Mỹ Linh

Nữ ca sĩ nổi tiếng người Việt Nam

Mỹ Linh (tên đầy đủ: Đỗ Mỹ Linh; sinh ngày 19 tháng 8 năm 1975) là nữ ca sĩ kiêm giám khảo truyền hình người Việt Nam. Cô là một trong những nghệ sĩ V-pop bán đĩa chạy nhất mọi thời đại, với doanh số hơn 2 triệu bản thu âm trên toàn quốc.[1][2][3] Được mệnh danh là "Nữ hoàng R&B Việt Nam"[1][4] và "Nữ hoàng nhạc Xuân",[5][6] Mỹ Linh nổi tiếng với những màn trình diễn giọng hát đầy nội lực và kĩ thuật ở nhiều dòng nhạc khác nhau. Năm 2003, cô trở thành giọng ca người Việt đầu tiên nhận được lời đề nghị kí hợp đồng thu âm từ hai công ty giải trí của Mỹ là Blue Tiger và Maximus Studios.[7][8] Mỹ Linh cũng dành được thành tích lớn tại Nhật Bản, khi album "Made in Vietnam" đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng "Album của tháng" tại nơi này vào năm 2007.[9] Năm 2014, cô được Giải thưởng Âm nhạc Quốc tế đề cử ở ba hạng mục, đó là: "Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất thế giới", "Nghệ sĩ trình diễn live xuất sắc nhất" và "Nghệ sĩ giải trí của năm".[10] Mỹ Linh còn là chủ nhân của 4 giải Cống hiến. Thành công của cô đã mở ra trào lưu thực hiện các sản phẩm âm nhạc qua máy tính tại Việt Nam.[11] Không chỉ là người tiên phong với dòng nhạc R&B, Mỹ Linh còn mở đường trong việc xây dựng một phong cách làm việc chuyên nghiệp ở nước ta khi có riêng một ê-kíp âm nhạc, mỗi album đều được thực hiện thống nhất từ ý tưởng đến hòa âm, phối khí và hình ảnh.[12]

Mỹ Linh
Mỹ Linh GMTQ.jpg
Mỹ Linh trong chương trình "Gương Mặt Thân Quen"
SinhĐỗ Mỹ Linh
19 tháng 8, 1975 (46 tuổi)
Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Quốc tịch Việt Nam
Tên khác
  • Nữ hoàng R&B Việt Nam
  • Nữ hoàng nhạc Xuân
  • Diva Việt Nam
  • Tóc Ngắn
Nghề nghiệp
  • Ca sĩ
  • người viết lời
  • giảng viên thanh nhạc
  • giám khảo truyền hình
Năm hoạt động1993–nay
Quê quánNam Định, Việt Nam
Chiều cao1 m (3 ft 3 in)55
Bạn đờiAnh Quân
(1998–hiện tại)
Con cáiTrương Mỹ Anh • Trương Anh Duy
Người thânĐỗ Mỹ Dung (em gái)
Trang webmylinh.me
Sự nghiệp âm nhạc
Dòng nhạc
Nhạc cụ
Năm hoạt động1993–nay
Hãng đĩaAE Records
Hợp tác với
Websitemylinh.me

Trong suốt sự nghiệp của mình, Mỹ Linh đã phát hành 15 album phòng thu. Trong đó album Tóc ngắn, phát hành năm 1998, đánh dấu sản phẩm đầu tiên cô hợp tác với ban nhạc Anh Em đã trở thành một cú hích mạnh với thị trường nhạc nhẹ, khi trước đó chưa một nghệ sĩ, một ê-kíp nào thực hiện một sản phẩm trẻ trung, chất lượng song không hề xa với thẩm mĩ đại chúng.[13] Album đã sản sinh ra nhiều bản hit lớn, được mọi thế hệ khán giả yêu thích như "Hương ngọc lan", "Chuyện tình" và "Trưa vắng". Hiện album này đã bán được hơn 200 nghìn bản, trở thành một trong những album bán chạy nhất lịch sử nền âm nhạc Việt Nam. "Tóc ngắn" đã mở ra hiện tượng văn hóa "Tóc Mỹ Linh", khi mà phần lớn các cô gái lúc bấy giờ đều ưa chuộng kiểu tóc ngắn và phong cách ăn mặc của cô.[14] Trong giai đoạn cuối năm 1998 tới năm 2000, việc các bậc phụ huynh đặt tên con gái là "Mỹ Linh" cũng đã trở thành xu hướng lúc bấy giờ.[15]

Trong thế kỉ 21, Mỹ Linh tiếp tục gặt hái nhiều thành công với các album Vẫn mãi mong chờ (2000), Made in Vietnam (2003), Chat với Mozart (2005), Để tình yêu hát (2006) và Tóc ngắn Acoustic: Một ngày (2011). Đặc biệt album Chat với Mozart đã trở thành một dấu mốc lớn trong sự nghiệp của Mỹ Linh, khi bán được hơn 20 nghìn bản trong tuần đầu (120 nghìn bản cho tới năm 2019) và thắng giải Cống hiến năm 2005 ở hạng mục Album của năm. Album Made In Vietnam cũng đã bán được hơn 100 nghìn bản và là một trong những album bán chạy nhất lịch sử nhạc Việt. Cô cũng ngày càng trở nên tích cực tham gia các gameshow và công tác giảng dạy.[16][17][18] Năm 2014, Mỹ Linh và ban nhạc Anh Em đã thành lập Trung tâm đào tạo âm nhạc Young hit young beat với mục đích khơi gợi tình yêu với âm nhạc cho thanh thiếu niên với các bộ môn: thanh nhạc, nhạc cụ nước ngoài, nhạc cụ dân tộc, sáng tác âm nhạc và âm nhạc cho trẻ mẫu giáo.[19] Cô đã tham gia với tư cách là giám khảo của nhiều gameshow, bao gồm: Sao Mai điểm hẹn, Gương mặt thân quen, Giọng hát Việt, Ban nhạc Việt, Biệt tài tí hon,Sàn chiến giọng hát.

Tiểu sử và sự nghiệpSửa đổi

1975–1997: Những năm thiếu thời, gia đình và khởi đầu sự nghiệpSửa đổi

Mỹ Linh sinh ra trong một gia đình công nhânHà Nội có ba anh em. Bố cô trước kia là giáo viên dạy văn sau chuyển thành công nhân, thầu xây dựng, ông mất năm 2007 sau một năm bạo bệnh[20]. Mẹ cô là công nhân Xí nghiệp Dược phẩm TW2. Anh trai là kỹ sư về đầu máy diesel. Em gái tên Đỗ Mỹ Dung tốt nghiệp bằng giỏi khoa Thương mại quốc tế, Đại học Thương mại, và là chủ sở hữu của một chuỗi khách sạn nhỏ tại Hà Nội.[21]

Mỹ Linh học cấp 1 và cấp 2 (từ lớp 1 đến lớp 8) tại trường Phổ thông cơ sở Trưng Nhị và học cấp 3 tại trường Phổ thông trung học Bạch Mai, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Trong 12 năm, cô luôn làm quản ca của lớp và của trường nơi mình học. Khi còn đi học Mỹ Linh học tương đối khá đã từng 2 lần được đi dự Đại hội học sinh giỏi Thủ đô, được Thủ tướng khen thưởng. Cô đặc biệt có năng khiếu các môn xã hội như: Văn, SửNhạc.

Năm 1991, Mỹ Linh dự thi Giọng hát hay Phổ thông trung học toàn quốc lần thứ 2 và giành huy chương vàng cùng với giải dành cho người hát về thầy cô và mái trường hay nhất. Năm 1993, cô thi đỗ thủ khoa Thanh nhạc Nhạc viện Hà Nội và bắt đầu học tập ở đó 4 năm từ 1993 đến năm 1997, người thầy dạy hát đầu tiên của Mỹ Linh là giảng viên Diệu Thúy.

Tháng 10 năm 1993, Mỹ Linh cùng ban nhạc Hoa Sữa tham gia Liên hoan các ban nhạc nhẹ toàn quốc và đoạt giải nhì cùng với giải "Ca sĩ trẻ gây ấn tượng nhất liên hoan" với bài "Thì thầm mùa xuân" (của nhạc sĩ Ngọc Châu). Sau cuộc thi đó, cô bắt đầu sự nghiệp ca hát chuyên nghiệp và "Thì thầm mùa xuân" cũng trở thành hit đầu tiên của cô. Sau đó Mỹ Linh tiếp tục thành công với "Chị tôi" (Nhạc: Trọng Đài, thơ: Đoàn Thị Tảo), "Trên đỉnh Phù Vân" (Phó Đức Phương) và "Hà Nội đêm trở gió" (Trọng Đài) vào năm 1997.

Cùng năm, Mỹ Linh tốt nghiệp hệ trung cấp, khoa Thanh nhạc Nhạc viện Hà Nội. Cô được hãng phim Phương Nam thực hiện cuốn băng VHS mang tên "Tiếng hát Mỹ Linh" do nhạc sĩ Trịnh Công Sơn biên tập và sau này được chuyển sang định dạng VCD, VCD karaoke và DVD.

1998–2002: Thành công vượt bậc với Tóc ngắnVẫn mãi mong chờSửa đổi

Năm 1998, Mỹ Linh lập gia đình với nhạc sĩ Anh Quân. Đó là sự chuyển đổi quan trọng trong đời sống riêng và trong phong cách riêng của cô. Mỹ Linh bắt đầu học và hát nhạc Soul và Funk. Album thành công nhất của Mỹ Linh thời gian này là Tóc ngắn. Đây là album đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của hiện tượng "Hâm mộ Mỹ Linh" ở toàn quốc.[15]

Đầu năm 1998, bản thu demo của ca khúc "Tóc ngắn" bị từ chối bởi nhiều nhà sản xuất, buộc lòng khiến Mỹ Linh – Anh Quân phải tự bỏ tiền tiến hành thực hiện album của mình. Thành công ngoài mong đợi của Tóc ngắn cũng góp phần xây đắp thêm vững chắc tên tuổi của các nhạc sĩ Anh Quân, Huy TuấnDương Thụ. Album này đã đánh dấu cột mốc tiên phong cho dòng nhạc R&B tại Việt Nam. Mỹ Linh cũng đi đầu trong việc xây dựng ekip làm việc chuyên nghiệp.

Trước khi album được chính thức phát hành, ban nhạc và ê-kíp của Mỹ Linh có thực hiện vài chương trình biểu diễn, song phản ứng nhìn chung là tiêu cực. Trong một bài phỏng vấn, nhạc sĩ Anh Quân nhớ lại: "(Sự nghiệp Mỹ Linh)... trầm nhất là lần đầu Linh kết hợp với tôi và ban nhạc trong tour diễn đầu tiên. Khi đó chúng tôi áp dụng cách phối khí mới, làm mới ca khúc cũ của cô ấy nên rất ít người chấp nhận điều mới mẻ ấy. Nhiều người nói Linh không hát được thứ nhạc này, thế này là sai lầm nên tương đối là… lung lay. Mà lung lay cũng phải vì khi đó cô ấy còn quá trẻ. Mới 23-24 tuổi, tự nhiên bị nói nhiều, chưa đủ bản lĩnh để đối mặt với những dư luận như vậy."

Với quan điểm châu Âu của hai nhạc sĩ trẻ Anh Quân - Huy Tuấn, album mới được yêu cầu thực hiện theo những nguyên tắc cơ bản của âm nhạc chuyên nghiệp: CD nhạc có ngôn ngữ, phong cách riêng, những tour diễn mang tên ca sĩ và ban nhạc. Họ đã phải tận tâm tự đi tìm những nghệ sĩ cộng tác và xây dựng ê-kíp của riêng mình.

Cũng trong năm 1998, Mỹ Linh thực hiện tour biểu diễn xuyên Việt đầu tiên mang tên "Tiếng Hát Mỹ Linh" đã rất thành công tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Cũng trong năm này, cô tham gia giải Làn Sóng Xanh với bài hát "Một mình" của nhạc sĩ Thanh Tùng.

Tour xuyên việt thứ hai năm 1999 có tên "Mỹ Linh và anh em" đã diễn ra tại Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Nha TrangHải Phòng. Sau hai tour diễn dài hơi, Mỹ Linh nghỉ một thời gian để chuẩn bị cho album tiếp theo: Vẫn mãi mong chờ ra đời vào tháng 4 năm 2000.

"Vẫn mãi mong chờ" là sản phẩm tiếp nối thành công từ album "Tóc Ngắn". Ngoài ban nhạc Anh Em, nhạc sĩ Dương Thụ tiếp tục tham gia vào ê-kíp khi viết lời cho hầu hết các ca khúc. Bài hát "Mùa đông sẽ qua" được Mỹ Linh chọn tham dự VTV Bài hát tôi yêu mùa đầu tiên (2002). Video clip được quay tại sân thượng của Khách sạn Melia Hà Nội. Ca khúc "Con của mẹ" được nhạc sĩ Anh Quân viết tặng riêng cho người vợ của mình – ca sĩ Mỹ Linh – và con gái sắp chào đời của họ. "Khúc giao mùa" là một trong những ca khúc nổi tiếng nhất album, đồng thời cũng là một trong số những ca khúc đánh dấu sự xuất hiện của ca sĩ trẻ Minh Quân.

2003–2006: Made in Vietnam, Chat với MozartĐể tình yêu hátSửa đổi

Năm 2003, Mỹ Linh phát hành album Made in Vietnam. Đây là album đầu tiên đánh dấu sự hợp tác giữa ekip người Việt và ekip người nước ngoài (Blue Tiger Records). Lần này cô vẫn quyết định chọn theo đuổi dòng nhạc R&B, nhưng chủ đề lại thay đổi khi có nhiều những ca khúc hoài niệm "với những giấc mơ xưa, những ký ức đẹp, khó quên về cuộc sống bình dị hàng ngày". Được chuẩn bị suốt 3 năm, album này bao gồm 11 bài hát của các nhạc sĩ Dương Thụ, Bảo Chấn, Huy Tuấn, Anh QuânHồng Kiên.

Ekip của Mỹ Linh trong sản phẩm này đã tìm tới cách làm chuyên nghiệp hơn, khi sử dụng một công ty để tiến hành tiếp thị và quảng bá ngay từ trước khi album phát hành. Ðầu tư ra sản phẩm, nhóm thực hiện còn bận lòng với việc xây dựng và duy trì trang web riêng của Mỹ Linh. Họ còn đầu tư cho ca sĩ một logo riêng, logo ấy có mặt trong các sản phẩm của cô trong các quà tặng trang nhã, lịch sự dành cho những người hâm mộ. Những nón, áo thun, lọ sứ, decal... được thực hiện như những gì không thể thiếu bên cạnh một tiếng hát chuyên nghiệp. Ca khúc "Em mơ về anh" trích từ album này đã được cô mang đi tham gia dự thi chương trình VTV Bài hát tôi yêu. Cô cũng dành được thành tích lớn tại Nhật Bản, khi phiên bản tái phát hành album "Made in Vietnam" đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng "Album của tháng" tại nơi này vào năm 2007.[9] Đến nay album đã bán được hơn 100 nghìn bản và là một trong những album bán chạy nhất lịch sử nhạc Việt.

Năm 2005, Mỹ Linh tiếp tục gây bất ngờ bằng album Chat với Mozart. Đây là một sự sáng tạo mới mẻ của cô và nhạc sĩ Dương Thụ khi phổ lời Việt cho các ca khúc cổ điển nổi tiếng của thế giới như "Hồ thiên nga", "Ave Maria",... Các ca khúc này cũng được làm mới lại trên nền hòa âm mang đậm chất R&B hiện đại.[22] Phần hòa âm được hai nhạc sĩ Anh Quân và Huy Tuấn phụ trách. Album cũng mời tới sự cộng tác của các nghệ sĩ trẻ hát thính phòng hàng đầu Việt Nam như Trọng Tấn, Khánh Linh, Mạnh Dũng để hát bè cũng như cố vấn chuyên môn cho các ca khúc. Cái tên "Chat với Mozart" là do nhạc sĩ Huy Tuấn nghĩ ra, Mỹ Linh nói: "Nhắc tới Mozart thì ai cũng biết Mozart ở đây là biểu trưng của một dòng nhạc từng làm chủ cả thế giới chứ không chỉ mang ý nghĩa về tác giả - tác phẩm. [..] (Công chúng trẻ) sẽ nghe nhạc cổ điển qua những phong cách âm nhạc đương đại như R&B, jazz, funk... mà chúng tôi đã thể hiện trong loạt album Tóc ngắn, Made in Vietnam. Tên album là Chat với Mozart, nhưng tôi nghĩ chúng tôi đang chat với cả một thế hệ người nghe nhạc mới đấy."

Chat với Mozart là album thành công về mặt thương mại cũng như chuyên môn của Mỹ Linh. Dù vướng phải vụ kiện về quyền tác giả với luật sư Cù Huy Hà Vũ, album vẫn có được những đánh giá rất tích cực từ công chúng và các nhà phê bình. Tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ nhất năm 2005, Chat với Mozart được vinh dự trao tặng giải "Album của năm".

Năm 2006, khi dư âm của Chat với Mozart chưa kịp lắng, Mỹ Linh tiếp tục phát hành Để tình yêu hát nhân dịp lễ Valentine. Album với chất nhạc quen thuộc của cô cùng những bài tình ca nhẹ nhàng như "Những giấc mơ dài""Để Mãi Được Gần Anh" đã gây được cảm tình trong lòng khán giả. Vừa phát hành album, Mỹ Linh tiếp thực hiện show diễn "Mỹ Linh tour 06". Đây là một liveshow được dàn dựng công phu, đánh giá bước tiến mới trên con đường nghệ thuật của cô. Cuối năm, cô được bình chọn là Ca sĩ của năm của Giải thưởng Cống Hiến do báo Thể thao và Văn Hóa tổ chức.[20]

Cũng trong năm này, Mỹ Linh tham gia chương trình Sao Mai điểm hẹn 06 của VTV với vai trò thành viên hội đồng giám khảo.

2007–2011: Quốc tế hoá và Tóc ngắn Acoustic: Một ngàySửa đổi

Năm 2007, Mỹ Linh mở rộng thị trường âm nhạc của mình sang Nhật. Cô đã giới thiệu 3 album đã thành công của mình là Made in Vietnam, Chat với MozartĐể tình yêu hát[23]. Album Made in Vietnam đã được bình chọn là album của tháng tại Nhật Bản.

Sau 5 năm kể từ khi phát hành album Để tình yêu hát, năm 2011, Mỹ Linh trở lại với sản phẩm âm nhạc mới: Tóc ngắn Acoustic - Một ngày được ấp ủ và thực hiện trong suốt 3 năm. Trong Tóc ngắn Acoustic - Một ngày, khán giả được khám phá Mỹ Linh ở vai trò mới - người viết lời ca khúc. Bảy trong số mười bài hát trong album được cô viết lời từ chính những tình cảm, cảm xúc đã trải qua. Với chất lượng âm thanh cao, Tóc ngắn Acoustic - Một ngày đã được phát hành dưới dạng đĩa than cùng ấn bản CD. Mỹ Linh cho biết, đĩa than được sản xuất với số lượng nhỏ (500 bản), để dành cho đối tượng khán giả "chơi" âm thanh, cộng đồng audiophile Việt. "Từ trước đến giờ, họ chỉ mới được nghe đĩa than của các nghệ sĩ nước ngoài mà ít có đĩa của nghệ sĩ Việt Nam. Tôi muốn mang đến thêm sự lựa chọn cho khán giả" - Mỹ Linh cho biết. Không chỉ phát hành tại Việt Nam, Tóc ngắn Acoustic - Một ngày sẽ đến với thị trường nước ngoài qua trang mạng Amazon.com, iTunes.

Nhạc sĩ Anh Quân và ban nhạc Anh Em chính là những người đề xuất ý tưởng thực hiện album mới cho Mỹ Linh "bằng micro chứ không phải bằng máy tính". Nếu như Tóc ngắn ITóc ngắn II nói về tình yêu và tuổi trẻ, Made in Vietnam là những ký ức về tuổi thơ còn Để tình yêu hát là những ca từ về tình yêu của một người từng trải, chủ đề chính của Một ngày lại là những ca khúc nói về gia đình. Chủ đề này lấy từ bước ngoặt từ chính cuộc sống của gia đình Mỹ Linh– Anh Quân: năm 2009, họ cùng chuyển nhà tới Sóc Sơn, ngoại thành Hà Nội – trụ sở của Anh Em Studio và AE Records. Đây là một sự thay đổi lớn đối với cô về suy nghĩ, công việc và phong cách sống, đem tới cho cô một thế giới quan vô cùng mới mẻ: Mỹ Linh thậm chí còn biết chữa cúm cho đàn gà, biết tự tay trồng một vườn hoa và rau sạch.

R&B kết hợp cùng soul và jazz tiếp tục là những phong cách mà Mỹ Linh theo đuổi. Khi đề cập tới việc khán giả chờ đợi những điều mới ở album này, cô cho rằng mình tiếp tục "đào sâu chứ không hẳn là cứ thay đổi phong cách liên tục" vì điều đó "không thể coi là chuyên nghiệp".

Tất cả ê-kíp cùng thu âm tại phòng thu của ban nhạc Anh Em. Tay trống Quốc Bình cùng với nhạc sĩ Anh Quân đã phải mất tới vài buổi chỉ để thực hiện mỗi công việc căn chỉnh, căng mặt trống, thu thử để tìm ra được âm sắc thích hợp cho từng ca khúc trong album, việc mà với một người làm phối âm trên máy tính chỉ thực hiện trong 10 phút. Phần chọn lọc âm thanh cũng như sắp đặt micro cũng vô cùng cầu kỳ, "dù chỉ là nhạc cụ tham gia một vài nốt, cho đến những nhạc cụ chủ đạo tham gia cả một album".

Trong Một ngày, ngoài ê kíp thực hiện là ban nhạc Anh Em, Mỹ Linh còn mời nhóm M4U tới cộng tác trong ca khúc "Nhớ mưa" của Huy Tuấn. Album còn có sự tham gia của 2 cô con gái Anna và Mỹ Anh. "Mỹ Anh thu nhanh hơn Mỹ Linh gấp 10 lần. Bài "Cơn bão" song ca cùng mẹ, Mỹ Anh thu chỉ trong 2-3 tiếng", nhạc sĩ Anh Quân chia sẻ. Nhạc sĩ Hoài Sa cũng được ê-kíp mời tới cộng tác trong vai trò hỗ trợ hòa âm. Ngoài Anh Quân và Huy Tuấn, album còn có sự đóng góp sáng tác của saxophone Hồng Kiên với ca khúc quan trọng "Cơn bão". Dàn dây được nhạc sĩ Anh Quân mời từ Nhạc viện Hà Nội. Ngoài AE Records, Viettel Telecom cũng tham gia vào quá trình sản xuất album. Phần chỉnh âm được thực hiện một phần ở Mỹ với chuyên gia tới từ Hollywood, Doug Sax. Ông cũng là người hoàn thiện quá trình ghi âm cho album dưới dạng đĩa than.

Tại Giải Cống hiến 2011, Một ngày vinh dự nhận giải thưởng "Album của năm" còn nhạc sĩ Anh Quân nhận giải "Nhạc sĩ của năm".

2012–2017: Mỹ Linh in the Spotlight – Và em sẽ hát, Giọng hát Việt, Gương mặt thân quenSửa đổi

Tháng 4 và tháng 5 năm 2012, Mỹ Linh cùng Công ty Quảng cáo và Giải trí Mỹ Thanh thực hiện chương trình live show xuyên Việt mang tên Mỹ Linh in the Spotlight – Và em sẽ hát. Chương trình là một câu chuyện được viết bằng âm nhạc, khắc họa con đường hoạt động nghệ thuật 20 năm của cô. Mỹ Linh đã trình bày những ca khúc gắn liền tên tuổi của cô như: "Thì thầm mùa xuân", "Chị tôi", "Hà Nội đêm trở gió", "Trên đỉnh Phù Vân", "Hương ngọc lan"..., và một số ca khúc mới trong album Tóc ngắn Acoustic - Một ngày, với tất cả cảm xúc và trải nghiệm sống của một Diva đang ở giai đoạn chín muồi về sự nghiệp. Chương trình được dàn dựng công phu bởi nhạc sĩ Hồng Kiên, với sự tham gia của ban nhạc Anh Em, ca sĩ khách mời là ngôi sao ca nhạc Im Tae Kyung đến từ Hàn Quốc (tại Hà Nội) và danh ca Tuấn Ngọc (tại Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh). Nữ ca sĩ đã khiến cho hàng ngàn khán giả ở cả ba thành phố Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh thổn thức theo những câu chuyện kể, những lời chia sẻ chân thành và trên hết là âm nhạc mà cô thể hiện.

Năm 2013, Mỹ Linh thử sức với một thử thách mới trong vai trò là huấn luyện viên trong cuộc thi Giọng hát Việt mùa thứ 2. Bên cạnh đó cô còn làm giám khảo của chương trình giải trí Gương mặt thân quen trong năm mùa đầu tiên, và mùa thứ 8.

Năm 2014, Mỹ Linh nhận được ba đề cử của Giải thưởng Âm nhạc Quốc tế ở các hạng mục: "Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất thế giới", "Nghệ sĩ trình diễn live xuất sắc nhất" và "Nghệ sĩ giải trí của năm".[10]

2018–nay: Chat với Mozart II và Mỹ Linh Tour 2018: Thời GianSửa đổi

Mỹ Linh phát hành album Chat với Mozart II vào ngày 18 tháng 1 năm 2018. Đây là album phòng thu thứ 14 của cô và được phát hành với vai trò phần tiếp theo của Chat với Mozart (2005). So với 13 năm trước, "Chat với Mozart 2" mang màu sắc tươi mới hơn. Vẫn là những giai điệu trong kho tàng âm nhạc cổ điển thừa hưởng từ các bậc tiền nhân, nhưng lần này, Mỹ Linh và ê-kíp mang cả Jazz Blue vào để đưa chất liệu âm nhạc gần gũi hơn với người Việt.

Ban đầu nhạc sĩ Dương Thụ vẫn tiếp tục được lựa chọn để soạn lời cho toàn bộ ca khúc. Nhưng do bận việc và lời khuyên "Cháu cứ thử đi". Nên Mỹ Linh đã thử viết ca khúc đầu tiên gửi cho Thụ, Quân, Tuấn. Mọi người khen và khuyên nên viết tiếp.

"Khi ngồi viết, những hình ảnh gắn liền với đồng quê Bắc Bộ cứ hiện lên trong đầu tôi, những hình ảnh Tết truyền thống cứ nhắc nhớ tôi về một thời thơ ấu tươi đẹp. Và cả hình ảnh Anna nữa. Tôi viết lời ca khúc này như để danh tặng cho chính mình với những kí ức đẹp đẽ về một thời đã qua của lứa tuổi tôi, dành tặng con gái tôi với những cái Tết tha hương đã và sẽ đón. Và tặng cả những ai đang mong ngóng Tết sẽ được quay về để sum họp đầm ấm cùng gia đình bên nồi bánh chưng, bên mâm cỗ Giao thừa, bên bàn trà ngày mùng 1".

Chuyến lưu diễn quảng bá cho album Mỹ Linh Tour 2018 – Thời gian được cô bắt đầu vào ngày 11 tháng 8. Tour diễn bao gồm các thể loại classical crossover, pop, hip hop, R&B, opera với chủ đề "Bài ca tự do". Buổi biểu diễn gồm ba phần trình diễn 22 ca khúc đại diện được lựa chọn chủ yếu từ Chat với Mozart II và các album từ khi cô bắt tay với ban nhạc Anh Em, cùng các khách mời Hà Phạm Thăng Long, Bùi Anh Tuấn, Hà Lê và Mỹ Anh. Khởi động tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội vào ngày 11 tháng 8 năm 2018, chuyến lưu diễn được tổ chức lại và có buổi trình diễn ở Đà Nẵng tại Nhà hát Trưng Vương vài ngày sau đó vào ngày 15 tháng 8 trước khi kết thúc vào ngày 18 tháng 8 cùng năm tại Nhà hát Hòa Bình, TP. Hồ Chí Minh. Khác với ba chuyến lưu diễn trước, Mỹ Linh Tour 2018 – Thời gian quy tụ dàn kèn sinh viên đến từ trường Berklee, Mỹ. Đây là chuyến lưu diễn có quy mô lớn nhất trong sự nghiệp của Mỹ Linh, và còn giúp cô trở thành nữ ca sĩ Việt Nam duy nhất thực hiện được bốn tour diễn cá nhân xuyên Việt tính đến nay.

Mỹ Linh Tour 2018 – Thời gian đa phần nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà báo. Tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 14, chuyến lưu diễn được tôn vinh tại một đề cử ở hạng mục "Chương trình của năm".

Bộ phim tư liệu với tựa đề The Making of Mỹ Linh Tour 2018, bao gồm 5 tập ghi hình quá trình thực hiện chuyến lưu diễn, tập đầu tiên "Gặp gỡ" được cô đăng tải chính thức trên YouTube ngày 19 tháng 5 năm 2018. Buổi biểu diễn vào ngày 11 tháng 8 năm 2018 đã được ghi hình cho DVD Mỹ Linh Tour 2018 – Thời gian và được phát hành vào năm 2019.

Phong cách nghệ thuậtSửa đổi

 
Mỹ Linh trình diễn tại một live show vào năm 2012.

Nền nhạc nhẹ Việt Nam đương đại có nhiều danh ca nổi tiếng. Một trong những tên tuổi nổi bật và có độ phủ sóng lớn nhất trong 30 năm trở lại đây phải kể đến đó chính là Mỹ Linh. Cô được vinh danh là "Nữ hoàng R&B Việt Nam” vì là người tiên phong và phổ biến cho dòng nhạc R&B tại Việt Nam. Mỹ Linh cũng được mệnh danh là “Nữ hoàng nhạc Xuân” nhờ sở hữu nhiều bài hát tiêu biểu về mùa xuân như “Khúc Giao Mùa”, “Hoa Cỏ Mùa Xuân”, “Lắng Nghe Mùa Xuân Về”, “Thì Thầm Mùa Xuân”, “Phút Giao Thừa Lặng Lẽ”, và “Biết”.[24]

Sở hữu giọng hát thuộc loại giọng nữ trung cận cao, Mỹ Linh đã được khán giả xem là một diva của nhạc Việt, cùng với Thanh Lam, Hồng NhungHà Trần. Tuy nhiên, bản thân cô lại khá e dè và khiêm tốn khi nhắc đến danh hiệu Diva: "Tôi chưa bao giờ nghĩ mình là Diva. Nó chỉ là danh hiệu cho vui thôi. Tôi muốn được gọi là ca sĩ Mỹ Linh hơn".[25]

Nhạc sĩ Bảo Chấn từng chia sẻ với nhà báo Chu Minh Vũ:

"Nói về chất giọng, trong Mỹ Linh tồn tại hai khuynh hướng. Cái ít người nhìn thấy ở Linh là một giọng hát có học, vốn liếng thanh nhạc rất cao không thua gì cỡ Thanh Lam đâu. Nhưng trong giọng hát thì cô ấy thường chọn một cách rất cảm xúc. Thủa ban đầu, Linh không trưng trổ kỹ thuật song chính là nhờ cái vốn liếng kỹ thuật ấy để phô diễn cái chất nồng nàn trong con người và gây cảm xúc cho người nghe một cách rõ ràng".[26]

Nhiều nhạc sĩ từng nhận định Mỹ Linh hát rất kĩ thuật và chau chuốt. Nhưng nếu rời bỏ toàn bộ kĩ thuật phức tạp đó, cô vẫn là một giọng ca tuyệt phẩm nhờ âm sắc đẹp và cách thổi hồn cảm xúc của mình. Với chất giọng này, bài hát dẫu hay hoặc dở, nhưng hễ vào tay cô, nếu không thành hit lớn thì cũng khiến người nghe phải xao xuyến. Nó giống như một loại gia vị thượng hạng, thêm nếm vào bất cứ món ăn nào cũng khiến chúng ngon hơn.[26] Bảo Chấn đã dùng từ "kẻ đặt dấu chấm hết" để nói về khả năng này của cô:

"Mỹ Linh với giọng hát của mình giống như một kẻ có võ công rất thâm hậu nhưng lại ra chiêu rất bình thường, nhưng lại có công lực rất cao. Với những bài xã hội, hoặc rất xì tin chẳng hạn như "Trái tim không ngủ yên", Mỹ Linh như kẻ đặt dấu chấm hết. Không ai có thể hát vượt qua nổi hoặc chấp nhận chỉ là cái bóng của Linh mà thôi".[26]

Nhạc sĩ Dương Thụ, người đã dẫn dắt Mỹ Linh trong những ngày đầu tiên của sự nghiệp đã ca ngợi khả năng trình diễn của cô. Ông chia sẻ:

Mỹ Linh, một ca sĩ lên sân khấu có ma lực nhất. Đôi khi Linh hát vo không cần nhạc đệm cũng có thể làm khán giả say mê. Hát mãnh liệt và đầy cảm xúc. Mặc dù học khoa thanh nhạc nhưng Linh không mất đi chất giọng tự nhiên. Điều đáng khâm phục nhất của Linh là cô dám từ bỏ những ca khúc phổ thông để dấn thân vào con đường riêng của mình với phong cách Funk, R’nB, Soul, dù cô biết chắc đó là con đường chông gai hơn, khó khăn hơn. Mất đi một Mỹ Linh - Chị tôi, Mỹ Linh - Trên đỉnh Phù Vân... để có một Mỹ Linh hoàn toàn mới mẻ và khác lạ của Hương ngọc lan, Trưa vắng, Tóc ngắn. Điều này cũng có nghĩa là dám mất đi một lớp công chúng rộng rãi để thay vào đó một thế hệ fan mới, trẻ trung hơn và có gu nghe nhạc hơn.[27]

Gần đây Mỹ Linh đã bắt đầu bắt tay vào việc viết lời cho những ca khúc của mình. Những bài hát tiêu biểu nhất do cô viết lời có thể kể đến như “Gửi Anh”, “Mùa cũ” và “Nhớ Mưa”.

Di sản và tác động văn hoáSửa đổi

Thành công trên thị trường quốc tếSửa đổi

Được mệnh danh là "Nữ hoàng R&B Việt Nam" và "Nữ hoàng nhạc Xuân", cô được nhiều tác giảnhà báo quốc tế công nhận là một trong những nữ nghệ sĩ có ảnh hưởng lớn và là một biểu tượng nhạc pop của Việt Nam.[28] Năm 2014, Mỹ Linh nhận được ba đề cử của Giải thưởng Âm nhạc Quốc tế ở hạng mục "Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất thế giới", "Nghệ sĩ trình diễn live xuất sắc nhất" và "Nghệ sĩ giải trí của năm".[10]

Mỹ Linh trở thành nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên nhận được lời đề nghị kí hợp đồng từ công ty giải trí ở Mỹ trong năm 2003. Các nhà sản xuất của Maximus Studios tại Central California đã từng thành thật bày tỏ sự ngưỡng mộ với mọi người về ấn tượng của họ khi lần đầu nghe ca sĩ Mỹ Linh hát. Họ chia sẻ:

Mỹ Linh rất đặc biệt. Cô ấy có một chất giọng mạnh và đẹp. Khi cô ấy thu âm ở phòng thu của chúng tôi tại California, tất cả mọi người có mặt ở đó đều đã rất sửng sốt và thốt lên rằng thật tuyệt vời. Về một khía cạnh nào đó, giọng cô ấy có thể sánh ngang với Gloria Estefan và Celine Dion". Cũng từ lần thu âm ấn tượng ấy, chủ phòng thu McKenzie đã chia sẻ rằng ông có ý định giúp Mỹ Linh tham dự các show diễn và thậm chí là tour diễn cùng các nghệ sĩ Mỹ vì ông biết rằng với giọng hát thiên phú ấy, Mỹ Linh chắc chắn sẽ có một tương lai rộng mở tại đây. Không những vậy, phía McKenzie còn mong muốn đưa Mỹ Linh phát triển mạnh ở thị trường âm nhạc US-UK: từ album riêng đến các chiến dịch quảng cáo trên báo chí tại Mỹ. McKenzie chia sẻ: "Chúng tôi rất muốn giới thiệu Mỹ Linh như một hình ảnh mới về đất nước Việt Nam. Và người Mỹ nhất định sẽ quan tâm đến Mỹ Linh bởi vì cô ấy là một ca sĩ Việt Nam. Người Mỹ luôn có một tình cảm đặc biệt mỗi khi nghe đến đất nước này". Cũng từ lần thu âm ấn tượng ấy, chủ phòng thu McKenzie đã chia sẻ rằng ông có ý định giúp Mỹ Linh tham dự các show diễn và thậm chí là tour diễn cùng các nghệ sĩ Mỹ vì ông biết rằng với giọng hát thiên phú ấy, Mỹ Linh chắc chắn sẽ có một tương lai rộng mở tại đây. Không những vậy, phía McKenzie còn mong muốn đưa Mỹ Linh phát triển mạnh ở thị trường âm nhạc US-UK: từ album riêng đến các chiến dịch quảng cáo trên báo chí tại Mỹ. McKenzie chia sẻ: "Chúng tôi rất muốn giới thiệu Mỹ Linh như một hình ảnh mới về đất nước Việt Nam. Và người Mỹ nhất định sẽ quan tâm đến Mỹ Linh bởi vì cô ấy là một ca sĩ Việt Nam. Người Mỹ luôn có một tình cảm đặc biệt mỗi khi nghe đến đất nước này.[7]

Cùng năm, Mỹ Linh và ban nhạc Anh Em kí kết hợp đồng ghi âm với hãng thu âm Blue Tiger để sản xuất album phòng thu "Made In Vietnam", mở ra cánh cửa bước vào làng công nghệ trình diễn quốc tế.[8]

Năm 2007, Mỹ Linh đã phát hành lại ba album cũ của mình bao gồm Made in Vietnam (2003), Chat với Mozart (2005) và Để tình yêu hát (2006) với sự giúp đỡ từ hãng đĩa Pony Canyon tại Nhật Bản. Made in Vietnam sau đó đã được đài phát thanh Radio-I tại thành phố Nagoya, Aichi bầu chọn là album hay nhất của tháng.

Ảnh hưởng tại Việt NamSửa đổi

Sự nghiệp của Mỹ Linh đi cùng sự hình thành, tiến triển của thị trường âm nhạc Việt Nam. Đến nay, cô vẫn là một trong những ca sĩ có sức ảnh hưởng và tiêu biểu cho "tiếng hát Việt Nam". Hiện tượng mang tên "Tóc Mỹ Linh", diễn ra vào thời điểm từ cuối năm 1998 cho đến năm 2000 đã trở thành một dấu ấn không thể quên trong lịch sử nhạc nhẹ. Ở thời điểm đó, sức ảnh hưởng của Mỹ Linh đã vượt ra khỏi lĩnh vực âm nhạc, khi cô trở thành người tiên phong cho phong cách thời trang mang tên "Tóc ngắn". Nhiều cô gái trẻ đã bắt chước phong cách thời trang, đặc biệt là mái tóc mang tính biểu tượng của Mỹ Linh. Năm 1999, theo ước tính, đã đó tới hàng chục nghìn phụ huynh đặt tên con gái là Mỹ Linh vì "ngưỡng mộ nữ ca sĩ nổi tiếng".[15]

Đã có nhiều ca sĩ thừa nhận bị ảnh hưởng bởi Mỹ Linh, trong đó có Trần Thu Hà, Đàm Vĩnh Hưng, Đan Trường, Mỹ Tâm, Uyên Linh, Văn Mai Hương, Trung Quân, Nguyên Thảo, Hoàng Hải, Hoàng Quyên, Lê Hiếu, Khánh Linh, Phương Vy, Hiền Thục, Nhật Thủy, Hoàng Tôn, Dương Hoàng Yến...[29][30][31][32][33][34]

Mỹ Linh có rất nhiều bài hát tiêu biểu, ví dụ như Thì thầm mùa xuân, Chị tôi, Hà Nội đêm trở gió, Trên đỉnh phù vân, Trái tim không ngủ yên, Hương ngọc lan, Trưa vắng, Chuyện tình, Khúc giao mùa, Em mơ về anh, Quán cà phê mùa hè, Gió và lá cây, Gửi anh… Những ca khúc này nằm trong 11 album phòng thu riêng của Mỹ Linh. Nhiều sáng tác trong số này được dành riêng cho giọng hát nữ trung (cao) trữ tình (mezzo-soprano) và gắn liền với tên tuổi của cô. Không chỉ bổ sung cho nhạc nhẹ Việt Nam những bài hát mới, có sức sống, một số album của Mỹ Linh còn là những bài đầu tiên ở một số dòng nhạc trước đó không thịnh hành ở Việt Nam như R&B, Funk, Soul[35] Cô đã mở đường trong việc xây dựng một phong cách làm việc chuyên nghiệp ở nước ta khi có riêng một ê-kíp âm nhạc, mỗi album đều được thực hiện thống nhất từ ý tưởng đến hòa âm, phối khí và hình ảnh.[12]

Đời tưSửa đổi

Mỹ Linh lập gia đình năm 1998 cùng nhạc sĩ Anh Quân và có với nhau một trai và một gái.[36] Hiện Mỹ Linh sống cùng chồng và ba người con. Con gái của cô, Trương Mỹ Anh, được xem là một trong những nghệ sĩ âm nhạc thuộc thế hệ Z có giọng hát kỹ thuật và nổi trội nhất.[37] Năm 2016, Mỹ Anh ra mắt đĩa nhạc đầu tay có tên The First Album: Bài hát cho Bi gồm 8 ca khúc gồm tiếng Việt và tiếng Anh. Về phía Mỹ Linh, dù biết con gái có nhiều năng khiếu trong việc hoạt động nghệ thuật nhưng vợ chồng cô không muốn lăng xê em từ nhỏ. Thay vào đó, giọng ca sinh năm 1975 cho Mỹ Anh tham gia một số chương trình cộng đồng cùng mình. "Con gái tôi rất kín đáo trong cuộc sống. Nó luôn sợ làm gì ảnh hưởng tới gia đình, bản thân, bố mẹ vì không khéo. Nhìn vào Mỹ Anh ở tuổi 16 này, tôi thấy chính tôi trong đó", Mỹ Linh từng chia sẻ.[38] Năm 2021, Mỹ Anh mới được công chúng biết đến sau khi bài dự thi The Heroes cùng nhạc sĩ Khắc Hưng, Real Love, có mặt trong BXH Top Trending của YouTube Việt Nam.

Con trai Mỹ Linh, tên là Anh Duy sinh năm 1999, từng theo học tại Trường quốc tế Liên hợp quốc Hà Nội. Anh cũng sớm bộc lộ năng khiếu nghệ thuật từ bé. Tuy nhiên, thay vì đam mê ca hát, con trai ca sĩ Mỹ Linh lại thích nhảy, chơi piano. Duy từng là thành viên của nhóm nhảy Pixelated và thường xuyên biểu diễn ở trường. Vốn là người kín tiếng, anh hạn chế chia sẻ hình ảnh của mình trên mạng xã hội.[38]

Còn con riêng của nhạc sĩ Anh Quân, tên là Anna Trương, sớm bộc lộ năng khiếu nghệ thuật khi xuất hiện cùng ca sĩ Mỹ Linh trên các sân khấu âm nhạc và ghi điểm bởi giọng hát ngọt ngào. Cô gái sinh năm 1994 cũng ra mắt nhiều sản phẩm âm nhạc và tạo dấu ấn trước khán giả như Những bài hát đầu tiên, Một nửa yêu thương... Năm 2013, Anna nhận được học bổng du học chuyên ngành Nhà sản xuất âm nhạc từ học viện Berklee College of Music. Đây là một trong 4 học viện âm nhạc được đánh giá cao của thế giới, nơi nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Diana, Lalah Hathaway, Psy, Park Bom… từng học tập. 9X liên tục đạt được những thành tích học tập tốt, cô thành lập nhóm nhạc riêng và tham gia biểu diễn tại các sự kiện ở Mỹ. Hiện tại, Anna Trương đã hoàn thành xong việc học tập và đang công tác tại một phòng thu âm lớn ở xứ cờ hoa. Cô bày tỏ niềm hạnh phúc khi đảm nhận vai trò sản xuất âm nhạc và có cơ hội làm việc với nhiều đàn anh kinh nghiệm trong nghề. Nơi đây cũng là phòng thu thực hiện phần âm nhạc cho nhiều bộ phim nổi tiếng được công chiếu tại Việt Nam. Dù là con riêng của chồng, cô vẫn được Mỹ Linh yêu thương, chăm sóc hết mực.[38]

Tranh cãiSửa đổi

Khu đất xây dựng biệt thựSửa đổi

Tại cuộc họp giao ban báo chí Thành ủy Hà Nội vào chiều ngày 16/10/2018, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Sóc Sơn, Hà Nội, Đỗ Minh Tuấn cho biết từ 12 năm trước Thanh tra Chính phủ đã kết luận Việt phủ Thành Chương của họa sĩ Thành Chương và nhà ca sĩ Mỹ Linh là hai công trình sai phép do vi phạm của người cấp sổ đỏ ở giai đoạn trước, nên vẫn chưa được xử lý.[39]

Sáng 21/12/2018, lãnh đạo UBND huyện Sóc Sơn cho biết, diện tích đất của gia đình ca sỹ Mỹ Linh có "sổ đỏ", trong đó có 400 m2 đất làm nhà ở, 200 m2 đất trồng cây ăn quả. Nhưng nhà ca sĩ Mỹ Linh - nhạc sĩ Anh Quân đã xây dựng với tổng diện tích 538,6 m2. Số diện tích xây dựng vượt quá là hơn 138 m2.[40]

Cuối năm 2018, khi trả lời phóng vấn Đài Truyền Hình Việt Nam (VTV), Trưởng phòng tài nguyên môi trường huyện Sóc Sơn đã xác nhận, diện tích mà gia đình ca sĩ Mỹ Linh xây dựng đã được cấp sổ đỏ, đó là khu vực được quy hoạch trồng cây ăn quả và thổ cư, nằm trong khu vực quản lý của lâm trường chứ không phải là đất trồng rừng như những cáo buộc trước đó. Vì vậy nên biệt thự của vợ chồng Mỹ Linh - Anh Quân đã được loại ra khỏi những công trình vi phạm đất rừng phòng hộ.[41]

Sáng 4/12/2019, bên lề kỳ họp HĐND TP Hà Nội, Bí thư Huyện ủy Sóc Sơn Phạm Xuân Phương đã trao đổi với báo chí rằng Hà Nội sẽ chỉ xử lý diện tích xây dựng vượt hơn 100 m2 của gia đình ca sĩ Mỹ Linh; khu vực xây dựng đúng quy hoạch được giữ nguyên.[42]

Nhà hát 1.500 tỷ đồngSửa đổi

Trước dự án Nhà hát 1.500 tỷ tại TPHCM, ca sĩ Mỹ Linh đã có những ý kiến bày tỏ quan điểm cá nhân trên mạng xã hội. Tuy nhiên, ngay sau đó, nữ ca sĩ đã vấp phải phản ứng dữ dội từ dư luận.Theo đó, vào ngày 8.10, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh khóa 9 tổ chức kỳ họp thứ 10 và thông qua tờ trình về dự án xây dựng Nhà hát Giao hưởng, Nhạc và Vũ kịch ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm (Q.2). Ngay khi được 100% thông qua, nhà hát nghìn tỉ lập tức trở thành chủ đề tranh cãi dữ dội trong dư luận. Vấn đề gây bức xúc nhất chính là nhà hát này lại được chọn xây dựng ở Thủ Thiêm, điểm nóng của thành phố. Trước sự việc này, ca sĩ Mỹ Linh đã có những chia sẻ bày tỏ quan điểm cá nhân trên trang mạng xã hội Facebook. Theo ý kiến của nữ ca sĩ, cuộc sống dù nghèo thì người dân vẫn cần phải có văn hoá, biết tới cái đẹp và việc xây nhà hát nhạc vũ kịch ở Thủ Thiêm sẽ giúp cho nền nghệ thuật nước nhà phát triển. Với chia sẻ này, Mỹ Linh đã nhận nhiều ý kiến trái chiều từ phía cộng đồng.

Danh sách đĩa nhạcSửa đổi

Lưu diễnSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a b “Mỹ Linh kể thời "ăn chơi", những năm 90 dám bỏ 60 USD chỉ để cắt tóc”. VTV. 8 tháng 9 năm 2021.
  2. ^ “Mỹ Linh song ca cùng ái nữ: mặt mộc vẫn 'gây bão' như thể thời gian bỏ quên”. Gia Đình.Net.
  3. ^ “Mỹ Linh song ca cùng con gái: Gương mặt như thể thời gian bỏ quên”. Phụ nữ Việt Nam.
  4. ^ “Lộ mặt "ông vua, bà hoàng" nhạc R&B Việt”. Viet Giai Tri. 17 tháng 2 năm 2011.
  5. ^ “Nếu Mỹ có Mariah Carey được mệnh danh là 'Nữ hoàng Giáng sinh' thì Việt Nam có một Diva được gọi là 'Nữ hoàng nhạc Xuân'.
  6. ^ “Ngưỡng mộ cuộc sống bình yên của Diva Mỹ Linh trong ngôi nhà với ba thế hệ: Bà họ Phạm, mẹ họ Đỗ, con họ Trương”. ThongTinNgayNay. 1 tháng 2 năm 2021.
  7. ^ a b “Nghệ sĩ đầu tiên của Việt Nam được một công ty của Mỹ đề nghị kí hợp đồng chính là Diva Mỹ Linh”.
  8. ^ a b “Mỹ Linh và hợp đồng ghi âm với Blue Tiger”.
  9. ^ a b “Ảnh hưởng của Mỹ Linh”.
  10. ^ a b c “Mỹ Linh, Mỹ Tâm được đề cử World Music Awards 2014”. VOV. 31 tháng 3 năm 2014.
  11. ^ “Nhìn "Cống hiến" thấy sướng”.
  12. ^ a b “Mỹ Linh: Diva 'trúng số độc đắc'.
  13. ^ “Mỹ Linh: 15 năm biến hóa của sơn ca "Tóc ngắn".
  14. ^ “Một Mỹ Linh 'tóc ngắn, mắt bồ câu rất hiền' gần 30 năm trong trái tim người hâm mộ”. 19 tháng 8 năm 2021.
  15. ^ a b c “Ca sĩ Mỹ Linh tiết lộ về mái tóc ngắn”.
  16. ^ “Giọng hát Việt: Mỹ Linh phấn khích trước quán quân The Voice Anh”. 14 tháng 10 năm 2013.
  17. ^ “Ca sĩ Mỹ Linh lập kênh YouTube, không ra sản phẩm âm nhạc nhưng vẫn hot”. 31 tháng 7 năm 2021.
  18. ^ “Mỹ Linh gây sốt khi 'làm lố có duyên' trong các clip dạy nhạc trên mạng”. 17 tháng 9 năm 2021.
  19. ^ “Ca sĩ Mỹ Linh mở trung tâm âm nhạc cho thanh thiếu niên”.
  20. ^ a b Thư Quỳnh (25 tháng 3 năm 2007). “Mỹ Linh: Tóc ngắn - "ngựa" đường dài”. Người Lao động. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2010.
  21. ^ “Em gái diva Mỹ Linh gây xúc động với tự truyện về hành trình chống bệnh ung thư”. Dân trí. ngày 10 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2019.
  22. ^ Quỳnh Nguyễn (14 tháng 9 năm 2005). “Bay bổng cùng Chat với Mozart”. Tuổi Trẻ. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2010. Chú thích có tham số trống không rõ: |1= (trợ giúp)
  23. ^ “Bản sao đã lưu trữ”. Đẹp Online. 11 tháng 9 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2012. Đã định rõ hơn một tham số trong |tên bài=|title= (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong |ngày truy cập=|access-date= (trợ giúp)
  24. ^ “Những ca khúc được nghe nhiều trong dịp năm mới”. VNexpress. 28 tháng 1 năm 2017.
  25. ^ “Danh ca Mỹ Linh: Kẻ đặt dấu chấm hết! - soha.vn”.
  26. ^ a b c “Danh ca Mỹ Linh: Kẻ đặt dấu chấm hết! - soha.vn”.
  27. ^ “Nhạc sĩ Dương Thụ nói về các diva Việt Nam”.
  28. ^ “5 nữ ca sĩ có sức ảnh hưởng lớn nhất Vpop”.
  29. ^ “Đàm Vĩnh Hưng sợ Mỹ Linh”.
  30. ^ “Mỹ Tâm không muốn theo con đường diva”.
  31. ^ “Uyên Linh ước được giống Mỹ Linh”.
  32. ^ “Nguyên Thảo: Tôi biết mình là ai”.
  33. ^ "Hậu" ly hôn, Hoàng Quyên tìm đến "diva" Mỹ Linh "tầm sư học đạo".
  34. ^ “Nhật Thủy bị Mỹ Linh 'cấm' yêu”.
  35. ^ “Ảnh hưởng của ca sĩ Mỹ Linh - tuoitre.vn”.
  36. ^ “Diva Mỹ Linh lần đầu hé lộ về mối quan hệ với mẹ chồng- BTV Thu Hiền”. Đọc báo tin tức. ngày 25 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2019.
  37. ^ Lê Anh (14 tháng 1 năm 2021). “Tlinh và con gái diva Mỹ Linh góp giọng trong ca khúc tri ân bác sĩ chống dịch Covid-19”. VOV. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2021.
  38. ^ a b c “Ba người con tài giỏi của ca sĩ Mỹ Linh”.
  39. ^ “Lãnh đạo Sóc Sơn nói về công trình của gia đình ca sĩ Mỹ Linh”. Báo điện tử Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập 23 tháng 11 năm 2018.
  40. ^ “Cưỡng chế 18 công trình 'xẻ thịt' đất rừng Sóc Sơn trong tháng 12”. tienphong. Truy cập 22 tháng 12 năm 2018.
  41. ^ “Làm rõ thông tin xẻ đất rừng xây biệt thự ở Sóc Sơn”. VTV.
  42. ^ “Hà Nội sẽ xử lý diện tích xây sai phép của gia đình ca sĩ Mỹ Linh - VnExpress”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. 4 tháng 12 năm 2019. Truy cập 4 tháng 12 năm 2019.

Liên kết ngoàiSửa đổi