Nội Thân vương Chikako

Nhân vật có ảnh hưởng lớn tới lịch sử Nhật Bản nửa cuối thế kỷ 19.
(đổi hướng từ Kazu no Miya Chikako)

Nội thân vương Chikako (和宮親子内親王 (かずのみやちかこないしんのう) (Hòa cung Thân Tử nội thân vương) Kazu-no-Miya Chikako Naishinnō?), sinh ngày 3 tháng 7 năm 1846, mất ngày 2 tháng 9 năm 1877; là con gái của Thiên hoàng Ninkō và là chính thất của Chinh Di đại tướng quân Tokugawa Iemochi - shogun thứ 14 của Mạc phủ Tokugawa.

Nội thân vương Chikako
和宮親子内親王 (かずのみやちかこないしんのう)
Nội thân vương Nhật Bản
Ngự đài sở nhà Tokugawa
Kazunomiya.jpg
Thông tin chung
Phu quânTokugawa Iemochi
Hậu duệkhông có
Tên đầy đủ
Chikako (親子 (Thân Tử)?),
Kazu-no-Miya (和宮 (Hoà Cung)?) là danh xưng
Thụy hiệu
Tĩnh Khoan viện tặng Nhất phẩm Nội thân vương Hảo Dự Hòa Thuận Trinh Cung Đại Tỉ
(靜寬院贈一品內親王好譽和順貞恭大姊)
Hoàng tộcHoàng thất Nhật Bản
Thân phụNhân Hiếu Thiên hoàng
Thân mẫuHashimoto Tsuneko
Sinh(1846-07-03)3 tháng 7, 1846
Kyoto, Nhật Bản
Mất2 tháng 9 năm 1877(1877-09-02) (31 tuổi)
Hakone, Tanosawa, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản
An tángTăng Thượng tự, quận Minato, Tokyo, Nhật Bản
Tôn giáoPhật giáo

Hồi nhỏ, bà được đặt tên là Kazu-no-Miya (和宮; Hòa Cung). Chikako (親子; Thân Tử) là tên húy được ban khi tuyên hạ tước vị Nội Thân vương năm 1861. Sau khi chồng qua đời, bà đổi tên thành Seikan'in-no-Miya (静寛院宮; Tĩnh Khoan viện Cung) và sống như một tín đồ Phật giáo theo truyền thống giới quý tộc thành Edo. Bà được được biết đến với tài năng thư đạo tuyệt vời và cũng là một nhà thơ kiệt xuất trong thể loại waka (和歌 (Hòa ca)?).[1]

Thân thếSửa đổi

Kazu-no-Miya sinh ngày 10 tháng 5, năm Hoằng Hóa thứ 3 (tức 3 tháng 7 năm 1846) tại Kyoto, tỉnh cũ Yamashiro. Bà là người con thứ 8 và cũng là con út của Thiên hoàng Ninkō với người thiếp của ông, Hashimoto Tsuneko (橋本恒子 (Kiều Bản Hằng Tử)?), về sau đã đổi tên thành Kangyōin (觀行院 (Quang Hành viện)?) sau khi chồng qua đời. Bà là em gái của Thiên hoàng Kōmei[1]. Theo vai vế, Thiên hoàng Minh Trị là cháu trai của bà.

Một vài tháng trước khi Kazu-no-Miya ra đời, ngày 26 tháng 01 năm Hoằng Hóa thứ 3 (tức 21 tháng 2 năm 1846), cha bà là Thiên hoàng Ninkō đột ngột qua đời[2]. Kazu-no-Miya vốn dĩ sinh ngày 1 tháng 8 năm 1846, nhưng ngày sinh của bà được chuyển bởi ngày đó được coi là một ngày xấu.

Hôn nhânSửa đổi

Đính hôn với Tướng quânSửa đổi

Năm Gia Vĩnh thứ 4 (1851), Hoàng nữ Kazu-no-Miya hứa hôn với Thân vương Arisugawa-no-Miya Taruhito (有栖川宮熾仁親王 (Hữu Tê Xuyên cung Xí Nhân thân vương)?). Hôn ước này sau đó đã bị phá vỡ khi triều đình cần một ai đó cho một cuộc hôn nhân chính trị với Mạc phủ Tokugawa để thúc đẩy hòa giải giữa triều đình và Mạc phủ, nhưng ứng cử viên ban đầu cho cuộc hôn nhân này đã qua đời. Ngày 12 tháng 4 năm Vạn Diên thứ nhất (万延元年 - Vạn Diên nguyên niên) tức ngày 1 tháng 6 năm 1860, đại diện Mạc phủ - Sở Ti Đại (所司代; Shoshidai) Sakai Tadaaki gửi bản tấu thỉnh đề nghị hoàng nữ Kazu-no-Miya hàng giá.[3]

Ban đầu Kazu-no-Miya không đồng ý. Ngày 4 tháng 5 năm Vạn Diên thứ nhất (22 tháng 6 năm 1860), Hiếu Minh Thiên hoàng sau khi họp bàn với các bá quan Nghị Tấu và Võ Gia Truyền Tấu cũng đã từ chối đề nghị trên với các lý do sau:

  • Một là, Kazu-no-Miya đã có hôn ước.
  • Hai là, Kazu-no-Miya là một hoàng nữ, con gái của tiên đế, em cùng cha khác mẹ với Hiếu Minh Thiên hoàng, nên hôn sự của nàng Thiên hoàng không tùy tiện quyết định được.
  • Ba là, Hiếu Minh Thiên hoàng không muốn em gái mình bị đưa đến Kanto, nơi có rất nhiều người ngoại quốc.

Ngày 11 tháng 5 năm Vạn Diên thứ nhất (29 tháng 6 năm 1960), Sở Ti Đại Sakai gửi lại "Tướng Quân Gia Hàng Giá Tấu Thỉnh", nhưng đến 19 tháng 5 (7 tháng 7 năm 1860), Hiếu Minh Thiên hoàng lại từ chối. Ngày 21 tháng 7 năm 1860, sau khi nhận được thông tin từ Sở Ti Đại Sakai, Mạc phủ quyết định một lần nữa gửi lại lời đề nghị, nhưng lần này dưới danh nghĩa của các Hiếu Trung ở Edo. Mạc phủ đã thuyết phục được một số người ủng hộ mình ở Kyoto, trong đó có cả mẹ của hoàng nữ Kazu-no-Miya. Họ đã thuyết phục cả Thiên hoàng và Kazu-no-Miya chấp nhận đề nghị từ phía Mạc phủ. Thiên hoàng tuyên bố: Người sẽ đồng ý cho cuộc hôn nhân này nếu Mạc phủ bác bỏ Hiệp ước Hữu nghị và Thương mại với Hoa Kỳ, và trở về với chính sách bế quan tỏa cảng trước đó. Ngày 20 tháng 8 năm 1860, Sở Ti Đại Sakai lần thứ ba trình lên lời đề nghị của Mạc phủ, nhưng lại tiếp tục bị Thiên hoàng từ chối vì cho rằng Mạc phủ chưa có cam kết sẽ thực thi chính sách "bế quan toả cảng" và "nhương di".[4] Ngày 14 tháng 9 năm 1860, Sở Ti Đại Sakai lại trình lên Thiên hoàng bản tấu thỉnh đã được sửa đổi, Sakai cam kết sẽ thực hiện "nhương di" và "bế quan toả cảng" như ý của Thiên hoàng. Lần này, mặc dù Thiên hoàng đã xuôi, nhưng Kazu-no-Miya vẫn tiếp tục từ chối đề nghị từ Mạc phủ.

Mạc phủ liên tục gây sức ép lên triều đình. Trong đó có 3 điều:

  • Một, nếu Kazu-no-Miya từ chối, một người khác trong hoàng thất sẽ được lựa chọn để thay thế.
  • Hai, sẽ phế đế đối với Hiếu Minh Thiên hoàng.
  • Ba, hoàng nữ Kazu-no-Miya bị buộc phải huỷ hôn với hoàng thân Arisugawa-no-Miya, nhưng vẫn tính là có một đời chồng, nên phải xuống tóc quy y đến hết đời.

Dưới những áp lực đè nặng, Kazu-no-Miya cuối cùng đã phải đồng ý, nhưng với một số điều kiện, trong đó có hai điều quan trọng: Một là, lối sống của nàng trong thành Edo vẫn sẽ giống như trong cung điện ở Kyoto. Hai là, hàng năm, Mạc phủ phải cho nàng trở về kinh đô để làm lễ cũng giỗ cha mình. Hiếu Minh Thiên hoàng yêu cầu Mạc phủ phải thực hiện đúng cam kết và mọi điều kiện của Kazu-no-Miya phải được đáp ứng đầy đủ.

Gả đến EdoSửa đổi

Năm Văn Cửu thứ nhất (1861), ngày 19 tháng 4 (âm lịch), Hiếu Minh Thiên hoàng ban chỉ, sắc phong Kazu-no-Miya tước vị Nội thân vương, huý danh Thân Tử (親子 Chikako?), hiệu Thân Tử Nội Thân vương (親子内親王 Chikako Naishinnō?). Từ đó, hai chữ "Thân Tử" (Chikako) được thêm vào tên của bà, toàn danh là "Hoà Cung Thân Tử Nội Thân vương" (和宮親子内親王?). Cùng năm đó, ngày 15 tháng 11 âm lịch, Nội Thân vương Chikako được hộ tống bởi mẹ ruột Quang Hành viện cùng cận thần của mình là Niwata Tsuguko đã đến lâu đài Edo. Do lo ngại về các cuộc tấn công bởi những người phản đối chính sách của Mạc phủ Tokugawa, lực lượng an ninh từ hàng chục phiên đã được huy động để bảo vệ đám rước dâu.

Năm Văn Cửu thứ 2 (1862), ngày 11 tháng 2 âm lịch, lễ cưới giữa Nội Thân vương Chikako và tướng quân Tokugawa Iemochi diễn ra. Buổi lễ này khác tất cả lễ cưới của các tướng quân Tokugawa đời trước khi cô dâu là một người đã được phong tước Nội Thân vương trước khi rời khỏi Kyoto. Chikako sau đó sống tại hậu cung Edo cùng chồng và mẹ chồng, với danh vị Ngự đài sở.

Trong hậu cung Edo, Chikako luôn giữ những phong tục của cung điện Hoàng gia, vì thế đã gây ra nhiều va chạm đáng kể với Jitsujō'in (実成院 (Thực Thành viện)?) - mẹ của tướng quân Tokugawa Iemochi, nhưng hai người đã hòa giải sau đó. Chikako đã có được một cuộc hôn nhân tốt đẹp với chồng mình. Họ là cặp vợ chồng tình cảm nhất trong số tất cả các tướng quân Tokugawa, và tướng quân Iemochi không lấy bất kỳ người vợ lẽ nào. Mọi người gọi bà là "Kazu-no-Miya-sama" (和宮様 (Hoà Cung dạng)?), khác với truyền thống Mạc phủ: phải gọi vợ của Tướng quân là "Midai-sama" (御台様 (Ngự đài dạng)?).

Quả phụSửa đổi

Năm 1866, tướng quân Iemochi qua đời, đặt dấu chấm hết cho cuộc hôn nhân ngắn ngủi. Ngày 20 tháng 7 năm đó, theo thông lệ của một quý tộc Edo, Chikako xuống tóc, đổi tên thành Seikan'in-no-Miya (静寛院宮 (Tĩnh Khoan viện cung)?) và lui về sống như một tín đồ Phật giáo. Vài tuần sau, anh trai bà Thiên hoàng Kōmei cũng qua đời.

Cuộc hôn nhân giữa Chikako và Iemochi không để lại hậu duệ nào cả, và theo di chúc của Iemochi thì Tokugawa Iesato sẽ kế vị chức vị Tướng quân. Thế nhưng, các vị cận thần của Tướng quân đã khuyên giải Chikako cùng Thiên Chương viện lập Tokugawa Yoshinobu lên thay, cũng là vị Tướng quân cuối cùng của nhà Tokugawa.

Suốt cuộc Minh Trị Duy tân, Chikako cùng Thiên Chương viện được nhắc đến trong sự kiện Sự sụp đổ của thành Edo, sự kiện đã kết thúc chính quyền Tokugawa để chuyển giao quyền lực cho phe ủng hộ Thiên hoàng mà không gây ra bất cứ đổ máu nào. Gia tộc Tokugawa tiếp tục việc thờ cúng tổ tiên qua từng thế hệ. Còn Chikako trở lại Kyoto, nhưng về sau lại chuyển lại về Tokyo (tức thành Edo cũ) bởi sự thuyết phục của người cháu là Thiên hoàng Minh Trị.

Bà qua đời vào ngày 2 tháng 9, năm 1877 và được an táng tại Zōjō-ji (増上寺 (Tăng Thượng tự)?) của Tokyo, hợp táng cùng Tokugawa Iemochi. Toàn pháp hiệu của bà là Tĩnh Khoan viện tặng Nhất phẩm Nội thân vương Hảo Dự Hòa Thuận Trinh Cung Đại Tỉ (靜寬院贈一品內親王好譽和順貞恭大姊?).

Phim ảnhSửa đổi

Chikako xuất hiện ở một số tác phẩm phim truyền hình của đài NHK:

  • Tobu ga Gotoku (翔ぶが如く) năm 1990 của đài NHK, do nữ diễn viên Suzuki Kyōka thủ vai.
  • Tokugawa Yoshinobu (德川慶喜) năm 1998 của đài NHK, do nữ diễn viên Megumi Kobashi thủ vai.
  • Atsuhime (篤姬 - chiếu tại Việt Nam với tên Công chúa Atsu) năm 2008 của đài NHK, do nữ diễn viên Horikita Maki thủ vai.

Ngoài ra còn kể đến Ōoku (大奥 - 1968), Ōoku (大奥 - 1983) của đài truyền hình Kansai; Ōoku (大奥 - 2003) - một bộ phim truyền hình nằm trong series Ōoku nổi tiếng của FujiTV; manga JIN-仁-, chuyển thể thành phim năm 2011 bởi TBS (Tokyo Broadcating System).

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ a ă Nussbaum, Louis-Frédéric et al. (2005). Japan encyclopedia, p. 502; n.b., Louis-Frédéric is pseudonym of Louis-Frédéric Nussbaum, see Deutsche Nationalbibliothek Authority File.
  2. ^ Nussbaum, p. 716.
  3. ^ Hàng giá (chữ Hán: 降嫁) nghĩa là "hạ mình xuống để kết hôn với kẻ địa vị thấp kém hơn mình". Ở trường hợp này, Kazu-no-Miya là hoàng nữ ở kinh đô Kyoto, trong khi đó Iemochi chỉ là tướng quân ở Edo.
  4. ^ Bài xích người nước ngoài, cụ thể là người phương Tây.