Mở trình đơn chính

Hiến Tông Ngô Hoàng hậu (chữ Hán: 憲宗吴皇后; 1449 - 5 tháng 2, 1509), là Hoàng hậu đầu tiên của Minh Hiến Tông Chu Kiến Thâm.

Hiến Tông Ngô Hoàng hậu
憲宗吴皇后
Minh Hiến Tông Hoàng hậu
Hoàng hậu nhà Minh
Tại vị20 tháng 7, 1464 -
22 tháng 8, 1464
Tiền nhiệmHiếu Trang Duệ Hoàng hậu
Kế nhiệmHiếu Trinh Thuần Hoàng hậu
Thông tin chung
Phối ngẫuMinh Hiến Tông
Chu Kiến Thâm
Tên đầy đủ
Ngô thị (吴氏)
Thụy hiệu
không có
Tước hiệu[Thái tử phi; 太子妃]
[Hoàng hậu; 皇后] (phế truất)
Thân phụNgô Tuấn
Sinh1449
Mất5 tháng 2, 1509
An tángKim Sơn, Bắc Kinh

Bà là Hoàng hậu tại ngôi ngắn nhất trong lịch sử nhà Minh, chỉ tại ngôi 31 ngày rồi bị Minh Hiến Tông phế truất.

Tiểu sửSửa đổi

Phế hậu Ngô thị là người phủ Thuận Thiên (順天府; nay là một phần của Thiên Tân, Hà Bắc). Xuất thân danh môn, phụ thân Ngô Tuấn (吴俊) là "Vũ Lâm tiền vệ Chỉ huy sứ", cậu là Tôn Thanh (孙镗) tham gia vào việc cứu Minh Anh Tông trong Nam cung, được phong Hoài Ninh hầu, anh là Ngô Anh (吴瑛) làm đến "Vũ Lâm vệ Chỉ huy sứ".

Dưới triều của Minh Anh Tông, Chu Kiến Thâm được phong làm Thái tử, 12 tú nữ được dự tuyển ngôi Thái tử phi. Ngô thị cùng với Vương thị, Bách thị cùng nhập cung trong đợt tuyển đó. Minh Anh Tông dự định lập Vương thị làm Thái tử phi, nhưng ông đột nhiên ngã bệnh. Anh Tông bèn thủ thỉ với đích mẫu của Thái tử là Tiền Hoàng hậu và sinh mẫu là Chu Quý phi chọn lựa Ngô thị.

Thế nhưng, Thái tử Chu Kiến Thâm rất không thích Ngô thị, mà lại say mê một cung nữ hơn tuổi mình rất nhiều là Vạn Trinh Nhi. Dĩ nhiên, Anh Tông không đời nào chấp nhận một cung nữ làm Hoàng hậu, mà còn hơn Chu Kiến Thâm rất nhiều tuổi.

Năm Thuận Thiên thứ 8 (1464), tháng giêng, Minh Anh Tông băng hà, Thái tử Chu Kiến Thâm kế vị, tức Minh Hiến Tông. Trong di chúc của mình, Anh Tông ngầm khẳng định vị Hoàng đế tương lai lập Ngô thị làm Hậu, tuy nhiên điều này cũng tùy thuộc vào sự lựa chọn của Tiền hoàng hậu. Sau khi cẩn thận quan sát, Tiền hậu quyết định chọn Ngô thị làm Hoàng hậu. Đó là Hoàng hậu đầu tiên của Minh Hiến Tông.

Hoàng hậu ngắn ngủiSửa đổi

Ngày 20 tháng 7 (âm lịch), Ngô thị tiến phong Hoàng hậu. Ngày đại hôn, bá quan văn võ đối tân Hoàng hậu hô to Thiên tuế. Hoàng hậu dung mạo rất phi phàm, đối với Phượng quan cũng phối hết sức rạng rỡ, nhưng trong lòng Hiến Tông chỉ có Vạn Trinh Nhi. Ngay năm sau, Hiến Tông lập Vạn thị làm Quý phi, sủng ái cực kì.

Ngô thị tuy tại ngôi hoàng hậu nhưng không được sủng ái. Vạn thị mưu đồ đoạt ngôi Hoàng hậu, tìm cách làm Minh Hiến Tông phế bỏ bà nên tỏ ra bất kính, mạo phạm Ngô hoàng hậu khiến Ngô hoàng hậu dùng roi trượng trừng phạt. Sự việc này đã làm Minh Hiến Tông nổi giận, nhất quyết phế bỏ Ngô thị, do vậy Hiến Tông bắt bớ vị Thái giám từng giúp Anh Tông tuyển chọn Ngô thị là Ngưu Ngọc (牛玉), khiến Ngọc không chịu được hình phải khai gian rằng Anh Tông vốn chọn Vương thị, nhưng cha của Hoàng hậu là Ngô Tuấn đút lót cho y, nên y mới cải sửa di chiếu. Hiến Tông tức tốc đưa lời khai đến trước mặt Tiền Thái hậu và Chu Thái hậu xem, đòi phế bỏ Ngô hậu. Tiền Thái hậu cảm thấy sự tình có uẩn khúc, lại do Ngô hậu chính là bản thân bà đánh giá tuyển chọn, nên không đồng ý việc phế bỏ của Hiến Tông. Ngược lại, Chu Thái hậu bất mãn Tiền Thái hậu, dẫu thật sự thấy Ngô hậu không sai, vẫn ủng hộ việc phế truất.

Ngày 22 tháng 8 (âm lịch), chỉ 1 tháng sau khi lập Hậu, Hiến Tông đã ra chỉ phế Ngô Hoàng hậu, giam vào Tây cung. Chỉ dụ rằng:"Tiên đế vì Trẫm mà cầu chọn hiền nữ, tuyển được Vương thị hiền huệ, đưa vào biệt cung thiện đãi. Thái giám Ngưu Ngọc, thiên tuẫn mình tư, nhận hối lộ mà đưa Ngô thị đến trước Thái hậu phục tuyển. Ngô thị ngôn hành tuỳ tiện, lễ độ đại khái, lược vô kính thận chi ý. Nay phế mắng Ngô thị, lui cư biệt cung nhàn trụ"[1]. Sau khi phế hậu, theo lệnh của Chu Thái hậu, Hiến Tông sách lập Vương thị lên ngôi Hoàng hậu mới, tức là Hiếu Trinh Thuần hoàng hậu.

Nuôi nấng Hiếu TôngSửa đổi

Năm Thành Hóa thứ 6 (1470), cung nữ Kỷ thị, một người thiếp của Hiến Tông, vì sợ Vạn Quý phi hãm hại nên đã phải trốn trong An Lạc đường để dưỡng thai. Sau đó, Kỷ thị hạ sinh một người con trai tên Chu Hựu Đường. Ngô phế hậu sống gần đó nên bà đã giúp Kỷ thị trốn được Vạn Quý phi và nuôi dưỡng Hiếu Tông trong một thời gian.

Sau khi Vạn Quý phi mất do bệnh gan, Minh Hiến Tông cũng vì thương nhớ quá mà sinh bệnh rồi qua đời. Chu Hựu Đường kế vị, tức Minh Hiếu Tông. Tân hoàng đế nhân từ, hiếu thuận đã thả Ngô thị ra khỏi lãnh cung, phụng dưỡng bà như với tư cách mẹ đẻ, đồ dùng và nghi trượng đều phỏng theo cách của Hoàng thái hậu, nhưng lại không ban bố phong hiệu chính thức.

Năm Chính Đức thứ 4 (1509), ngày 16 tháng 1 (âm lịch), Ngô thị qua đời, trên dưới 60 tuổi. Ban đầu, Thái giám Lưu Cẩn định an táng Ngô thị theo nghi thức của cung nữ, nhưng Đại học sĩ Vương Ngao (王鏊) tỏ ra bất bình. Minh Vũ Tông niệm tình Ngô thị cứu giúp cha của mình là Hiếu Tông, bèn theo lời của Đại học sĩ Lý Đông Dương cùng Vương Ngao, án theo lễ táng Huệ phi Vương thị của Anh Tông[2]. Do không thể hợp táng, bà được đưa vào an táng tại Kim Sơn, Bắc Kinh.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ 《万历野获编》.卷三.【宪宗废后】宪宗登极,以天顺八年七月廿一日,册立吴氏为皇后,已诏告天下矣。至本年八月廿二日,复下诏曰:“太监牛玉,偏殉己私,朦胧将先帝在时选退吴氏,于圣母前奏请立为皇后。吴氏言动轻浮,礼度粗率,略无敬慎之意。今废斥吴氏,退居别宫闲住。
  2. ^ Nguyên văn: " 大学士王鏊力持不可。遂以妃礼下葬 "