Núi Bà Đen là một ngọn núi nằm trong quần thể di tích văn hóa lịch sử núi Bà Đen, được biết đến bởi phong cảnh hữu tình và nhiều huyền thoại tại Tây Ninh. Theo Gia Định thành thông chí, tên gốc của núi Bà Đen là Bà Dinh. Những bậc kỳ lão địa phương thì cho rằng tên gốc là núi Một. Đến khoảng nửa thế kỷ XVIII mới xuất hiện tên gọi núi Bà Đênh, sau gọi trại dần thành núi Bà Đen. Cũng có người gọi là núi Điện Bà.[2]

Núi Bà Đen
Vietnamese cart with Nui Ba Den in background.jpg
Xe kéo bò (giống bò Bảy Núi) ở nông thôn Việt Nam, đằng sau là núi Bà Đen
Độ cao986[1] m
Phần lồi996[1] m
Vị trí
Núi Bà Đen trên bản đồ Việt Nam
Núi Bà Đen
Núi Bà Đen
Tọa độ11°22′B 106°10′Đ / 11,367°B 106,167°Đ / 11.367; 106.167Tọa độ: 11°22′B 106°10′Đ / 11,367°B 106,167°Đ / 11.367; 106.167
Địa chất
KiểuNúi lửa đã tắt
Leo núi
Hành trình dễ nhấtCáp treo hoặc Đi bộ đường dài
Tnđl.jpg

Núi Bà Đen (986m), ngọn núi cao nhất miền nam Việt Nam, xứng danh "Đệ nhất thiên sơn", là biểu tượng cho mảnh đất và con người Tây Ninh (Đệ nhị thiên sơn là núi Gia Lào).

Vị tríSửa đổi

Núi Bà Đen nằm ở phía đông bắc thành phố Tây Ninh, thuộc địa phận xã Thạnh Tân và cách trung tâm ​​thành phố 11 km.

Đặc điểmSửa đổi

Núi Bà có diện tích 24 km², gồm 3 ngọn núi tạo thành: Núi Heo - Núi Phụng - Núi Bà Đen. Núi Bà Đen cao 986 m cao nhất Đông Nam Bộ. Hệ thống chùa ở núi bà có: chùa Trung, chùa Bà, chùa Hang. Ngọn núi này thu hút khách thập phương vì cảnh núi non hùng vĩ cùng với thảm thực vật phong phú. Đặc biệt, nơi đây còn gắn liền với truyền thuyết nàng Lý Thị Thiên Hương (Bà Đen).

Truyền thuyếtSửa đổi

 
Linh Sơn Thiên Thạch, Một ngôi chùa trên núi Bà Đen

Một số truyền thuyết về núi Bà Đen:

  • Truyền thuyết thứ nhất cho rằng, ngày xưa, chủ vùng núi này là người phụ nữ Phù Nam có tên là Rê Đeng. Do người đời sau đọc trại thành Đen.
  • Truyền thuyết thứ hai cho rằng, bà Đen tên thật là Lý Thị Thiên Hương, con gái một vị quan trấn nhậm Trảng Bàng thuộc triều Nguyễn tên là Lý Thiên. Mẹ là bà Ðặng Ngọc Phụng, người gốc ở Bình Ðịnh vào Trảng Bàng lập nghiệp. Trong làng có chàng trai Lê Sĩ Triệt, mồ côi cha mẹ, văn hay võ giỏi. Lần nọ, Thiên Hương lên núi cúng chùa bị một đám côn đồ vây bắt. Giữa lúc nguy khốn thì chàng Lê Sĩ Triệt xông ra đánh đuổi, cứu được nàng. Ðể đáp ơn chàng, cha mẹ nàng Thiên Hương hứa gả nàng cho Lê Sĩ Triệt. Chưa kịp đám cưới thì Lê Sĩ Triệt phải tòng quân đánh Tây Sơn[3]. Trong một lần lên núi cúng thì Lý Thị Thiên Hương bị kẻ xấu vây bắt, toan hãm hiếp. Để giữ lòng trung trinh, nàng Hương nhảy xuống khe núi tử tiết. Sau khi chết, Lý Thị Thiên Hương hiển thánh báo mộng cho vị sư trụ trì trên núi biết. Trong mộng, nàng Hương xuất hiện trong hình dáng một người phụ nữ đen đúa? Vị sư bèn đi tìm thi thể nàng đem về mai táng. Vì vậy, vị sư gọi nàng là nàng Đen. Người đời sau gọi là Bà Đen để tỏ lòng tôn kính.
  • Truyền thuyết thứ ba có ghi trong quyển "Sự tích Thánh Mẫu Phật Bà Tây Ninh" rằng: Thuở mới khai hoang vùng đất, một viên quan trấn thủ vùng chân núi Một có hai người con. Người con trai tên là Thạch Biên. Người con gái là Thạch Nương, tên thường gọi là Đênh. Khi nàng Đênh 13 tuổi, có một nhà sư tên là Trung Vân Danh, đạo hiệu Trừng Thanh tìm đến lưng chừng núi Một dựng chùa thờ Phật. Mộ đạo, nàng Đênh đã xin theo nhà sư Trừng Thanh học đạo. Thấy nàng Đênh xinh đẹp, quan trấn thủ Trảng Bàng cho người mai mối xin cưới cho con trai. Khi hai gia đình chuẩn bị lễ vật cho lễ cưới thì bất ngờ nàng mất tích. Gia đình hai bên cho người tìm kiếm khắp nơi thì phát hiện một khúc chân nghi là của nàng Đênh. Mọi người đồn đoán rằng nàng Đênh đã bị cọp vồ. Gia đình mai táng khúc chân và lập mộ cho nàng dưới chân núi.[2]

Khu du lịch Sun World Bà ĐenSửa đổi

Tuyến cáp treo mớiSửa đổi

Ngày 18 tháng 1 năm 2020, UBND tỉnh Tây Ninh và Tập đoàn Sungroup đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống cáp treo mới hiện đại tại Khu du lịch Quốc gia Núi Bà Đen, sau 1,5 năm thi công xây dựng. Công trình đầu tiên được khai trương cho Sun World Bà Đen.

Đây là hạng mục đầu tiên trong quần thể Khu du lịch Sun World Bà Đen được Sun Group đầu tư xây dựng. Với tổng mức đầu tư giai đoạn 1 là hơn 2.000 tỷ đồng, hệ thống cáp treo núi Bà Đen được thực hiện dưới sự tư vấn, thiết kế của hãng cáp treo số 1 thế giới Doppelmayr và bao gồm hai tuyến cáp.[4]

Tuyến cáp số 1 bắt đầu từ chân núi lên đỉnh Bà Đen có chiều dài 1.847 m, gồm 113 cabin (10 người/cabin), công suất vận chuyển 4.400 khách/giờ. Với vận tốc 8 mét/giây, thời gian di chuyển từ chân núi lên đỉnh cao 986m của núi Bà Đen là 8 phút.[4]

Tuyến cáp số 2 từ chân núi lên chùa Bà Đen có chiều dài 1.210 m, bao gồm 78 cabin (10 người/cabin). Với vận tốc 8 mét/giây, thời gian di chuyển lên đỉnh chỉ 5 phút và công suất vận chuyển 4.400 khách/giờ.[4]

Điểm nhấn đặc biệt của hệ thống cáp treo tại đây chính là ba nhà ga có thiết kế hết sức độc đáo. Ga Bà Đen chính là ga đi của hai tuyến cáp với diện tích lên đến 10.959 m2. Tổ chức Kỷ lục Thế giới Guinness chính thức công nhận ga Bà Đen là “Nhà ga cáp treo lớn nhất thế giới”. Nằm ở cao độ 42 m, ga Bà Đen có thiết kế mái được tạo hình 3 cột sóng. Điểm nhấn đặc biệt của hệ thống cáp treo là 3 nhà ga có thiết kế hết sức độc đáo. Từ trên nhìn xuống, 3 cụm mái nhô lên tượng trưng cho 3 ngọn núi là núi Bà, núi Phụng và núi Heo (thuộc quần thể núi Bà Đen). Sảnh trung tâm nhà ga gồm 5 cây cột lớn cách điệu như 5 cây cổ thụ được che chở bởi Núi Mẹ.[5]

Ngoài ga Bà Đen, hệ thống cáp treo mới với ga Vân Sơn và ga Chùa Hang cũng gây ấn tượng với du khách. Ga Chùa Hang (ga đến của tuyến cáp dẫn lên quần thể chùa Bà) sở hữu thiết kế độc bản, mang dáng dấp của một ngôi chùa 5 tầng uy nghiêm lấy cảm hứng từ kiến trúc chùa Bà Đen và chùa Hang. Điểm nhấn của ga Chùa Hang là hình ảnh tượng Phật Thích-ca Mâu-ni ngồi thiền được thiết kế ẩn hình dọc theo hai bên tường tại tầng 5[6]

Ga Vân Sơn trên đỉnh núi Bà Đen lại hữu phong cách kiến trúc châu Âu cổ điển. Đá Cát kết là chất liệu chủ đạo làm nên nội thất ga Vân Sơn. Trên cột và các mảng tường bên trong nhà ga là những bức tranh lập thể đa sắc lấy cảm hứng từ kiến trúc Tòa Thánh Tây Ninh.[6]

Leo núi Bà ĐenSửa đổi

 
Cáp treo cũ lên núi Bà Đen. Hiện nay đã xây dựng một hệ thống cáp treo mới nhưng vẫn sử dụng song song với cáp treo cũ đã được nâng cấp

Có hai con đường lên đỉnh núi: một là đường mòn nằm sau lưng chùa Bà, đường này xấu, khó đi. Đoạn đường này tuy ngắn nhưng lại ẩn chứa nhiều nguy hiểm như đá lở, trơn trợt và rắn độc. Ở đây có 4 trạm tiếp tế thức ăn và lương thực. Đường này thích hợp với những người có sức khỏe tốt, đã có một chút kinh nghiệm về leo núi hay đi đường rừng. Hai là đường mòn khác bắt đầu từ đài Liệt sĩ đi men theo các cột điện lên đỉnh núi. Đường này dễ đi hơn đường một nhưng dài, nắng, ít người qua lại và không có trạm tiếp tế.

Trên đỉnh núi có 3 tháp phát sóng. Khí hậu trên núi mát mẻ, ban đêm rất lạnh, nhiệt độ bình quân khoảng 15-17 độ vào ban đêm. Trên núi không có dịch vụ chỉ có bán hai thứ là nước khoáng và mì gói với giá bình dân. Một người bình thường mất từ 3h-4h để leo tới đỉnh.

Chú thíchSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi