Mở trình đơn chính

Mary xứ Teck (26 tháng 5 năm 1867 - 24 tháng 3 năm 1953) là Vương hậu của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland và các Lãnh thổ hải ngoại của Anh, đồng thời cũng là Hoàng hậu Ấn Độ. Các danh hiệu trên có được là vì bà là vợ của George V, Quốc vương của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, đồng thời là Hoàng đế Ấn Độ.

Mary xứ Teck
Queen mary post card sr1807.jpg
Vương hậu của Vương quốc liên hiệp Anh và các thuộc địa
Hoàng hậu Ấn Độ
Tại vị6 tháng 5, năm 1910
- 20 tháng 1, năm 1936
(25 năm 259 ngày)
Đăng quang22 tháng 6, năm 1911
Tiền nhiệmAlexandra của Đan Mạch
Kế nhiệmElizabeth Bowes-Lyon
Hoàng vị Ấn Độ12 tháng 12, năm 1911
Thông tin chung
Phối ngẫuGeorge V Vua hoặc hoàng đế
Hậu duệEdward VIII Vua hoặc hoàng đế
George VI Vua hoặc hoàng đế
Công chúa Mary, Bà Bá tước xứ Harewood
Vương tử Henry, Công tước xứ Gloucester
Vương tử George, Công tước xứ Kent
Vương tử John
Tên đầy đủ
Victoria Mary Augusta Louise Olga Pauline Claudine Agnes
Thân phụFrancis, Công tước xứ Teck
Thân mẫuCông chúa Mary Adelaide xứ Cambridge
Sinh26 tháng 5 năm 1867
Cung điện Kensington, Luân Đôn
Mất24 tháng 3 năm 1953
Tòa nhà Marlborough, Luân Đôn

Dù là một Công chúa xứ Teck, Vương quốc Württemberg, Mary sinh ra và lớn lên tại nước Anh. Cha mẹ bà là Francis, Công tước xứ Teck, người thuộc dòng dõi Đức, và mẹ bà là Công chúa Mary Adelaide xứ Cambridge, cháu gái của Vua George III. Theo vai vế, dù xuất thân từ vương tộc nhưng bà không phải là hậu duệ của Nữ vương Victoria đương nhiệm, khiến Mary trở thành một cô con dâu đáng giá của vương thất Anh. Ở tuổi 24, bà đã đính hôn với Vương tử Albert Victor, Công Tước xứ Clarence và Avondale, con trai trưởng của Vua Edward VII tương lai, nhưng sáu tuần sau khi công bố đính hôn, ông đã chết bất ngờ do viêm phổi. Một năm sau, bà lại đính hôn với người em trai của Albert Victor là George, Công tước xứ York, người mà ngay sau đó đã trở thành Quốc vương theo trình tự kế nhiệm.

Sau cái chết của George V năm 1936, bà trở thành Vương thái hậu khi người con trai cả là Edward VIII lên ngai vàng, nhưng ông đã để bà phải thất vọng, ông đã thoái vị để kết hôn với một người Mỹ đã hai lần ly dị chồng Wallis Simpson. Bà đã hỗ trợ cho người con trai thứ hai của bà là Albert kế vị ngai vàng với vương hiệu George VI, cho đến khi ông qua đời năm 1952. Bà cũng qua đời một năm sau đó, trong thời gian trị vì của cháu gái bà, Elizabeth II, nhưng chưa chưa kịp chứng kiến cháu gái chính thức làm lễ đăng quang.

Kể từ khi chồng bà là George V qua đời, Mary được biết đến đơn giản là [Queen Mary], dù thực tế bà là mẹ của Edward VIII lẫn George VI, và sau đó là bà nội của Nữ vương Elizabeth II. Theo cách hiểu thông thường của ngôn ngữ Hán quyển Đông Á, đáng lẽ bà sẽ được gọi là Vương thái hậu (Dowager Queen) rồi Thái vương thái hậu (Grand Dowager Queen) theo vai vế. Tuy nhiên điều này rất khác ở ngôn ngữ Anh và ở Châu Âu, nơi các gỏa phụ không có những tước vị tôn phong cụ thể và trang trọng nếu so với Đông Á.

Cuộc sống ban đầuSửa đổi

Xuất thânSửa đổi

 
Mary xứ Teck khi còn là đứa bé, cùng cha và mẹ của bà.

Công chúa Mary xứ Teck, biệt danh May, được sinh ra vào ngày 26 tháng 5 năm 1867 tại Cung điện Kensington, Luân Đôn. Tên đầy đủ của bà là Victoria Mary Augusta Louise Olga Pauline Claudine Agnes. Nơi bà được sinh ra, căn phòng nhỏ trong Cung điện Kensington cũng chính là căn phòng mà 48 năm và 2 ngày trước, Nữ hoàng Victoria được sinh ra. Chính Victoria đã đến thăm đứa bé này, và nói rằng "Một đứa bé kháu khỉnh, có nét đẹp đặc trưng và nhiều tóc". Mary cũng là Vương hậu Anh (tương lai) đầu tiên sinh ra ngay trong bản địa nước Anh, kể từ Catherine Parr[1].

Cha bà là Francis, Công tước xứ Teck, một người gốc Đức, con trai của Công tước Alexander xứ Württemberg - một hậu duệ của Friedrich Wilhelm I của Phổ thông qua họ cha, Công tước Louis xứ WürttembergGeorge II của Anh thông qua họ mẹ, Công chúa Henriette xứ Nassau-Weilburg. Còn mẹ bà là Công chúa Mary Adelaide xứ Cambridge, một cháu gái của Quốc vương George III của Anh do là con gái của Adolphus, Công tước xứ Cambridge, con trai thứ 10 của Vua George III cùng Công chúa Augusta xứ Hesse-Kassel. Bản thân Augusta là một cháu gái (qua họ cha) của Vua George II. Công tước Adolphus, theo vai vế là em của Vương tử Edward, Công tước xứ Kent và Strathearn - thân sinh của Nữ hoàng Victoria, do vậy Mary là cháu họ, con của em gái con ông chú của Victoria (Công chúa Mary Adelaide là em họ của Nữ hoàng Victoria).

Công chúa Victoria Mary đã được rửa tội ở Nhà thờ Vương thất của Cung điện Kensington vào ngày 27 tháng 7 năm 1867 bởi Charles Thomas Longley, Tổng giám mục Canterbury. Ba vị cha mẹ đỡ đầu của Mary, bao gồm Nữ hoàng Victoria, Thân vương xứ Wales và bà ngoại là Công chúa Augusta, Bà Công tước xứ Cambridge[2][3]. Khoảng 1 tháng sau khi sinh, Công chúa Mary được biết đến với biệt danh [May] với gia đình và bạn bè[3], hoặc cái tên trang trọng chính thức là [Victoria Mary].

Thời thơ ấuSửa đổi

Trong quá trình trưởng thành, bà được nhận xét là vui vẻ nhưng cũng không kém phần tinh xảo và nghiêm nghị. Bốn người con của Công tước Francis, Mary là con đầu lòng và cũng là con gái duy nhất, do đó bà được học tập cùng trải nghiệm những quy tắc đầy bài bản, để thể hiện rõ sự thận trọng, thông minh và khéo léo ngay khi còn nhỏ. Lúc đó, các em trai của bà đều hiếu động, nên Mary càng thể hiện những phẩm chất của một người con cả. Cả bốn người đều chơi thân với các thành viên của Thân vương xứ Wales, do hai bên đều xêm tuổi nhau[4].

 
Mary xứ Teck cùng 3 người em trai.

Mary lớn lên ở Cung điện Kenhsington và White Lodge thuộc Công viên Richmond, và được giáo dục bởi mẹ bà cùng nữ gia sư[5]. Bà Công tước xứ Teck dành rất nhiều thời gian cho cô con gái, chủ yếu hướng đến việc làm từ thiện khi thường xuyên dẫn Mary cùng các em trai đến thăm các trại viện cho người nghèo[6].

Và dù Mary là cháu của Vua George III, nhưng gia đình Teck chỉ là một nhánh nhỏ so với vương thất Anh. Công tước xứ Teck không có tài sản, chỉ nhận được danh hiệu thấp là Serene Highness vì cha mẹ ông kết hôn với một cuộc hôn nhân không đăng đối, do bà Claudine Rhédey von Kis-Rhéde không có liên hệ với dòng dõi thừa kế theo luật của người Đức, và vì thế Francis không được liệt vào hàng thừa kế của Vương quốc Württemberg. Bà Công tước xứ Teck dù nhận một khoảng 5,000 bảng Anh mỗi năm từ Nghị viện, cùng khoảng 4.000 bảng Anh từ mẹ mình, Bà Công tước xứ Cambridge, nhưng bà lại dùng hầu hết số tiền cho việc từ thiện. Vì vậy, Công tước xứ Teck thường xuyên rơi vào cảnh nợ nầng, và ông phải chuyển gia đình mình đi từ năm 1883 với một lượng nhỏ nhân viên phục vụ, chính là để giảm chi phí[7]. Gia đình xứ Teck du lịch xuyên Châu Âu, thăm thú nhiều nơi bao gồm có FlorenceÝ, và đó là khi Mary có thể thăm thú nhiều nhà bảo tàng hoặc nhà hát đẹp đẽ của xứ sở này. Năm 1885, gia đình xứ Teck trở lại London, Một thời gian trú tại Chester Square.

Về vấn đề học vấn, bà lưu loét tiếng Anh, tiếng Pháp cùng tiếng Đức. Trong gia đình, bà rất thân thiết với mẹ, và thường đảm nhận vai trò thư ký khi trong nhà có một buổi họp mặt nào quan trọng. Bà cũng rất thân với người dì của mình, Augusta xứ Cambridge, Đại Công nương vùng Mecklenburg, và hầu như viết thư cho dì mình mỗi tuần một lần. Về sau khi Thế chiến thứ nhất nổ ra, Margaret xứ Connaught, Thái tử phi của Thụy Điển, đã giúp Mary chuyển thư cho dì của mình ở vùng đất nguy hiểm Đức, cho đến khi Augusta qua đời năm 1916[8].

Kết hôn với GeorgeSửa đổi

Đính hônSửa đổi

 
Prince Albert Victor, khoảng năm 1891.

Năm 1886, Mary thực hiện một [Debutante], là một loại lễ xã giao của một cô gái thuộc tầng lớp thượng lưu Anh trong một buổi tiệc nào đó. Đây là một kiểu khẳng định rằng cô gái ấy đã sẵng sàng để kết hôn. Khi ấy, Mary là một công nương thuộc vương thất còn trẻ, chưa kết hôn và quan trọng hơn là bà không phải là hậu duệ của Nữ vương Victoria đang trị vì, do đó được xem là một đối tượng kết hôn đáng giá. Người hợp với bà nhất khi ấy, là Albert Victor, Công tước xứ Clarence và Avondale, con trai cả của Thân vương xứ Wales.

 
Princess Mary xứ Teck, chụp khoảng năm 1889.

Vào tháng 12 năm 1891, Mary đã đính hôn với Albert Victor. Mary được chọn làm cô dâu với vị thế định sẵn ngôi vị Vương hậu trong tương lai, rất được Nữ vương Victoria ủng hộ vì bà được Victoria yêu thích từ nhỏ, hơn nữa Mary nổi tiếng vì sự cứng rắn cùng tinh thần trách nhiệm cao, hoàn toàn phù hợp với đời sống của vương thất. Tuy nhiên, Albert Victor chết sáu tuần sau đó.[9]. Em trai của Albert Victor, Vương tử George, Công tước xứ York đã thay thế anh trai trở thành người đứng thứ hai trong danh sách kế vị ngai vàng nước Anh[10].

Lúc này, Mary đang để tang cho chồng mình, còn Victoria vẫn giữ nguyên ý định chọn Mary vào vương thất[10]. Vào thời điểm ấy, George chưa thích nghi được vị trí thừa kế trong tương lai, lại càng bối rối khi phải quyết định cưới Mary, vẫn đang để tang cho anh trai mình. Trước đó, George đã cầu hôn Marie của Romania nhưng bị từ chối, nên đối với việc cầu hôn Mary khiến ông mất tự tin. George bèn dẫn Mary đi gặp Olga Constantinovna của Nga, người là vợ của cậu ruột của ông là George I của Hy Lạp. Dưới sự tác động của Olga, George phán đoán được suy nghĩ của Mary và dần tự tin hơn.

Vào ngày 3 tháng 5 năm 1893, Mary thu xếp có một buổi hẹn uống trà với em gái của George là Louis, nữ Công tước xứ Fife cùng chồng của Louis là Alexander Duff, Công tước thứ nhất xứ Fife. Điều bất ngờ là khi Mary đến, George cũng có mặt ở đấy. Giây phút khi cả hai lúng túng, bị phá vỡ bởi câu nói của Louise: "Anh George này, sao anh không đưa Mary đi tham quan khu vườn nhỉ. Chỗ ao trong vườn có mấy con ếch đó". Và ngay bên cạnh chiếc ao đó, George đã cầu hôn và Mary đã chấp nhận lời đề nghị. Sang ngày hôm sau, cuộc đính hôn chính thức được công bố.

Nữ Công tước xứ YorkSửa đổi

Ngày 6 tháng 7 năm 1893, Mary kết hôn với George, Công tước xứ York tại Nhà thờ Vương thất, Cung điện Thánh James.

Từ năm 1891, mẹ của Mary là nữ Công tước xứ Kent đã đề nghị bộ váy cưới của con gái mình nên làm hoàn toàn ở nước Anh. Từ cái chết của Albert, chồng của Nữ vương Victoria thì hậu duệ của bà đều tổ chức hôn lễ ở Nhà thờ Thánh George tại Lâu đài Windsor, và cuộc kết hôn này của George là lần đầu tiên lại được tổ chức lại tại Nhà thờ của Cung điện Thánh James[1]. Vào buổi sáng trước hôn lễ, George đã tình cờ thấy Mary từ trên đại sảnh ở Cung điện Buckingham, ông lúng túng cúi đầu chào vị hôn thê của mình, bộ dạng xấu hổ ấy của George khiến Mary mãi không thể nào quên[11].

Cả gia đình vương thất được hộ tống từ Cung điện Buckingham đến Cung điện Thánh James trên chiếc xe ngựa cỡ lớn. Những phù dâu của bà vào ngày hôm ấy bao gồm Công chúa Maud xứ Wales, Victoria xứ Wales, Victoria Melita, Alexandra, Beatrice xứ Edinburgh, Helena Victoria xứ Schleswig-Holstein, Margaret xứ Connaught, Patricia xứ Connaught, Alice xứ BattenbergVictoria Eugenie xứ Battenberg

 
Mary và George vào ngày hôn lễ, có sự chứng kiến của Nữ hoàng Victoria.

Hai vợ chồng bà sống ở Biệt thự Sandringham, Norfolk. Đây là một ngôi biệt thự khá bình dị đối với một thành viên vương thất, song đây lại là nơi yêu thích nhất của George, người nổi tiếng thích giản dị và thanh đạm[12]. Hôn nhân giữa Mary và George rất hạnh phúc, vì cặp đôi nhanh chóng mặn nồng và hiểu nhau. George mỗi khi đi xa đều viết thư cho vợ mình mà không một lần trễ nãi. Không giống cha mình, Công tước George từ khi kết hôn chỉ chung thủy với Mary mà không có một tình nhân nào bên ngoài[13]. Họ có sáu người con: Edward VIII, George VI, Mary, Henry, George, và John.

Những đứa con của gia đình bà khi còn nhỏ được quản lý bởi các vú em, chuyện thông thường đối với các gia đình thượng lưu. Người đầu tiên bị đuổi vì xấc láo, còn người thứ hai là do có hành vi bạo hành với trẻ em. Người vú em thứ hai này, luôn muốn tương lai có thể tác động đến những đứa con của Mary và George, nên hễ khi Edward và George được ẵm đến cha mẹ mình, bà ta đều lén véo hoặc ngắt để đứa bé khóc ré lên, vì thế ngay lập tức bà ta sẽ bế đứa bé đi. Ngay khi sự việc này bị phát hiện, vị vú em ấy bị thay thế bởi một người rất tử tế và đáng kính trọng, Charlotte Bill[14].

 
Mary và George cùng đứa con trai lớn nhất, Edward.

Đôi khi, Mary và George bị xem là hình mẫu cha mẹ vô tâm, ban đầu ở việc cả hai không sớm nhận ra những vấn đề của người vú em đã bạo hành Edward cùng Albert thuở nhỏ[15]. Còn đứa con nhỏ nhất, Vương tử John, bị đưa đến một nông trại hẻo lánh thuộc vùng Sandringham, có lẽ là vì để tránh ánh mắt dòm ngó của công chúng đối với vương tử do chứng động kinh bẩm sinh. Dù có hình tượng trang nghiêm và nghiêm chỉnh, song Mary đối với con cái vẫn là một người mẹ giàu tình cảm. Con trai cả của bà Edward, đã viết về mẹ mình trong quyển hồi ký:"Giọng nói của bà rất nhẹ nhàng, một đầu óc minh mẫn, một căn phòng trang hoàng ấm cúng là những gì còn lại cuối ngày khi ta còn nhỏ... Niềm tự hào nhất đối với mẹ ta, chính là nhìn con của bà ấy có thể làm nên những gì, đó là những gì mà bà quan tâm nhất đối với các con của mình. Khi một đứa em của ta được sinh ra, bà liền để ảnh của chúng vào album, ghi lại quá trình trưởng thành của các em ấy, kể cả ta".

Ngày 22 tháng 1 năm 1901, Nữ vương Victoria băng hà. Cha chồng của Mary, Edward VII, lên ngôi và trở thành vị vua mới của toàn thể nước Anh và các thuộc địa Anh. Với tư cách là con trai trưởng nhất và là hàng thừa kế đầu tiên, George trở thành [Công tước xứ Cornwall và York], do đó Mary cũng kiêm nhiệm thêm tước vị mới là [nữ Công tước xứ Cornwall và York]. Cặp đôi thường thực hiện các chuyến công du, đặc biệt là chuyến đi 8 tháng vào năm 1901 khi đi qua Gibraltar, Ai Cập, Malta, Ceylon, Singapore, Úc, New Zealand, Nam Phi, MauritiusCanada.

 
Mary xứ Teck, thời điểm năm 1901.

Chưa có thành viên vương thất Anh nào thực hiện một chuyến công du dài như vậy trước đây, và Mary đã rất xúc động khi phải xa các con trong khoảng thời gian này, và các Vương tử, Công chúa nhà York được giao cho Vua Edward cùng Vương hậu Alexandra trông nom[16].

Công nương xứ WalesSửa đổi

Vào ngày 9 tháng 11 năm 1901, khi cả hai vợ chồng vừa về sau chuyến công du 8 tháng, và đúng ngày sinh nhật của nhà vua, Công tước George đã được chọn làm Thân vương xứ Wales, tức người sẽ kế vị ngai vàng nước Anh sau này. Tương tự, bà nhận được tước hiệu [Vương phi xứ Wales][17].

Gia đình của tân Thân vương xứ Wales chuyển từ Cung điện Thánh James sang Marlborough House. Với tư cách là Vương phi, Mary đi cùng chồng mình qua thăm Đế quốc Áo-HungWürttemberg vào năm 1904. Sang năm sau (1905), Mary sinh đứa con nhỏ nhất, Vương tử John, đây là một ca sinh khó, dẫn đến John njgay từ khi còn nhỏ đã có dấu hiệu của bệnh hô hấp[17].

Vào khoảng tháng 10 năm 1905, hai vợ chồng Thân vương xứ Wales lại phải tham dự một chuyến công du 8 tháng nữa, và lần này là đến Ấn Độ. Các con của gia đình xứ Wales lại được giao cho ông bà nội trông nom. Chuyến đi trở về, khi dừng lại ở Hy Lạp thì lại phải chuyển qua Tây Ban Nha, để tham dự hôn lễ của Quốc vương Alfonso XIIIVictoria Eugenie xứ Battenberg. Một tuần sau khi về Anh, cả hai vợ chồng lại đến Na Uy để tham dự hôn lễ của Haakon VII của Na Uy cùng em gái George là Maud xứ Wales[18].

Vương hậu và Hoàng hậuSửa đổi

 
Mary xứ Teck khi lên ngôi Vương hậu, vẽ bởi William Llewellyn.

Ngày 6 tháng 5 năm 1910, Quốc vương Edward VII băng hà. Chồng bà kế vị ngai vàng trở thành Vua George V, do vậy Mary trở thành Vương hậu. Vương hậu Mary và Đức vua đã chính thức đăng quang vào ngày 22 tháng 6 năm 1911 tại Tu viện Westminster. Cùng năm, Quốc vương George và Vương hậu Mary mới đã ghé thăm Ấn Độ để tham dự buổi lễ tiếp kiến của Phó vương Ấn Độ được tổ chức vào ngày 12 tháng 12, cả hai chính thức trở thành Hoàng đếHoàng hậu của Ấn Độ[19].

Những ngày tháng đầu khi làm Vương hậu của Mary có xung khắc với người mẹ chồng, Thái hậu Alexandra. Mặc dù cả hai luôn thể hiện mối quan hệ hữu hảo, song Alexandra vào ngày tang lễ Vua Edward đã thẳng thừng đòi vị trí của mình phải ở trên Vương hậu, cũng như không chịu rời khỏi Cung điện Buckingham để đến nơi thích hợp hơn cho một góa phụ. Bên cạnh đó, Thái hậu Alexandra cũng chậm chạp không chịu nhượng lại các món trang sức, vốn dĩ phải truyền từ đời này sang đời khác dành cho một Vương hậu[19].

 
Vua George V và Vương hậu Mary trong lễ đăng quang năm 1911.

Trong chiến Thế Chiến thứ Nhất, Vương hậu Mary lập đường hầm ở cung điện, nơi bà chia khẩu phần ăn, và thăm các quân nhân bị thương hoặc đang chết dần trong bệnh viện.[20] Sau ba năm trong cuộc chiến tranh chống lại Đức, và với tinh thần chống đức đang dâng cao ở Anh, Gia đình Hoàng gia Nga, đã bị phế truất trong một cuộc cách mạng ở Nga, đã bị chính phủ Anh từ chối xin tị nạn, điều này có thể một phần vì vợ của Sa hoàng là một người gốc Đức[21]. Tin tức về việc thoái vị của Sa hoàng Nga là một sự thúc đẩy của một bộ phận người dân Anh, những người muốn thay thế nước Anh từ một thể chế quân chủ thành thể chế cộng hòa.[22] Sau khi những người thuộc phe phái cộng hòa lợi dụng sự kế tục nước Đức của nhà vua để làm đề tài cho một cuộc tranh luận về việc cải cách[23]. Vua George V đã từ bỏ toàn bộ mọi danh hiệu mà ông có ở Đức và đổi tên của vương tộc từ "Saxe-Coburg and Gotha" sang "Windsor". Mọi thành viên vương tộc khác cũng đều "Anh hóa" tên của họ.

Vào cuối những năm của thập niên 20, bệnh của George V đã trở nên ngày một nặng. Vương hậu Mary đã đặc biệt chú ý và chăm sóc ông. Năm 1928, một trong các bác sĩ của ông, Farquhar Buzzard, đã được hỏi rằng ai đã cứu sống nhà vua. Ông ta trả lời "Đó là Vương hậu"[24]. Năm 1935, Vua George V và Vương hậu Mary tổ chức lễ kỷ niệm 25 năm trị vì của họ, lễ kỷ niệm diễn ra ở khắp Vương quốc Anh. Trong bài phát biểu của mình, George đã công khai tỏ lòng biết ơn vợ ông, ông đã nói với người viết diễn văn rằng: "Để đoạn đó ở cuối. Ta không dám tin rằng bản thân mình có thể nói về Vương hậu khi ta nghĩ về tất cả những gì ta nợ bà ấy"[25].

Góa phụSửa đổi

 
Thái hậu Mary.

Ngày 20 tháng 1 năm 1936, George V băng hà[26]. Người con trai cả của Quốc vương và Vương hậu, Edward, Thân vương xứ Wales, đã lên ngôi với vương hiệu [Edward VIII]. Với tư cách là Vương hậu của Tiên vương, mẹ ruột của Tân vương, Mary được gọi là Vương Thái hậu. Tuy nhiên bà chỉ đơn giản gọi là [Her Majesty Queen Mary].

Cùng năm, Edward  VIII gây ra một cuộc khủng hoảng hiến pháp khi ông thông báo rằng mình mong muốn kết hôn với người tình nhân đã hai lần ly dị của ông, bà Wallis Simpson. Sau khi nhận được lời khuyên từ Thủ tướng Stanley Baldwin, ông đã thoái vị để kết hôn với Simpson. Mặc dù luôn ủng hộ con trai mình, Thái hậu Mary không thể hiểu được tại sao Edward lại từ bỏ bê nhiệm vụ vương thất của mình chỉ vì lợi ích của những cảm xúc cá nhân[27]. Bà Simpson đã chủ động đến trình diện trước mặt Quốc vương và Thái hậu, tuy nhiên Thái hậu Mary thẳng thừng từ chối cuộc gặp này, và từ đó bà không bao giờ gặp Simpson trong bất kì trường hợp nào, kể cả riêng tư[28]. Vương Tử Albert, Công tước xứ York, em trai của Edward VIII giờ đây sẽ là người kế vị ngai vàng.

Thái hậu Mary xem đó như là nhiệm vụ của mình khi động viên tinh thần cho người con trai thứ hai của bà Vương Tử Albert. Ông lấy danh hiệu là [George VI]. Bà đã trở thành vị Thái hậu đầu tiên trong lịch sử của nước tham dự một buổi lễ đăng quang của nhà vua khi bà có mặt tại lễ đăng quang của George VI, vì theo phong tục thì những ai đã được làm lễ trao vương miện và nhận sự chúc phúc chủa Chúa (ở đây là Mary) không phải tham gia lễ lên ngôi nào của người khác nữa[13][29]. Về sự thoái vị của Edward, dù không làm Mary phải từ đứa con này của mình, song đến cuối đời bà vẫn luôn dày vò Edward vì hành động này. Bên cạnh đó, Thái hậu Mary cũng đã quan tâm đến việc nuôi dạy các cháu của mình là Công chúa ElizabethCông chúa Margaret, và dẫn các cháu bà đi du ngoạn khắp Thủ đô Luân Đôn, từ các phòng trưng bày nghệ thuật đến các viện bảo tàng[30].

 
Quan tài của Thái hậu Mary, phủ trên đó là Huy hiệu vương thất của bà.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Vua George VI mong muốn mẹ ông rời khỏi London để được an toàn. Dù không thích, bà đã quyết định sống ở Tòa nhà Badminton, Hạt Gloucestershire, cùng với cháu gái bà Mary Somerset, con gái của em trai bà là Adolphus Cambridge, Hầu tước thứ nhất xứ Cambridge[31]. Năm 1942, người con trai út của bà, Vương tử George, Công tước xứ Kent, đã chết trong một tai nạn rơi máy bay. Tháng 6 năm 1945, bà trở về Tòa nhà Marlborough, sau khi cuộc chiến ở châu Âu đã dẫn đến sự thất bại của Đức Quốc Xã.

Năm 1952, Vua George VI băng hà, là người con thứ ba đã ra đi trước Thái hậu Mary. Cô cháu gái cả, Công chúa Elizabeth đã lên ngôi với danh hiệu [Elizabeth II]. Cái chết của nhà vua đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến bà, và Thái hậu Mary đã nói với Công chúa Marie Louise: "Ta đã mất đi ba người con trai, nhưng ta chưa bao giờ có thể được có mặt ở đó để nói những lời từ biệt cuối cùng với chúng!"[32]. Thái hậu Mary băng hà một năm sau đó ngày 24 tháng 3 năm 1953 khi 85 tuổi, chỉ mười tuần trước lễ đăng quang của cháu gái bà, Elizabeth II. Nối tiếp bà, người con dâu là Thái hậu Elizabeth Bowes-Lyon, đã trở thành vị Thái hậu thứ hai trong lịch sử nước Anh tham dự một buổi lễ đăng quang của một quân chủ[33].

Hình ảnhSửa đổi

Tước hiệuSửa đổi

 
Huy hiệu của Mary xứ Teck
  • 26 tháng 5, năm 1867 – 6 tháng 7, năm 1893: Her Serene Highness, Công chúa Victoria Mary xứ Teck
  • 6 tháng 7, năm 1893 – 22 tháng 11, năm 1901: Her Royal Highness, Công tước phu nhân xứ York
  • 22 tháng 11, năm 1901 – 9 tháng 11, năm 1901: Her Royal Highness, Công tước phu nhân xứ Cornwall và xứ York
  • 9 tháng 11, năm 1901 – 6 tháng 5, năm 1910: Her Royal Highness, Công nương xứ Wales
  • 6 tháng 5, năm 1910 – 20 tháng 1, năm 1936: Her Majesty, đức Vương hậu (The Queen)
    • Ở Ấn Độ: Her Imperial Majesty, đức Vương hậu và Hoàng hậu (The Queen-Empress)
  • 20 tháng 1, năm 1936 – 24 tháng 3, năm 1953: Her Majesty, Thái hậu Mary (Queen Mary)
    • Ở Ấn Độ 20 tháng 1, năm 1936 – 14 tháng 8, năm 1947: Her Imperial Majesty, đức Vương thái hậu và Hoàng thái hậu (The Queen-Empress Dowager)

Hậu duệSửa đổi

Tên Sinh Qua đời Phối ngẫu Hậu duệ
Edward VIII
23/6/1894 28/5/1972 Wallis Simpson Không có
George VI 14/12/1895 6/2/1952 Elizabeth Bowes-Lyon Elizabeth II

Công chúa Margaret

Mary 25/4/1897 28/3/1965 Henry George

Gerald Lascelles

Vương tử Henry, Công tước xứ Gloucester 31/3/1900 10/6/1974 Alice Vương tử William xứ Gloucester

Vương tử Richard, Công tước xứ Gloucester

Vương tử George, Công tước xứ Kent 20/12/1902 25/8/1942 Công chúa của Đan Mạch và Hy Lạp Vương tử Edward, Công tước xứ Kent

Công Chúa Alexandra
Vương tử Michael xứ Kent

Vương tử John 12/7/1905 18/1/1919 Chưa kết hôn Không có

Ghi chúSửa đổi

  1. ^ a ă “Queen Mary: A Lifetime of Gracious Service”. The Times (The Times Digital Archive). 25 tháng 3 năm 1953. tr. 5. 
  2. ^ The Times (Luân Đôn), Monday, ngày 29 tháng 7 năm 1867 p. 12 col. E
  3. ^ a ă Pope-Hennessy, p. 24
  4. ^ Pope-Hennessy, p. 55
  5. ^ Pope-Hennessy, pp. 68, 76, 123
  6. ^ Pope-Hennessy, p. 68
  7. ^ Pope-Hennessy, p. 112
  8. ^ Pope-Hennessy, pp. 503–505
  9. ^ Pope-Hennessy, p. 201
  10. ^ a ă Edwards, p. 61
  11. ^ Pope-Hennessy, p. 266.
  12. ^ Pope-Hennessy, p. 291
  13. ^ a ă Mary (1867–1953) 
  14. ^ Wheeler-Bennett, pp. 16–17
  15. ^ Pope-Hennessy, p. 393
  16. ^ Edwards, p. 115
  17. ^ a ă Edwards, pp. 142–143
  18. ^ Pope-Hennessy, p. 407
  19. ^ a ă Edwards, pp. 182–193
  20. ^ Edwards, pp. 244–245
  21. ^ Edwards, p. 258
  22. ^ Edwards, p. 262
  23. ^ Vì cha, ông nội của ông và cả ông, Vua George V đều thuộc dòng dõi nhà Saxe-Coburg và Gotha, một dòng dõi có nguồn gốc Đức
  24. ^ Gore, p. 243
  25. ^ The Times (Luân Đôn), Wednesday, ngày 25 tháng 3 năm 1953 p. 5
  26. ^ The Death of George V, 1986 
  27. ^ Airlie, p. 200
  28. ^ Windsor, p. 255
  29. ^ Edwards, p. 401 and Pope-Hennessy, p. 575
  30. ^ Edwards, p. 349
  31. ^ Pope-Hennessy, p. 596
  32. ^ Marie Louise, p. 238
  33. ^ Royal Burials in the Chapel by location 

Tham khảoSửa đổi