the extent of the Kỹ nghệ Moustier
Phạm vi sinh sống cùng các di chỉ chính của người Neanderthal. Kỹ nghệ Mousteri cũng đã được phát hiện bên ngoài phạm vi trên
Phạm vi địa lýChâu Phi và đại lục Á-Âu
Thời kỳTrung kỳ đá cũ
Thời giank. 160.000–40.000 BP[1]
Di chỉ mẫuLe Moustier
Các di chỉ lớnCreswell Crags, Lynford Quarry, Arcy-sur-Cure, Hang Vindija, Dãy núi Atapuerca, Zafarraya, Hang Gorham, Devil's Tower, Haua Fteah, Jebel Irhoud
Văn hóa trướcVăn hóa Acheul, văn hóa Micoque, văn hóa Clacton
Văn hóa tiếpVăn hóa Châtelperron, văn hóa Emiran, văn hóa Baradostian, văn hóa Aterian, văn hóa Mal'ta–Buret'?

Hình ảnhSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Callaway, Ewen (20 tháng 8 năm 2014). “Neanderthals: Bone technique redrafts prehistory”. Nature. 512 (7514): 242. Bibcode:2014Natur.512..242C. doi:10.1038/512242a. ISSN 0028-0836. PMID 25143094. From the Black Sea to the Atlantic coast of France, these [Mousterian] artefacts and Neanderthal remains disappear from European sites at roughly the same time, 39,000–41,000 years ago, Higham's team conclude. The data challenge arguments that Neanderthals endured in refuges in the southern Iberian Peninsula until as recently as 28,000 years ago
  2. ^ Richter, Daniel; Grün, Rainer; Joannes-Boyau, Renaud; Steele, Teresa E.; Amani, Fethi; Rué, Mathieu; Fernandes, Paul; Raynal, Jean-Paul; Geraads, Denis (7 tháng 6 năm 2017). “The age of the hominin fossils from Jebel Irhoud, Morocco, and the origins of the Middle Stone Age”. Nature. 546 (7657): 293–296. Bibcode:2017Natur.546..293R. doi:10.1038/nature22335. ISSN 0028-0836. PMID 28593967. S2CID 205255853.
  3. ^ Bekker, Henk (23 tháng 10 năm 2017). “Neues Museum in Berlin 1175”.