Léon Gambetta (tiếng Pháp: [leɔ̃ ɡɑ̃bɛta]; 2 tháng 4 năm 1838 – 31 tháng 12 năm 1882) là một chính khách người Pháp, nổi bật trong và sau Chiến tranh Pháp-Phổ.

Léon Gambetta
LéonGambetta.jpg
Chân dung Gambetta vẽ bởi Léon Bonnat (1875)
Thủ tướng thứ 37 của Pháp
Nhiệm kỳ
14 tháng 11 năm 1881 – 30 tháng 1 năm 1882
Tổng thốngJules Grévy
Tiền nhiệmJules Ferry
Kế nhiệmCharles de Freycinet
Chủ tịch Viện Dân biểu
Nhiệm kỳ
31 tháng 1 năm 1879 – 27 tháng 10 năm 1881
Tiền nhiệmJules Grévy
Kế nhiệmHenri Brisson
Bộ trưởng Nội vụ
Nhiệm kỳ
4 tháng 9 năm 1870 – 6 tháng 2 năm 1871
Thủ tướngLouis Jules Trochu
Tiền nhiệmHenri Chevreau
Kế nhiệmEmmanuel Arago
Dân biểu Pháp
Nhiệm kỳ
8 tháng 6 năm 1869 – 31 tháng 12 năm 1882
Khu bầu cửBouches-du-Rhône (1869–71)
Bas-Rhin (1871)
Seine (1871–76)
Paris (1876–82)
Thông tin cá nhân
Sinh2 tháng 4 năm 1838
Cahors, Vương quốc Pháp
Mất31 tháng 12 năm 1882 (44 tuổi)
Sèvres, Đệ tam Cộng hòa Pháp
Đảng chính trịCộng hòa Ôn hòa
(1863–1869)
Cộng hòa cực tả
(1869–1871)
Liên minh Cộng hòa
(1871–1882)
Alma materĐại học Paris
Nhiệm vụLuật sư

Sinh ra ở Cahors. Người cha là một người bán tạp hóa ở Genève và người mẹ là người Pháp. Năm 15 tuổi, mắt phải bị mù do tai nạn. Năm 1857, ông học luật tại Paris và trở thành luật sư của tòa án vào năm 1859. Năm 1870, cuộc chiến tranh Pháp-Pháp đã bị Napoléon III đánh bại. Cuộc cách mạng tháng 9 nổ ra. Sau khi thành lập nước Cộng hòa, Bộ trưởng Bộ Nội vụ của "Chính phủ Quốc phòng" được thành lập. Sau khi Paris bị bao vây, ông đã mạo hiểm và rời khỏi Paris bằng khinh khí cầu. Sau khi lãnh đạo Đảng Cộng hòa phản đối đảng hoàng gia khôi phục chế độ quân chủ và bảo vệ nền Cộng hòa thứ ba. Năm 1879-1881, ông giữ chức Chủ tịch Hạ viện, năm 1881-1882, ông được bổ nhiệm làm Thủ tướng và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Pháp, theo đuổi chủ nghĩa thực dân và chủ trương chiến tranh chống Đức. Vào tháng 12 năm 1882, Gambetta bị thương với một khẩu súng lục ổ quay và chết vì ung thư ruột hoặc dạ dày tại nhà Ville Villevray gần Sèvres vào ngày 31 tháng 12.

Cha của Gambetta là một thương nhân từ Genève và một người mẹ từ Pháp. Ông được giáo dục tại Montfaucon và Cahors. Ông cũng học luật tại Paris năm 1860. Đồng thời, ông đã tham gia phản đối đệ nhị cộng hòa của Đế chế.

Xem thêmSửa đổi