Khu vực tàn tích của Lâu đài Spiš (tiếng Slovak: Spišský hrad,; tiếng Hungary: Szepesi vár; tiếng Ba Lan: Zamek Spiski; tiếng Đức: Zipser Burg) tọa lạc tại phía đông Slovakia và là một trong những quần thể lâu đài lớn nhất ở Trung Âu với diện tích 41.426 mét vuông. Lâu đài Spiš (tiếng Hungary: Szepes, tiếng Đức: Zips, tiếng Ba Lan: Spisz, tiếng Latinh: Scepusium) nằm giữa thị trấn Spišské Podhradie và làng Žehra. Năm 1993, UNESCO công nhận lâu đài là Di sản thế giới, cũng từ đó lâu đài chịu quản lý của bảo tàng Spiš tại Levoča, một bộ phận của Bảo tàng Quốc gia Slovakia.

Lịch sửSửa đổi

 
Ảnh chụp lâu đài trên không
 
Lâu đài Spiš - phần trung tâm

Nguồn gốcSửa đổi

Xây dựng trên tàn tích của công trình trước đó, lâu đài Spiš từng là một trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế và văn hóa của Quận Szepes [1]Vương quốc Hungary. Lâu đài chịu sự quản lý bởi: các vị vua Hungary (trước năm 1464), gia tộc Zápolya (đến năm 1528), gia đình Thurzó (1531–1635), gia đình Csáky (1638–1945), nhà nước Tiệp Khắc (từ năm 1945) và cuối cùng là Slovakia.

Vào nửa sau thế kỉ 13, nơi đây sơ khai là một lâu đài đá mang kiến trúc Romanesque bao gồm các công sự, cung điện hai tầng Romanesque và vương cung thánh đường Romanesque-Gothic. Vào thế kỉ 14, cùng với việc xây dựng khu vực ngoại thành, diện tích lâu đài tăng lên gấp đôi. Cho đến thế kỉ 15, công cuộc tái thiết toàn bộ diễn ra: nâng cao các bước tường, xây dựng khu vực ngoại thành tiếp theo. Cho đến năm 1470, dưới sự cai trị của gia tộc Zápolya, những bước chuyển đổi sang kiến trúc Gothic dần bắt đầu cùng với việc xây dựng nhà nguyện kiểu Gothic, khiến lâu đài trên cao trở thành nơi ở thoải mái của gia đình, điển hình cho những dinh thự cuối thời Phục hưng của thế kỷ XVI và XVII.

Xuống cấp và tái thiếtSửa đổi

Dòng họ Csáky (chủ sở hữu cuối cùng) bỏ hoàng lâu đài vào đầu thế kỷ 18 vì cảm thấy không còn thích hợp để để sinh sống. Họ chuyển đến các lâu đài và cung điện tại ngôi làng mới xây dựng gần đó (Hodkovce gần Žehra và Spišský Hrhov).

Năm 1780, một trận hoả hoạn thiêu rụi lâu đài. Nguyên nhân của đám cháy vẫn là một câu hỏi chưa có lời giải, nhưng người ta đưa ra một vài giả thuyết: một là gia đình Csáky đã đốt nó để cắt giảm thuế do vào thời điểm khi đó nhà nước áp thuế lên tất cả tòa nhà nào có mái; thứ hai là lâu đài bị sét đánh, và ngọn lửa từ tia sét thiêu rụi ngôi nhà; thứ ba là một số binh lính trong lâu đài đang chế tạo rượu và trong quá trình đó đã vô tình gây ra hỏa hoạn. Dù thế nào đi nữa, sau trận hỏa hoạn, lâu đài không còn người ở và rơi vào tình trạng xuống cấp trầm trọng.

Vào nửa sau của thế kỷ 20, việc tái thiết cùng với các nghiên cứu lịch sự diễn ra tại dấu tích của lâu đài. Các phần của lâu đài dần dần có lại hình dáng ban đầu. Trong Bảo tàng Spiš (nơi chịu trách nhiệm quản lý lâu đài) [2] ngày nay vẫn còn trưng bày các đồ tạo tác như thiết bị tra tấn từng sử dụng trong lâu đài.

 
Triển lãm bảo tàng trong lâu đài

Thư viện hình ảnhSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

 

  1. ^ Kenneth Meyer Setton, The Papacy and the Levant, 1204–1571, American Philosophical Society, 1984, p. 315
  2. ^ “Spišské múzeum -Poslanie a história múzea (Spiš Museum - mission and history of the museum)”. Slovak National Museum (bằng tiếng Slovak). Slovak National Museum. 23 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2020.

Liên kết ngoàiSửa đổi