Nguyễn Phúc Miên Lâm (chữ Hán: 阮福綿㝝; 20 tháng 1, năm 1832 - 28 tháng 12, năm 1897), là hoàng tử nhà Nguyễn. Ông được biết đến với vai trò Phụ Chính Thân thần cho Hàm Nghi.

Hoài Đức Quận vương
Hoàng tử Việt Nam
Thông tin chung
Tên đầy đủ
Nguyễn Phúc Miên Lâm (阮福綿㝝)
Thụy hiệu
Hoài Đức Đoan Cung Quận vương
懷德端恭郡王
Tước vịHoài Đức Quận công
Lạc Quốc công
Hoài Đức công
Hoài Đức Quận vương
Hoàng tộcNhà Nguyễn
Thân phụNguyễn Thánh Tổ
Minh Mạng
Thân mẫuNguyễn Thị Thúy Trúc
Sinh20 tháng 1 năm 1832
Huế, Đại Nam
Mất28 tháng 12, 1897(1897-12-28) (65 tuổi)
Huế, Đại Nam
An tángHuế, Việt Nam

Nổi tiếng vì lòng trung thành với Hàm Nghi, tuy không ra Quảng Trị kháng chiến với Hoàng đế được nhưng ông ở lại kinh thành giữ quê nhà. Ông không tham chính thời Đồng Khánh vì còn nặng tình với Hàm Nghi. Qua triều Thành Thái (đầu 1889), ông được làm đệ Nhị Phụ chính thân thần.

Tiểu sửSửa đổi

Nguyễn Phúc Miên Lâm sinh ngày 20 tháng 1 năm 1832, là hoàng tử thứ 57 của Nguyễn Thánh Tổ Minh Mạng, mẹ là Lệ tần Nguyễn Thị Thúy Trúc (阮氏翠竹), húy là Điện, con gái của Phó vệ úy Nguyễn Gia Quý, người huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi. Khi còn nhỏ tuổi, rất thích đọc kinh thư, có hiểu đôi chút. Thiệu Trị năm thứ 6 (1846), thụ phong Hoài Đức Quận công (懷德郡公).

Đời Kiến Phúc (1884), Hoàng tử Miên Lâm 52 tuổi được cử làm Tôn Nhân Phủ Tả Tôn Nhân. Qua đời Hàm Nghi (1885), ông làm Hữu Tôn Nhân, và được hai ông Tôn Thất ThuyếtNguyễn Văn Tường đặt làm Phụ Chính Thân thần cho Hàm Nghi sau khi Gia Hưng vương Nguyễn Phúc Hồng Hưu bị cách chức. Ông lại được sung chức Hữu Tôn Chính và được phong Lạc Quốc công (樂國公).

Ngày Hàm Nghi xuất bôn (ngày 5 tháng 7 năm 1885), ông theo ra Quảng Trị, nhưng vì lớn tuổi ông không thể lên Sơn Phòng kháng chiến được nên lui về quê giữ mình. Triều Đồng Khánh (1885-1889), ông không tham chính vì còn nặng tình với Hàm Nghi, nhưng vẫn được Đồng Khánh tấn phong làm Hoài Đức công (懷德公). Qua triều Thành Thái (đầu 1889), ông được mời ra làm đệ Nhị Phụ chính thân thần cùng với Tuy Lý Vương Miên Trinh là Đệ Nhất Phụ chánh thân thần.

Năm Thành Thái thứ 6 (1894), vì công lao giúp Hoàng đế, ông được phong Hoài Đức Quận vương (懷德郡王).

Năm Thành Thái thứ 9 (1897), Hoài Đức quận vương Miên Lâm qua đời, Thành Thái và triều thần rất thương tiếc. Viết về Miên Lâm, sách Đại Nam liệt truyện[1] có nhận xét: “Miên Lâm tính trời trung hậu, khiêm tốn, giữ lễ độ, lâu giữ công tộc, dạy bảo con em, hành động có lễ độ, cho nên được các triều hậu đãi, giữ trọn trước sau”.[2]. Ông được ban thụy là Đoan Cung (端恭), táng tại xã Dương Xuân, huyện Hương Thủy, phủ Thừa Thiên-Huế.

Gia đìnhSửa đổi

Anh chị em

Hậu duệSửa đổi

Hoàng tử Nguyễn Phúc Miên Lâm có ba bà vợ, theo Đại Nam liệt truyện ông có chín người con trai và 11 người con gái. Riêng với bà Nguyễn Tâm Thị Súy làng Hương Cần, ông có ba người:

  1. Nguyễn Phúc Hồng Hoằng (阮福洪弘), sau khi Miên Lâm qua đời, Thành Thái cho Hồng Hoằng vào hầu. Không rõ vua tôi bàn với nhau những gì về quốc sự mà bị mật thám Pháp bắt được. Ông uống thuốc độc tự tử vì sợ liên lụy.
  2. Nguyện Phúc Hồng Dẫn (阮福洪引; 1892 - 1955), là em ruột của Hồng Hoằng, được đưa vào Quốc tử giám học và có vai trò lớn trong khởi nghĩa Duy Tân. Sau khi khỏi nghĩa thất bại, ông may mắn thoát chết và về quê mẹ là Hương Cần lầm thầy thuốc Bắc. Sau năm 1945, ông vào Huế mở tiệm thuốc cho đến năm 1955 ông qua đời.
    1. Công Tôn nữ Trí Huệ (公孫女緻惠)[3], lúc nhỏ bà ở nhà phụ làm thuốc Bắc với thân sinh, lớn lên bà đi học may để may vá cho các bà trong Nội cung. Bà có công trong việc giúp đỡ quân giải phóng ở Huế.
  3. Công nữ Hiếu Lễ (公女好禮; 1896 - 1980), vợ ông Phủ Nguyễn Văn Hội - người làng Thanh Lương. Ông Phủ mất sớm, bà phải nuôi ba con nhỏ. Từ lúc sinh ra cho đến lúc lập gia đình bà Hiếu Lễ gặp quá nhiều chuyện buồn, khóc nhiều cho nên mắt bà mờ sớm. Bà giỏi chữ Hán và thuộc nhiều ca dao hò vè chuyện xưa tích cũ.

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi