Mở trình đơn chính

Murad IV (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: IV. Murat) (16 tháng 6 năm 16129 tháng 2 năm 1640) là vị hoàng đế thứ 17 của Đế quốc Ottoman từ năm 1623 tới 1640, được xem là một vị bạo chúa, và là người có công khôi phục lại thế lực của đất nước sau nhiều năm suy vong.[1] Ông là một trong số ít những vị Hoàng đế có tài năng chính trị của Đế quốc Ottoman kể từ khi Hoàng đế Suleiman I qua đời.[2]

Murad IV
Murad IV by John Young.jpg
Minh họa về Murad IV trong sách của John Young (xb. 1815).
Sultan của Đế quốc Ottoman
Khalip
Trị vì16231640
Tiền nhiệmMustafa I
Kế nhiệmIbrahim I
Thông tin chung
Thê thiếpAisha
Tên đầy đủ
Sah Murad bin Ahmed han
Hoàng tộcNhà Osman
Thân phụAhmed I
Thân mẫuKosem Sultan
Sinh16 tháng 6 năm 1612
Mất9 tháng 2 năm 1640
Thổ Nhĩ Kỳ
Tôn giáoHệ phái Sunni của Hồi giáo
Chữ ký của Murad IV

Thân thếSửa đổi

Murad IV là con trai của Ahmed I (1603-17) và Kadinefendi Kösem Sultan người gốc Hy Lạp.[3][4][5] Lên ngôi hoàng đế bằng một âm mưu trong cung điện năm 1623, ông kế vị ông chú điên rồ của ông là Mustafa I (1617-18, 1622-23). Khi lên ngôi, ông mới 11 tuổi. Ông đã cưới Aisha, và không có con.

Buổi đầu trị vìSửa đổi

Trong một thời gian lâu dài đầu thời vua Murad IV, Kösem Sultan, mẹ ông là người cai trị thật sự. Đế quốc rơi vào tình trạng hỗn loạn; quân Ba Tư chiếm hầu như toàn bộ lãnh thổ Iraq. Miền nam Tiểu Á nổ ra nhiều cuộc nổi dậy, và vào năm 1630 binh đoàn Janissary tấn công cung điện, giết chết vị tể tướng và nhiều người khác. Sultan Murad IV cảm thương cho số phận vua anh Osman II (1618-1622), người mà đã bị ám sát vào năm 1622, và quyết định xác nhận lại quyền lực.

Cai trị độc đoánSửa đổi

 
Murad IV ăn tối.

Những chiến công của Murad IVSửa đổi

Về mặt quân sự, triều vua Murad IV nổi tiếng về cuộc chiến tranh với Đế quốc Ba Tư. Trong cuộc chiến này, quân Ottoman đã xâm lược Azerbaijan, chiếm TabrizHamadan, và cả chiến thắng có mang tầm vóc lớn cuối cùng của Đế quốc Ottoman, là cuộc xâm chiếm Bagdad vào năm 1638. Murad IV đã có câu nói nổi tiếng về cuộc xâm lăng Bagdad:

Murad cũng đích thân cầm quân chinh phạt Lưỡng Hà. Ông là Sultan Ottoman cuối cùng trực tiếp chỉ huy quân đội trên chiến trường. Trong cuộc chiến chống Iran, ông đàn áp các cuộc khởi nghĩa ở Tiểu Á.

Trước khi mất, Hoàng đế Murad IV ký hiệp ước với người Safavid Ba Tư năm 1639. Sau khi trở về quê nhà tại Istanbul, ông xây dựng lại đế quốc.

Sức mạnh cơ thểSửa đổi

Qua đờiSửa đổi

Murad IV qua đời năm 1640 bởi căn bệnh gan mãn tính, hưởng thọ 27 tuổi. Trước khi chết, ông đã ra lệnh xử tử người em trai là Ibrahim I (1640-1648), nhưng điều này không được thực hiện. Người ta cho rằng, Murad IV ra lệnh này là do ông biết rằng Ibrahim, một người có bệnh, sẽ lên ngôi và sẽ trở thành một vị hoàng đế kém cỏi, đồng nghĩa với sự suy vong của Đế quốc Ottoman.

Chú giảiSửa đổi

  1. ^ Tiểu sử Sultan Murad IV của đế quốc Ottoman (1612-1640).
  2. ^ Stephen J. Lee, Aspects of European history, 1494-1789, trang 78
  3. ^ E. van Donzel, Islamic Desk Reference: Compiled from the Encyclopaedia of Islamm, Brill Academic Publisher, p 219
  4. ^ Robert Bator, Daily Life in Ancient and Modern Istanbul, Runestone Press, p 42
  5. ^ Douglas Arthur Howard, The History of Turkey, Greenwood Press, p 195
  6. ^ Akın Alıci, Hayata Yön Veren Sözler, 2004

Xem thêmSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi