Nguyễn Thị Huyên

Nguyễn Thị Huyên (chữ Hán: 阮氏媗; 18161892), phong hiệu Tam giai Đức tần (三階德嬪), là một cung tần của vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tam giai Đức tần
三階德嬪
Phi tần nhà Nguyễn
Thông tin chung
Phu quânNguyễn Hiến Tổ
Thiệu Trị
Hậu duệPhú Lệ Công chúa Đôn Trinh
Phú Lương công Hồng Diêu
Tên húy
Nguyễn Thị Huyên
阮氏媗
Thụy hiệu
Nhã Thuận Đức tần
雅順德嬪
Tước vịCung tần (宮嬪)
Ý tần (懿嬪)
Đức tần (德嬪)
Thân phụKhoái Châu Quận công Nguyễn Đức Xuyên
Sinh1816
Mất1892 (76 tuổi)
An tángPhường Thủy Xuân, Huế

Tiểu sửSửa đổi

Đức tần Nguyễn Thị Huyên sinh năm 1816, là con gái của Khoái Châu Quận công Nguyễn Đức Xuyên[1], một công thần đã theo vua Gia Long từ những năm tháng chinh chiến gian khổ. Gia đình bà vốn gốc gác ở phủ Thừa Thiên, nhưng từ đời ông nội đã chuyển vào sinh sống ở Gia Định.

Bà Huyên nhập phủ làm thiếp cho vua Thiệu Trị khi ông vẫn còn là Trường Khánh công. Dựa trên việc bà sinh con đầu lòng vào năm 1838, bà Huyên có thể đã nhập phủ Trường Khánh vào những năm cuối trị vì của vua Minh Mạng. Khi vua Thiệu Trị đăng cơ, các bà phủ thiếp và nàng hầu đều được gọi chung là Cung tần.

Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), vua đại phong hậu cung. Sử sách tuy không ghi lại, nhưng có thể đoán rằng, bà Huyên đã được phong làm Ý tần (懿嬪) ở hàng Tứ giai, vì bấy giờ chức Đức tần đang được tại vị bởi bà Nguyễn Thị Xuyên. Hàng Tứ giai khi đó bao gồm những phong hiệu từ cao đến thấp như sau: Huy tần (徽嬪), Ý tần (懿嬪), Nhu tần (柔嬪). Bà Trương Thị Thận (mẹ vua Hiệp Hòa) giữ chức Huy tần, còn bà Nguyễn Thị Yên (chị của bà Xuyên) giữ chức Nhu tần.

Năm Thiệu Trị thứ 6 (1846), bà Huyên được tấn phong làm Đức tần (德嬪), cùng lúc đó có bà Trương Huy tần cũng được phong làm Thụy tần, đều ở hàng Tam giai. Bà Xuyên khi đó được tấn làm Nhị giai Thục phi.

Đức tần Nguyễn thị mất vào năm Thành Thái thứ 4 (1892), thọ 76 tuổi, được ban thụyNhã Thuận (雅順)[2]. Tẩm mộ của bà Đức tần hiện tọa lạc tại thôn Trầm Bái, phường Thủy Xuân, Huế.

Hậu duệSửa đổi

Năm Minh Mạng thứ 19 (1838), bà Đức tần hạ sinh hoàng nữ Đôn Trinh (còn tên khác là Diễm Giai), con gái thứ 18 của vua Thiệu Trị, được gả cho Phò mã Đô úy Nguyễn Cửu Toản, được sách phong làm Phú Lệ Công chúa (富麗公主)[3].

Năm Thiệu Trị thứ 5 (1845), Đức tần hạ sinh tiếp hoàng tử Nguyễn Phúc Hồng Diêu, con trai thứ 25 của vua Thiệu Trị, được sách phong ông làm Phú Lương Quận công (富良郡公)[4]. Dưới thời vua Bảo Đại, ông được truy phong tước Công.

Trong văn hóa đại chúngSửa đổi

Năm Tác Phẩm Diễn Viên Nhân Vật
2020 Phượng khấu Như Phượng Nguyễn Thanh Huyền

Tham khảoSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Nguyễn Phúc tộc thế phả, tr.282
  2. ^ Dựa theo dòng chữ khắc trên bia mộ của bà Đức tần.
  3. ^ Đại Nam liệt truyện, tập 3, quyển 10 – phần Phú Lệ Công chúa Đôn Trinh
  4. ^ Đại Nam liệt truyện, tập 3, quyển 8 – phần Phú Lương Quận công Hồng Dao