Mardin

(Đổi hướng từ Mardin (tỉnh))

Mardin (tiếng Aramaic: ܡܶܪܕܺܝܢ, Merdin; Tiếng Ả Rập: مردين, Mardīn; 'pháo đài') là một thành phố tự trị (büyük şehir) đồng thời cũng là một tỉnh (il) thuộc Thổ Nhĩ Kỳ, có đường biên giới với tỉnh Al-Hasakah của Syria. Thành phố này nằm ở gần biên giới truyền thống giữa AnatoliaMesopotamia, có cư dân đa dạng, bao gồm người Kurd, người Ả Rậpngười Assyria (dân tộc đã từng chiếm đa số), với người Kurd chiếm phần lớn dân số của tỉnh.

Mardin
—  Tỉnh và Thành phố tự trị  —
Phố cổ Mardin
Phố cổ Mardin
Vị trí của Mardin
Mardin trên bản đồ Thế giới
Mardin
Mardin
Vị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
Quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ
TỉnhMardin
Diện tích
 • Tổng cộng8,858 km2 (3,420 mi2)
Dân số (2014)
 • Tổng cộng788,996 người
 • Mật độ90/km2 (200/mi2)
Múi giờEET (UTC+2)
 • Mùa hè (DST)EEST (UTC+3)
Mã bưu chính47000–47901 sửa dữ liệu
Mã điện thoại0482 sửa dữ liệu
Thành phố kết nghĩaLjubljana, Bandırma, Mosul, Erbil, Al-Hasakah, Golmud, Ouarzazate, Kartal, Bahçelievler, Buca sửa dữ liệu

Lịch sửSửa đổi

Mardin bắt nguồn từ tiếng Syriac (ܡܪܕܐ) và có nghĩa là "pháo đài"[1][2]

Nền văn minh đầu tiên được biết đến là những người Subaria-Hurria những dân tộc lúc đó đã được kế tục vào năm 3000BCE bởi người Hurria. Người Elamite giành quyền kiểm soát khoảng 2230 TCN và được tiếp theo đó là người Babylon, Hittite, Assyria, người La Mã và Byzantine[3].

Những dân tộc địa phương Assyria/Syriac, trong khi giảm sút nhanh do cuộc tàn sát diệt chủng Assyria và các cuộc xung đột giữa người Kurd và người Thổ Nhĩ Kỳ, giữ cho hai trong số các tu viện lâu đời nhất trên thế giới, Dayro d-Mor Hananyo (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Deyrülzafaran, tiếng Anh Saffron Monastery) và Tu viện Deyrulumur. Các cộng đồng Kitô giáo được tập trung trên cao nguyên Tur Abdin và tại thị trấn Midyat, với một cộng đồng nhỏ hơn (khoảng 100) ở thủ phủ tỉnh.

Về chính trị, khu vực này trong những năm 2000 đã chứng kiến ​​sự cạnh tranh giữa Đảng Phát triển và Công lý cầm quyền và Đảng Dân chủ, hầu hết là người Kurd, sau đó đổi tên thành Đảng Hòa bình và Đảng Dân chủ.

Thất nghiệp và nghèo đói là vấn đề nghiêm trọng, và đã có di cư đáng kể đến phía tây và phía nam Thổ Nhĩ Kỳ, mặc dù việc giảm bạo lực chính trị (chủ yếu liên quan đến các cuộc nổi dậy do đảng Dân chủ Hòa bình lãnh đạo), cùng với những cải tiến cơ sở hạ tầng như một sân bay dân dụng mới tại tỉnh lỵ và nâng cấp đường cao tốc Ankara-Baghdad đang giúp cải thiện vấn đề.

Các quận, huyệnSửa đổi

Trước năm 2012, trung tâm tỉnh Mardin trước đây là thành phố tỉnh lỵ (merkez ilçesi) Mardin. Năm 2012, Thổ Nhĩ Kỳ thông qua luật công nhận các tỉnh có dân số trên 750.000 người là những thành phố tự trị (büyükşehir belediyeleri). Theo đó, thành phố tỉnh lỵ cũ được giải thể để thành lập các huyện mới là Artuklu. Hiện tại, thành phố được chia thành 10 huyện hành chính:

 
Bản đồ hành chính của thành phố Mardin trước 2012

Khí hậuSửa đổi

Dữ liệu khí hậu của Mardin
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Năm
Cao kỉ lục °C (°F) 19.4 19.5 27.5 33.6 35.4 40.0 42.5 42.0 39.3 35.6 26.1 24.1 42,5
Trung bình cao °C (°F) 6.8 8.2 12.8 18.2 24.7 31.6 35.9 35.5 30.7 23.9 14.9 8.8 21,0
Trung bình ngày, °C (°F) 3.7 4.7 8.8 14.0 19.9 26.1 30.3 30.2 25.6 19.3 11.2 5.8 16,6
Trung bình thấp, °C (°F) 1.3 1.8 5.5 10.3 15.4 20.9 25.2 25.5 21.3 15.5 8.1 3.4 12,8
Thấp kỉ lục, °C (°F) −13.4 −14 −11.7 −5.3 2.6 0.6 11.8 12.8 8.0 −2.5 −9.5 −11.9 −14
Giáng thủy mm (inch) 95.4
(3.756)
92.2
(3.63)
83.5
(3.287)
66.8
(2.63)
51.7
(2.035)
8.8
(0.346)
4.8
(0.189)
4.2
(0.165)
5.4
(0.213)
31.7
(1.248)
64.6
(2.543)
101.0
(3.976)
610,1
(24,02)
Số ngày giáng thủy TB 10.53 10.17 10.47 10.27 7.30 1.73 0.80 0.30 0.90 5.77 7.23 9.90 75,4
Số giờ nắng trung bình hàng tháng 142.6 144.1 192.2 231.0 306.9 369.0 390.6 362.7 312.0 238.7 180.0 136.4 3.006,2
Số giờ nắng trung bình ngày 4.6 5.1 6.2 7.7 9.9 12.3 12.6 11.7 10.4 7.7 6.0 4.4 8,2
Nguồn: Cơ quan Khí tượng Nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ[4]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Lipiński, Edward (2000). The Aramaeans: their ancient history, culture, religion. Peeters Publishers. tr. 146. ISBN 978-90-429-0859-8.
  2. ^ Payne Smith's A Compendious Syriac Ditcionary, Dukhrana.com
  3. ^ http://www.tatlidede.com.tr/en/mardin.php
  4. ^ “Resmi İstatistikler: İllerimize Ait Mevism Normalleri (1991–2020)” (bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). Turkish State Meteorological Service. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2021.

Thư mụcSửa đổi

  • Ayliffe, Rosie, et al. (2000). The Rough Guide to Turkey. London: Rough Guides.
  •   “Mardin” . Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913.
  • della Valle, Pietro (1843), Viaggi, Brighton, I: 515
  • Gaunt, David: Massacres, Resistance, Protectors: Muslim-Christian Relations in Eastern Anatolia During World War I, Gorgias Press, Piscataway (NJ) 2006 I
  • Grigore, George (2007), L'arabe parlé à Mardin. Monographie d'un parler arabe périphérique. Bucharest: Editura Universitatii din Bucuresti, ISBN 978-973-737-249-9
  • Jastrow, Otto (1969), Arabische Textproben aus Mardin und Asex, in "Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft" (ZDMG) 119 : 29–59.
  • Jastrow, Otto (1992), Lehrbuch der Turoyo-Sprache in "Semitica Viva – Series Didactica", Wiesbaden : Otto Harrassowitz.
  • Minorsky, V. (1991), Mārdīn, in "The Encyclopaedia of Islam". Leiden: E. J. Brill.
  • Niebuhr, Carsten (1778), Reisebeschreibung, Copenhagen, II:391-8
  • Sasse, Hans-Jürgen (1971), Linguistische Analyse des Arabischen Dialekts der Mhallamīye in der Provinz Mardin (Südossttürkei), Berlin.
  • Shumaysani, Hasan (1987), Madinat Mardin min al-fath al-'arabi ila sanat 1515. Bayrūt: 'Ālam al-kutub.
  • Socin, Albert (1904), Der Arabische Dialekt von Mōsul und Märdīn, Leipzig.
  • Tavernier, Jean-Baptiste (1692), Les six voyages, I:187
  • Wittich, Michaela (2001), Der arabische Dialekt von Azex, Wiesbaden: Harrassowitz.

Liên kết ngoàiSửa đổi

37°21′47″B 40°54′31″Đ / 37,36306°B 40,90861°Đ / 37.36306; 40.90861