Nitơ trichloride

hợp chất hóa học
(đổi hướng từ Nitơ trichlorua)

Nitơ trichloride, còn gọi là trichloramine, là một hợp chất vô cơcông thức hóa học NCl3. Chất lỏng có mùi dầu màu vàng, dầu cay này thường gặp nhất như là một sản phẩm phụ phản ứng hóa học giữa các chất dẫn xuất amoniaclo (ví dụ trong bể bơi).

Nitơ trichloride
NCl3 dimensions.svg
Nitrogen-trichloride-3D-vdW.png
Nitrogen trichloride.JPG
Mẫu nitơ trichloride
Tên khácTricloroamin
Agene
Nitơ(III) chloride
Tricloroazan
Triclo nitride
Nhận dạng
Số CAS10025-85-1
PubChem61437
Số EINECS233-045-1
ChEBI37382
Số RTECSQW974000
Ảnh Jmol-3Dảnh
SMILES
InChI
ChemSpider55361
Tham chiếu Gmelin1840
Thuộc tính
Công thức phân tửNCl3
Khối lượng mol120,3641 g/mol
Bề ngoàichất lỏng màu vàng dầu
Mùigiống clo
Khối lượng riêng1,653 g/cm³
Điểm nóng chảy −40 °C (233 K; −40 °F)
Điểm sôi 71 °C (344 K; 160 °F)
Độ hòa tan trong nướckhông thể trộn lẫn
phân hủy chậm
Độ hòa tanhòa tan trong benzen, clorofom, CCl4, CS2, PCl3
Cấu trúc
Cấu trúc tinh thểTrực thoi (dưới -40 ℃)
Hình dạng phân tửchóp ba phương
Mômen lưỡng cực0,6 D
Nhiệt hóa học
Entanpi
hình thành
ΔfHo298
232 kJ/mol
Các nguy hiểm
Phân loại của EUkhông liệt kê
NFPA 704

NFPA 704.svg

0
2
4
 
Các hợp chất liên quan
Anion khácNitơ triflorua
Nitơ tribromua
Nitơ triiodide
Cation khácPhotpho trichloride
Asen trichloride
Nhóm chức liên quanChloramine
Dichloramine
Hợp chất liên quanNitrosyl chloride
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).
KhôngN kiểm chứng (cái gì ☑YKhôngN ?)

Điều chế và cấu trúcSửa đổi

Hợp chất được điều chế bằng cách xử lý muối amoni, như amoni nitrat với clo.

Các chất trung gian trong chuyển đổi này bao gồm chloraminedichloramine, NH2Cl và NHCl2.

Giống như amonia, NCl3 là một phân tử hình chóp. Khoảng cách N–Cl là 1,76 Å, và góc Cl–N–Cl là 107°.[1]

Nitơ trichloride có thể hình thành với số lượng nhỏ khi các nguồn cung cấp nước công cộng được khử trùng bằng chloramin, và trong bể bơi bằng cách khử trùng clo phản ứng với urê trong nước tiểu và nước mồ hôi từ người tắm. Nitơ trichloride, được đăng ký nhãn hiệu Agene, được sử dụng để tẩy trắng giả tạo và bột mì, nhưng bị cấm vào năm 1949: Ở người Agene đã gây ra các rối loạn thần kinh trầm trọng và lan rộng dẫn đến việc cấm sử dụng nó vào năm 1947. Chó ăn bánh làm từ bột mì đã xử lý chất này bị như động kinh; Chất độc hại là methionine sulfoximine.[2]

Phản ứngSửa đổi

Tính chất hóa học của NCl3 đã được khai thác tốt[3]. Nó cực vừa phải với moment lưỡng cực là 0,6 D. Trung tâm nitơ là cơ bản nhưng ít hơn amonia. Nó thủy phân bằng nước nóng để giải phóng amonia và axit hypoclorơ.

NCl3 + 3H2O → NH3 + 3HOCl

NCl3 phát nổ cho N2 và khí clo. Phản ứng này được ức chế đối với các khí pha loãng.

An toànSửa đổi

Nitơ trichloride có thể gây kích ứng màng nhầy – nó là một tác nhân gây rụng tóc, nhưng chưa bao giờ được sử dụng như vậy[4][5]. Chất tinh khiết (hiếm gặp) là chất nổ nguy hiểm, nhạy cảm với ánh sáng, nhiệt, thậm chí vừa phải sốc, và các hợp chất hữu cơ. Pierre Louis Dulong lần đầu tiên chuẩn bị nó vào năm 1812, và mất hai ngón tay và mắt trong hai vụ nổ.[6] Năm 1813, một vụ nổ NCl3 làm mù Sir Humphry Davy tạm thời, khiến ông thuê Michael Faraday làm đồng nghiệp. Cả hai người đều bị thương trong một vụ nổ NCl3 khác ngay sau đó.[7]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Holleman, A. F.; Wiberg, E. (2001). Inorganic Chemistry. San Diego: Academic Press. ISBN 0-12-352651-5.
  2. ^ Shaw, CA; Bains, JS (1998). “Did consumption of flour bleached by the agene process contribute to the incidence of neurological disease?”. Medical Hypotheses. 51 (6): 477–81. doi:10.1016/S0306-9877(98)90067-6. PMID 10052866.
  3. ^ Greenwood, Norman N.; Earnshaw, A. (1997), Chemistry of the Elements (ấn bản 2), Oxford: Butterworth-Heinemann, ISBN 0-7506-3365-4Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
  4. ^ White, G. C. (1999). The Handbook of Chlorination and Alternative Disinfectants (ấn bản 4). Wiley. tr. 322. ISBN 978-0-471-29207-4.
  5. ^ “Health Hazard Evaluation Report: Investigation of Employee Symptoms at an Indoor Water Park” (pdf). NIOSH eNews. National Institute for Occupational Safety and Health. 6 (4). tháng 8 năm 2008. HETA 2007-0163-3062.
  6. ^ Thénard J. L.; Berthollet C. L. (1813). “Report on the work of Pierre Louis Dulong”. Annales de Chimie et de Physique. 86 (6): 37–43.
  7. ^ Thomas, J.M. (1991). Michael Faraday and The Royal Institution: The Genius of Man and Place (PBK). CRC Press. tr. 17. ISBN 978-0-7503-0145-9.

Đọc thêmSửa đổi

  • Jander, J. (1976). “Recent Chemistry and Structure Investigation of Nitrogen Triiodide, Tribromide, Trichloride, and Related Compounds”. Advances in Inorganic Chemistry. 19: 1–63. doi:10.1016/S0065-2792(08)60070-9.
  • Kovacic, P.; Lowery, M. K.; Field, K. W. (1970). “Chemistry of N-Bromamines and N-Chloramines”. Chemical Reviews. 70 (6): 639–665. doi:10.1021/cr60268a002.
  • Hartl, H.; Schöner, J.; Jander, J.; Schulz, H. (1975). “Die Struktur des Festen Stickstofftrichlorids (−125 °C)”. Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie. 413 (1): 61–71. doi:10.1002/zaac.19754130108.
  • Cazzoli, G.; Favero, P. G.; Dal Borgo, A. (1974). “Molecular Structure, Nuclear Quadrupole Coupling Constant and Dipole Moment of Nitrogen Trichloride from Microwave Spectroscopy”. Journal of Molecular Spectroscopy. 50 (1–3): 82–89. doi:10.1016/0022-2852(74)90219-7.
  • Bayersdorfer, L.; Engelhardt, U.; Fischer, J.; Höhne, K.; Jander, J. (1969). “Untersuchungen an Stickstoff–Chlor-Verbindungen. V. Infrarot- und RAMAN-Spektren von Stickstofftrichlorid”. Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie. 366 (3–4): 169–179. doi:10.1002/zaac.19693660308.

Liên kết ngoàiSửa đổi