Louis của Pháp (1729–1765)

(đổi hướng từ Louis của Pháp (1729-1765))

Louis của Pháp (4 tháng 9 năm 1729 – 20 tháng 12 năm 1765) là con trai duy nhất của Vua Louis XVHoàng hậu Marie Leszczyńska. Ông Thái tử của Pháp và là trữ quân cho ngai vàng Hoàng gia Pháp từ năm 1929-1965, Louis nhận danh hiệu Dauphin nước Pháp cho người thừa kế đương nhiên. Tuy nhiên, ông qua đời khi mới 36 tuổi trước khi có thể kế vị cha. Ba người con trai lớn của ông đều lần lượt trở thành vua nước Pháp: Louis XVI, Louis XVIIICharles X.[1][2][3][4][5]

Louis Ferdinand
Dauphin nước Pháp
Alexandre Roslin, Louis de France, dauphin (1765).jpg
Thái tử Louis trong bộ quân phục năm 1765, bộ quân phục cuối cùng ông mặc không lâu sau khi qua đời.
Thông tin chung
Sinh4 tháng 9 năm 1729
Cung điện Versailles, Paris, Pháp
Mất20 tháng 12 năm 1765 (36 tuổi)
Lâu đài Fontainebleau, Pháp
An tángNhà thờ Sens, Vương cung thánh đường Thánh Denis
Phối ngẫuMaría Teresa Rafaela của Tây Ban Nha
(1744-1746)
Maria Josepha của Sachsen
(1747)
Hậu duệCông chúa Marie Thérèse
Công chúa Marie Zéphyrine
Louis, Công tước xứ Burgundy
Xavier, Công tước xứ Aquitaine
Louis XVI
Louis XVIII
Charles X
Công chúa Marie Clothilde
Công chúa Élisabeth
Tên đầy đủ
tiếng Pháp: Louis Ferdinand de France
tiếng Anh: Louis Ferdinand Dauphin of France
Hoàng tộcBourbon
Thân phụLouis XV của Pháp
Thân mẫuMarie Leszczyńska
Tôn giáoCông Giáo La Mã
Chữ kýChữ ký của Louis Ferdinand

Tuổi thơ và Giáo dụcSửa đổi

 
Giấy khai sinh trong lễ rửa tội Louis.
 
Louis khi còn một cậu bé 9 tuổi, trong phòng nghiên cứu.

Louis chào đời ngày 4 tháng 9 năm 1729 tại Cung điện Hoàng gia Versailles thuộc thành phố Paris nước Pháp. Ông là người con thứ 4 nhưng lại là cậu con trai đầu tiên của Vua Louis XV và Vương hậu Marie Leszczyńska, Louis chào đời được chào đón bằng một lễ hội rình rang khắp cả nước. Sự ra đời của ông đồng nghĩa với việc trở thành người thừa kế ngai vàng nước Pháp và được ban danh hiệu Dauphin nước Pháp. Vào ngày 27 tháng 4 năm 1737 theo truyền thống của Hoàng gia Pháp Louis 7 tuổi được rửa tội bởi Hồng y Armand de Rohan cha mẹ đỡ đầu của ông bao gồm Công tước Louis d'Orléans và Công chúa Louise Françoise de Bourbon, tên chính thức của ông đồng thời được công bố là Louis Ferdinand.[6]

Giáo dụcSửa đổi

 
Jean Boyer, gia sư của Louis.

Louis được giáo dục tại nhà, giám mục Jean-François Boyer được chọn để dạy học cho Quốc vương tương lai của Pháp. Gia sư riêng của ông nhận định ''Thái tử là một học sinh xuất sắc trong nhiều lĩnh vực đặt biệt là các môn học nghiêng về trí óc nhưng ngược lại không mấy hứng thú với các hoạt động thể chất''. Louis nói được 3 ngôn ngữ, ngoài tiếng Pháp ông biết cả tiếng Latinh và có thể nói tiếng Anh lưu loát đây được xem là một điều hiếm có đối với những hoàng tử thời đó.[7] Thủa bé, Louis dành sự quan tâm đặc biệt cho Nghệ thuật quân sự trong chiến tranh. Ở tuổi 15 Louis từng bày tỏ ý muốn tham gia Chiến tranh Kế vị Áo nhưng không được cha tán thành.

Hôn nhân và Gia đìnhSửa đổi

Cuộc hôn nhân đầu tiênSửa đổi

 
Công chúa Maria Teresa Rafaela người vợ đầu tiên của Louis

Năm 1744, khi Louis được 15 tuổi cha ông Louis XV chọn Công chúa Maria Teresa Rafaela 19 tuổi con gái của Vua Philip V Tây Ban Nha trở thành vợ cho con trai. Hôn lễ được cử hành tại Thủ đô Madrid, Tây Ban Nha vào ngày 18 tháng 12 năm 1744 nhưng không có sự góp mặt chính thức của Thái tử Louis vì hôn lễ theo kiểu đám cưới ủy nhiệm. Đến ngày 23 tháng 2 năm 1745 lễ cưới chính thức diễn ra tại Cung điện Versailles. [8]

Sau một năm kết hôn họ chào đón sự ra đời của cô con gái đầu tiên Công chúa Marie Thérèse vào ngày 19 tháng 7 năm 1746, chỉ được ba ngày sau khi sinh con Công chúa Maria Teresa Rafaela qua đời vào ngày 22 tháng 7 năm 1746 và cô con gái sơ sinh của họ cũng chỉ sống được đến 2 tuổi và qua đời vào ngày 27 tháng 4 năm 1748.[9]

Sự ra đi của người vợ Maria Teresa khiến cho Louis vô cùng đau buồn, khi đó Louis vẫn là một thiếu niên 16 tuổi buộc phải kết hôn thêm lần nữa để đảm bảo hậu duệ kế vị ngai vàng nước Pháp.

Cuộc hôn nhân thứ haiSửa đổi

 
Công chúa Maria Josepha người vợ thứ 2 của Louis

Với mong muốn gần gũi quan hệ với Hoàng Gia Ba Lan triều đình Pháp thông qua cuộc hôn nhân giữa Louis và Công chúa Maria Josepha xứ Sachsen con gái vua Ba Lan Frederick Augustus II vào ngày 10 tháng 1 năm 1747. Hôn lễ diễn ra theo kiểu ủy nhiệm tại Dresden và chính thức tại Cung điện Versailles vào ngày 9 tháng 2 năm 1747.

Cuộc hôn nhân giữa Louis và Maria có chính thức 8 người con:[10]

  1. Công chúa Marie Zéphyrine của Pháp (26 tháng 8 năm 1750 - 1 tháng 9 năm 1755), qua đời khi 5 tuổi.
  2. Hoàng tử Louis Joseph của Pháp, Công tước xứ Burgundy (13 tháng 9 năm 1751 - 22 tháng 3 năm 1761), qua đời khi 10 tuổi.
  3. Hoàng tử Xavier của Pháp, Công tước xứ Aquitaine (8 tháng 9 năm 1753 - 22 tháng 2 năm 1754), qua đời khi 1 tuổi.
  4. Louis XVI của Pháp (23 tháng 8 năm 1754 - 21 tháng 1 năm 1793)
  5. Louis XVIII của Pháp (17 tháng 11 năm 1755 - 16 tháng 9 năm 1824)
  6. Charles X của Pháp (9 tháng 10 năm 1757 - 6 tháng 11 năm 1836)
  7. Công chúa Marie Clotilde của Pháp (23 tháng 9 năm 1759 - 7 tháng 3 năm 1802)
  8. Công chúa Élisabeth người Pháp (3 tháng 5 năm 1764 - 10 tháng 5 năm 1794)

Trưởng thànhSửa đổi

Louis trưởng thành được đánh giá là một người có ý thức về nhân cách và đạo đức tốt, một người đàn ông hiếu học, ông thích trò chuyện với mọi người, đọc sách hơn là việc săn bắn như những người giàu có khác sống cùng thời với ông. So với cha ông một người có nhiều tình nhân khét tiếng, Louis rất thủy chung với người vợ Maria Josepha của mình.

Ông rất sùng đạo là một mẫu người điển hình hay tỏ lòng sùng kính Thánh Tâm, đến nổi người vợ Maria Josepha đã tìm mọi cách tiết chế sự sùng kính thái quá của ông nhưng bà luôn đoàn kết ủng hộ chồng trong việc chân thành ủng hộ các tu sĩ Dòng Tên khi họ bị trục xuất vào năm 1764.[11]

Qua đờiSửa đổi

 
Thái tử Louis năm 1765

Mùa xuân năm 1765, sức khỏe của Louis không có dấu hiệu đáng lo ngại. Vì vậy, vào tháng 7 Louis đến Compiègne để tham dự cuộc diễn tập quân sự hàng năm, trong bộ quân phục đại tá Louis cưỡi ngựa với tư thế đĩnh đạc trước người đứng đầu trung đoàn. Tuy nhiên những ngày ở Compiègne Louis đã không chăm sóc tốt cho sức khỏe của chính mình sau những bài tập quân sự có phần khá hiếu chiến so với ông. Sau 1 tháng tại Compiègne Louis đã ngã bệnh nhưng đã được chữa trị khỏi bởi những bác sĩ tại đó đây cũng là khoảng thời gian Louis có những triệu chứng của bệnh lao. Vào tháng 9 Louis quay trở lại Điện Versailles, mặc dù sức khỏe không được tốt nhưng Louis nhất quyết thực hiện chuyến nghỉ mát tại Lâu đài Fontainebleau, tại đây tình trạng của Thái tử trở nên xấu đi sau những ngày bị tra tấn bởi những cơn ho liên tục kèm theo bệnh kiết lỵ Louis chết vì bệnh lao ở tuổi 36 vào ngày 20 tháng 12 năm 1765 tại Lâu đài Fontainebleau, lúc tám giờ hai mươi ba phút sáng.[12]

 
Lăng mộ của Louis và vợ Maria Josepha

Theo nguyện vọng cuối cùng của Thái tử, hài cốt của Louis đã được chôn cất tại nhà thờ lớn Sens, và trái tim của ông được đưa đến Vương cung thánh đường Thánh Denis.[13] Và vợ của ông, Công chúa Maria Josepha người đã luôn ở bên cạnh Louis chăm sóc ông những khoảng thời gian ngã bệnh đã qua đời vào ngày 13 tháng 3 năm 1767, chỉ 2 năm sau khi Louis qua đời. Dù là Thái tử của Pháp nhưng Louis hầu như cả cuộc đời không được tiếp xúc với các công việc chính trị bởi cha ông Vua Louis XV, người đã không cho phép con trai mình làm điều đó.

 
Câu chuyện ngụ ngôn về cái chết của Louis của họa sĩ người Pháp Louis-Jean-François Lagrenée, 1765

Sự ra đi của Louis đã khiến một nhóm những người Dévots đóng vai trò quan trọng trong cuộc cải cách đạo Công giáo tại Pháp đã vô cùng thất vọng, vì đây là nhóm người lúc sinh thời từng có rất nhiều ảnh hưởng đối với Louis và họ luôn hy vọng sẽ giành được một vị trí quan trọng trong triều đình Pháp khi Louis lên ngôi. Nhưng Louis chết trước khi có thể trị vì khiến cho điều đó đã không bao giờ trở thành sự thật vào năm 1765.[14]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “He is called simply Louis by the most reputed biographies (including the earliest ones by Proyart and Rozoir)”.
  2. ^ “Louis, Dauphin of France”.
  3. ^ “Vua Pháp 3 tháng 9 năm 1791 - 21 tháng 9 năm 1792”.
  4. ^ “Nagel, Susan, Marie-Thérèse: Child of Terror Bloomsbury, USA, Reprint Edition 2008, ISBN 1-59691-057-7, pp. 152–153”.
  5. ^ “Merriman, John M.; Mùa đông, JM (2006). Châu Âu 1789-1914: bách khoa toàn thư về thời đại công nghiệp và đế chế . Detroit, Mich: Các con của Charles Scribner. ISBN 978-0684314969. OCLC 76769541 ”.
  6. ^ “AD 78, registre des baptêmes de la paroisse Notre-Dame de Versailles, année 1737, vue 26/76”.
  7. ^ “Proyart 1778 page 67”.
  8. ^ “Armstrong, trang 343”.
  9. ^ Emmanuel, tr 101.
  10. ^ “MARIE-THÉRÈSE, FILLE AÎNÉE DU DAUPHIN LOUIS-FERDINAND”.
  11. ^ Bernard Hours, La vertu et le secret, le dauphin, fils de Louis XV, Paris, Honoré Champion, 2006, 408 p.
  12. ^ Bertrand Beyern, Guide des tombes d'hommes célèbres, Le Cherche midi, 2011, 385 p.
  13. ^ Marc-Albert de Villiers, Vie de Louis IX, dauphin de France, depuis 1729 jusqu'en 1767, 1769, 400 p. (lire en ligne), p. 381.
  14. ^ “Louis Dauphin of France (1729–1765), successor son of King Louis XV”.