Altaic (/ælˈteɪ.ɪk/) là một Sprachbund (nghĩa là một vùng mà các ngôn ngữ ảnh hưởng lẫn nhau nhưng không có quan hệ họ hàng) hoặc từng được đề xuất là một ngữ hệ bao gồm các họ ngôn ngữ Turkic, Mông Cổ và Tungusic và có thể bao gồm cả họ ngôn ngữ Nhật Bản và Triều Tiên.[1]:73 Nó phân bố rải rác trên hầu hết Châu Á ở phía bắc 35°N và ở một số vùng phía đông của Châu Âu, kéo dài theo kinh độ từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Nhật Bản.[2] Nhóm này được đặt tên theo Dãy Altai ở trung tâm châu Á. Họ ngôn ngữ giả định này từ lâu đã bị hầu hết các nhà ngôn ngữ học đối chiếu (comparative linguists) bác bỏ,[1] nhưng vẫn còn một số ít người ủng hộ.[3][4][5][6][7]

Altaic

(gây tranh cãi)
Phân bố
địa lý
Châu Á, trừ phần phía nam, và Đông Âu
Phân loại ngôn ngữ họcĐược đề xuất là một ngữ hệ bởi số ít các nhà ngôn ngữ học, nhưng hiện nay thường được coi là một Sprachbund
Ngôn ngữ con:
ISO 639-2 / 5:tut
Glottolog:Không
{{{mapalt}}}
(đôi khi được cho vào) (đôi khi được cho vào) (hiếm khi được cho vào)

Ngữ hệ Altaic lần đầu tiên được đề xuất vào thế kỷ 18. Nó đã được chấp nhận rộng rãi cho đến những năm 1960 và vẫn được liệt kê trong nhiều bách khoa toàn thư và sách chuyên ngành.[1] Kể từ những năm 1950, nhiều nhà ngôn ngữ học đối chiếu đã bác bỏ ý tưởng này sau khi nhận thấy nhiều từ chung gốc không khớp, không tìm thấy các thay đổi ngữ âm khớp với dự đoán và hai ngữ hệ Turkic và Mongolic dường như hội tụ lại thay vì phân kì qua nhiều thế kỷ. Những người phản đối học thuyết này cho rằng những điểm tương đồng giữa các ngôn ngữ này là do ảnh hưởng lẫn nhau chứ không phải quan hệ họ hàng.[8][9][10][11]

Sơ đồ của Ngữ hệ AltaiSửa đổi

Ngữ hệ Altai:

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ a ă â Georg, Stefan; Michalove, Peter A.; Ramer, Alexis Manaster; Sidwell, Paul J. (1999). “Telling general linguists about Altaic”. Journal of Linguistics 35 (1): 65–98. doi:10.1017/S0022226798007312. 
  2. ^ “Interactive Maps The Altaic Family from The Tower of Babel”. Starling.rinet.ru. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013. 
  3. ^ Gözaydin N. (2006). Dergi ve kitap dünyasïndan, Türk Dili, 653: 467–71. 
  4. ^ Dybo, Anna (tháng 3 năm 2020). “New Trends in European Studies on the Altaic Problem”. Journal of Language Relationship 14 (1–2): 71–106. doi:10.31826/jlr-2017-141-208.  Đã bỏ qua tham số không rõ |doi-access= (trợ giúp)
  5. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Robbeets2018
  6. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Archaeolinguistics
  7. ^ Li, Tao; Zhushchikhovskaya, Irina S.; Hudson, Mark J.; Robbets, Martine (tháng 6 năm 2020). “Millet agriculture dispersed from Northeast China to the Russian Far East: Integrating archaeology, genetics, and linguistics”. Archaeological Research in Asia 22: 100177. doi:10.1016/j.ara.2020.100177.  Đã bỏ qua tham số không rõ |doi-access= (trợ giúp)
  8. ^ Lyle Campbell and Mauricio J. Mixco (2007): A Glossary of Historical Linguistics; University of Utah Press. Page 7: "While 'Altaic' is repeated in encyclopedias and handbooks most specialists in these languages no longer believe that the three traditional supposed Altaic groups, Turkic, Mongolian and Tungusic, are related."
  9. ^ Johanna Nichols (1992) Linguistic Diversity in Space and Time. Chicago University Press. Page 4: "When cognates proved not to be valid, Altaic was abandoned and the received view now is that Turkic, Mongolian and Tungusic are unrelated."
  10. ^ R. M. W. Dixon (1997): The Rise and Fall of Languages. Cambridge University Press. Page 32: "Careful examination indicates that the established families, Turkic, Mongolian and Tungusic, form a linguistic area (called Altaic)...Sufficient criteria have not been given that would justify talking of a genetic relationship here."
  11. ^ Asya Pereltsvaig (2012) Languages of the World, An Introduction. Cambridge University Press. Pages 211–216: "[...T]his selection of features does not provide good evidence for common descent" [...] "we can observe convergence rather than divergence between Turkic and Mongolic languages—a pattern than is easily explainable by borrowing and diffusion rather than common descent"