OTR-21 Tochka (tiếng Nga: оперативно-тактический ракетный комплекс (ОТР) «Точка»; tiếng Anh: Tổ hợp tên lửa chiến dịch chiến thuật "Tochka", "Dấu chấm hết") là một tổ hợp tên lửa đường đạn chiến thuật tầm ngắn của Liên Xô. Mã định danh GRAU9K79; tên định danh NATOSS-21 Scarab. Tên lửa được vận chuyển và phóng đi trên xe mang phóng tự hành 9P129, tổ hợp này sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính.

OTR-21 Tochka
SS-21 Scarab
Tochka-U rep parad Yekat.jpg
LoạiTên lửa đạn đạo chiến thuật
Nơi chế tạo Liên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụ1976-tới nay (Scarab A)
1986- tới nay (Scarab B)
Sử dụng bởiXem trong bài
Lược sử chế tạo
Nhà sản xuấtKBM (Kolomna)
Thông số
Khối lượng2.000 kg (4.400 lb) Scarab A
2.010 kg (4.430 lb) Scarab B
Chiều dài6,4 m (21 ft)
Đường kính0,65 m (2 ft 2 in)
Đầu nổhóa học, hạt nhân 100 kt, EMP, hoặc phá mảnh

Động cơđộng cơ nhiên liệu rắn một tầng
Tầm hoạt động70 km (43 mi) Scarab A
120 km (75 mi) Scarab B
Tốc độ1,8 km/s (1,1 mi/s)
Hệ thống chỉ đạoquán tính với GLONASS
Nền phóngxe mang phóng cơ động

OTR-21 được triển khai tới Cộng hòa dân chủ Đức vào năm 1981, để thay thế cho các tổ hợp tên lửa đường đạn chiến thuật FROG.

Mô tảSửa đổi

OTR-21 là một tổ hợp phóng tên lửa cơ động, được thiết kế để triển khai cùng với các đơn vị chiến đấu khác trên chiến trường. Trong khi 9K52 Luna-M (FROG-7) có độ chính xác không cao, thì OTR-21 có độ chính xác lớn hơn rất nhiều. Tên lửa có thể tấn công các mục tiêu chiến thuật của đối phương, chẳng hạn như các cơ sở hậu cần, cầu, cảng, kho bãi tập kết, sân bay… Đầu đạn phân mảnh có thể được thay thế bằng đầu đạn hạt nhân, hóa học hoặc sinh học. Động cơ nhiên liệu rắn giúp tên lửa dễ dàng bảo dưỡng và triển khai.

Các đơn vị OTR-21 thường được tổ chức thành lữ đoàn. Mỗi lữ đoàn có 18 xe phóng; mỗi xe phóng mang 2 tới 3 tên lửa. Xe phóng có thể lội nước, vận tốc tối đa trên đường đạt 60 km/h (37 mph) và 8 km/h (5,0 mph) ở dưới nước. Xe có hệ thống bảo vệ NBC (sinh-hóa-hạt nhân). Tổ hợp được phát triển từ năm 1968, có 3 biến thể được chế tạo.

Scarab ASửa đổi

Scarab A được đưa vào trang bị cho Lục quân Xô viết vào năm 1975. Tên lửa có thể mang một trong ba kiểu đầu đạn:

  • Đầu đạn liều nổ mạnh thông thường nặng 482 kg (1.063 lb)
  • Đầu đạn phá mảnh (gây chết người trong bán kính hơn 200 m (660 ft)
  • Đầu đạn hạt nhân

Tầm bắn tối thiểu là 15 km (9,3 mi), cực đại đạt 70 km (43 mi); sai số (CEP) là khoảng 150 m (490 ft).

Scarab BSửa đổi

Tổ hợp cải tiến Scarab B (Tochka-U – Dấu chấm hết-U) được trang bị năm 1989. Động cơ cải tiến tăng tầm bắn lên 120 km (75 mi). Sai số CEP giảm đáng kể, xuống còn 95 m (312 ft).

Scarab CSửa đổi

Biến thể thứ ba Scarab C được phát triển vào thập niên 1990. Tầm bắn tăng lên 185 km (115 mi), và CEP giảm. Scarab C có trọng lượng 1.800 kg (4.000 lb).

Biến thể khácSửa đổi

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên tự phát triển một biến thể có tên gọi KN-02 Toksa (rắn viper).[1] Toksa có tầm bắn 120–140 km, nó là tên lửa đường đạn chính xác nhất trong kho tên lửa của Quân đội nhân dân Triều Tiên cho đến nay. KN-02 sử dụng xe tải MAZ-630308-224 thay thế cho xe 9P129.

Lịch sử hoạt độngSửa đổi

  • CNN đã báo cáo rằng ít nhất 1 tên lửa đã được sử dụng gần Donetsk trong Chiến tranh Donbass bởi Quân đội UkraineLực lượng li khai được Nga hậu thuẫn. Barbara Starr của CNN đã đưa tin về việc sử dụng tên lửa đạn đạo ở miền Đông Ukraine vào ngay 29 tháng 7 năm 2021. "Tình báo Mỹ đã nhìn thấy thông qua hệ thống vệ tinh của mình Lực lượng Ukraine phóng tên lủa đạn đạo đất đối đất tầm ngắn từ các vị trí của chính phủ Ukraine vào các khu do phe ly khai chiếm đóng". Cô ấy nói "Điều này đã sảy ra trong 48 giờ qua. Đây là một yếu tố để thay đổi cuộc chơi". [4][5]

Nội chiến Syria (2011 - hiện tại)Sửa đổi

  • Đầu 2014, Quân đội Syria đã bắn ít nhất một tên lửa vào các phiến quân trong Cuộc vây hãm Wadi al-Deif (gần Maarrat al-Nu'man, Idlib).
  • Ngày 26 thắng 4 năm 2016, quân đội Syria đã bắn một tên lửa Tochka vào trung tâm phòng ngự của phiến quân ở tây Aleppo.[6]
  • Ngày 14 tháng 6 năm 2016, một tên lửa đã được bắn vào Quân đoàn Al-Rahman và Jaysh Al-Fustat ở tây Ghouta, giết chết một số binh sĩ.
  • Ngày 20 tháng 3 năm 2018, quân đội Syria đã bắn tên lửa Tochka về phía Hatay của Thổ Nhĩ Kỳ, tên lửa đã rơi ở biên giới huyện Yayladağı mà không gây ra thiệt hại nào.[7]
  • Ngày 23 tháng 7 năm 2018, một tên lửa Tochka đã được bắn gần biên giới Isarel, được dự đoán rằng sẽ rơi xuống gần Biển hồ Galilee. Isarel đã phóng một tên lửa đánh chặn David's Sling, sau khoảng thời gian thì họ nhận ra rằng tên lửa sẽ rơi ở bên trong Syria, do đó mà một tên lửa đánh chặn đã phát nổ trên trời trong khi cái còn lại rơi bên trong lãnh thổ Syria.[8]
  • Ngày 5 tháng 3 năm 2021, quân đội Syria đã được báo cáo là đã phóng tên lửa KN-02 Toksa, một phiên bản sao chép của Triều Tiên vào một cơ sở dầu quan trọng ở Idlib, đang dưới quyền kiểm soát của các phiến quân nổi dậy được Thổ Nhĩ Kì hậu thuẫn[9]. Vụ nổ của tên lửa gần nhà máy đã làm bùng lên ngọn lửa và đã làm thuơng vong 11 người [10]

Nội chiến Yemen (2014 - hiện tại)Sửa đổi

  • Ngày 4 tháng 9 năm 2015, lực lượng Houthi đã bắn một tên lửa Tochka vào căn cứ Safir ở Marib, giết chết hơn 100 người.[11]
  • Ngày 14 tháng 12 năm 2015, lực lượng Houthi đã bắn một tên lửa vào căn cứ ở Bab-el-Mandeb giết chết hơn 150 người.[12]
  • Vào ngày 16 và 31 tháng 1 năm 2016, lực lượng Houthi đã bắn tên lửa Tochka vào Marib và Lahj làm thuơng vong hơn 200 người.[13][14]

Chiến tranh Nagorno-Karabakh 2020Sửa đổi

Cuộc tấn công của Nga vào Ukraine 2022Sửa đổi

  • Ngày 24 tháng 2 năm 2022, lực lượng Ukraine đã thực hiện một cuộc tấn công bằng tên lửa vào sân bay Millerovo ở Rostov Oblast, sử dụng hai tên lửa Tochka-U nhằm đáp trả cho Cuộc tấn công của Nga vào Ukraina 2022 và nhàm ngăn chặn các cuộc không kích của Nga nhằm vào Ukraine.[16] Cuộc tấn công đã làm 1 chiếc Su-30SM bị phá hủy.[17]
  • Ngày 24 tháng 2 năm 2022, phía Ucraina cáo buộc Nga đã phóng một tên lửa Tochka đánh trúng gần một bệnh viện ở Vuhledar, Donetsk, giết chết 4 dân thường và làm bị thương 10 người. Phía Nga phủ nhận và tuyên bố quân đội Nga đã dừng sử dụng loại tên lửa này từ mấy năm trước, quả tên lửa là do Ucraina phóng rồi đổ lỗi cho Nga. Tổ chức Ân xá Quốc tế đã xác nhận rằng bệnh viện này không phải là một mục tiêu quân sự.[18]
  • Ngày 14 tháng 3 năm 2022, Nga và Cộng hòa Nhân dân Donetsk đã cáo buộc Ukraine thực hiện một vụ phóng tên lửa ở Donetsk làm chết 23 dân thường.[19] Các khu nhà ở đây đã được Ucraina giả định là doanh trại của các lực lượng ly khai.
  • Ngày 19 tháng 3 năm 2022, Nga nói rằng đã bắn hạ một tên lửa Tochka của Ukraine gần Berdyansk.[20]
  • Ngày 24 tháng 2 năm 2022, tàu đổ bộ Saratov thuộc lớp Aligator của Nga đang neo đậu tại cảng Berdyansk đã bốc cháy và bị chìm. Dường như con tàu đã bị trúng tên lửa Tochka-U.[21]
  • Ngày 28 tháng 4 năm 2022, một trạm xe lửa ở Kramatorsk thuộc quyền kiểm soát của Ukraine đã bị tấn công bởi hai tên lửa Tochka-U. Vụ tấn công đã giết chết ít nhất 52 dân thường và làm bị thuơng ít nhất 87 người. Phía Ukraine và Nga cùng đổ lỗi cho nhau trong vụ tấn công này.

Quốc gia sử dụngSửa đổi

Bên hiện đang sử dụngSửa đổi

  Armenia
3 xe phóng với 24 tên lửa của tổ hợp Tochka-U
  Azerbaijan
12 xe phóng Tochka-U
  Belarus
36 [22]
  Bulgaria
18 xe phóng với 21 tên lửa (Scarab-A)
  Kazakhstan
12
  Bắc Triều Tiên
Sử dụng phiên bản KN-02 Toksa
  Nga
Tính tới 2019, Nga đang có 24 xe phóng. Hệ thống tên lửa của Nga đã được nâng cấp kẻ từ 2004 [23] và đã được lên kế hoạch thay bởi tên lửa 9K720 Iskander.[24] Lữ đoàn tên lửa 448, lữ đoàn tên lửa cuối cùng của Nga còn vận hành tên lửa Tochka đã được tái trang bị với tên lửa 9K720 Iskander, chính thức chấm dứt thời kì vận hành của loại tên lửa này trong quân đội Nga. Tuy nhiên, một vài hệ thống vẫn được sử dụng ở bãi thử tên lửa Kapustin Yar.[25] Các báo cáo mới của Nga và các thước phim trên mạng xã hội cho thấy Nga vẫn trưng bày tên lửa Tochka ở các sự kiện năm 2021, bao gồm cả cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng.[26] Trong Cuộc tấn công của Nga vào Ukraine 2022, đã có giả thuyết rằng các xe phóng Tochka-U đã được đưa trở lại hoạt động,[27] nhưng điều này đã bị bác bỏ bởi Nga. Tổ chức Ân xá Quốc tế và một số chuyên gia quân sự báo cáo về việc Nga đã sử dụng tên lửa Tochka trong Cuộc tấn công vào Kramatorsk.[28] Hơn nữa, một vài video đã cho thấy các tên lửa Tochka được vận chuyển trên xe tải từ Belarus đến Ukraine được sơn kí tự "V" vào ngày 5 và 30 tháng 3. [29] Thêm vào đó, Viện nghiên cứu chiến tranh cũng nói rằng Tập đoàn quân cận hỗn hợp số 8 hoạt động ở khu vực Donbas được trang bị tên lửa Tochka-U.[30]
  Ukraina
Theo Bộ quốc phòng Nga, tính tới tháng 4 năm 2022, Ukraine đang vận hành 38-90 xe phóng và vài trăm tên lửa Tochka.[31] Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế nói rằng Ukraine đang sỡ hửu 500 tên lửa vào năm 2022.[32] Mặt khác, theo Globalsecurity, Ukraine đang sở hữu 90 xe phóng Tochka-U vào năm 2022, bằng với số lượng năm 1995.[33]
  Syria
Vận hành không rõ số lượng phiên bản KN-02 Toksa của Triều Tiên.[34] Vào tháng 2 năm 2017, theo báo cáo của Fox, Mĩ đã chính thức xác nhận rằng Nga đã chuyển 50 tên lửa Tochka-U đến Syria.[35] Phát ngôn viên điện Kremlin Dimitry Peskov nói rằng Nga không hề có những thông tin này, và Bộ quốc phòng Nga đã phủ nhận điều này.[36]
  Yemen
Không rõ số lượng

Bên từng sử dụngSửa đổi

  Tiệp Khắc
Chuyển giao cho nước thừa kế
  Cộng hòa Séc
Tiếp nhận từ Tiêp Khắc, đã loại biên
  Ba Lan
4 hệ thống, đã loại biên năm 2005 vì thiếu phụ tùng
  Slovakia
Tiếp nhận một số lượng nhỏ từ Tiệp Khắc, đã loại biên toàn bộ
  Liên Xô
Chuyển giao cho nước thừa kế
  Đông Đức
Chuyển giao cho nước thừa kế.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ globalsecurity.org
  2. ^ “Novayagazeta | August 14, 2008 №59 | "It Was No Spontaneous, But Planned War". web.archive.org. 30 tháng 9 năm 2008. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  3. ^ “Georgian Military Folds Under Russian Attack | AVIATION WEEK”. web.archive.org. 21 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  4. ^ Welle (www.dw.com), Deutsche. “Ukraine denies using ballistic missiles | DW | 02.08.2014”. DW.COM (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  5. ^ CNN, By Tim Lister. “Ukraine crisis: Inside the kill zone”. CNN. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  6. ^ “Tochka-U fired by regime in West Aleppo”. Map of Syrian Civil War - Syria news and incidents today - syria.liveuamap.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  7. ^ “SAA has fired a Tochka Ballistic missile at open area of Turkish town of Yayladagi/Antioch. No casualties. Hatay”. Map of Syrian Civil War - Syria news and incidents today - syria.liveuamap.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  8. ^ “Second David's Sling missile fell in Syria without hitting target”. The Jerusalem Post | JPost.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  9. ^ “Military Watch Magazine”. militarywatchmagazine.com. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  10. ^ “Missile strikes hit oil refineries in northern Syria, killing one”. www.aljazeera.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  11. ^ “UAE soldier deaths in Yemen rise to 52”. Al Bawaba (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  12. ^ “Yemen conflict: Gulf commanders 'killed in missile strike'. BBC News (bằng tiếng Anh). 14 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  13. ^ “رابط غير مفعل”. الأخبار (bằng tiếng Ả Rập). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  14. ^ “Yemen's Tochka Attack Kills Blackwater Commander, Saudi Mercenaries- Al Manar TV Website Archive”. archive.almanar.com.lb. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  15. ^ tass.com https://tass.com/world/1207013. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022. |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  16. ^ https://euromaidanpress.com/2022/02/25/ukrainian-forces-launch-missile-attack-on-russias-military-airfield/. |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  17. ^ “Ukraine reportedly strikes Russian airbase”. Janes.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  18. ^ “Russia commits indiscriminate attacks during the invasion of Ukraine”. Amnesty International (bằng tiếng Anh). 25 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  19. ^ “Russia accuses Kyiv of deadly missile attack on Donetsk”. the Guardian (bằng tiếng Anh). 14 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  20. ^ Eastwood, Brent M. (30 tháng 3 năm 2022). “Tochka: The Missile Ukraine Could Use to Attack Russia?”. 19FortyFive (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  21. ^ Newdick, Thomas (24 tháng 3 năm 2022). “Russian Landing Ship Destroyed In Massive Explosion In Captured Ukrainian Port City”. The Drive (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  22. ^ Belarus Army Equipment
  23. ^ “24.02.12 СМИ: Минобороны отказалось ремонтировать тактические ракеты «Точка-У» - пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ”. www.militaryparitet.com. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  24. ^ “Великий воин и защитник «Искандер»”. ВПК.name (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  25. ^ “«Принудительная дипломатия»: почему НАТО опасается «Искандеров»”. Газета.Ru (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  26. ^ “Russia's Kramatorsk 'Facts' Versus the Evidence”. bellingcat (bằng tiếng Anh). 14 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  27. ^ “Senior Defense Official Holds a Background Briefing”. U.S. Department of Defense (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  28. ^ "Точка У", "Калібри" та "Іскандери": якими ракетами Росія обстрілює міста України”. BBC News Україна (bằng tiếng Ukraina). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  29. ^ “Suspect Claim by Russia on Rockets That Killed Fleeing Civilians”. POLYGRAPH.info (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  30. ^ “Institute for the Study of War”. Institute for the Study of War (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  31. ^ tass.com https://tass.com/world/1434717. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022. |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  32. ^ “OTR-21 Tochka (SS-21)”. Missile Threat (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  33. ^ “Ground Forces Equipment - Ukraine”. www.globalsecurity.org. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  34. ^ “Military Watch Magazine”. militarywatchmagazine.com. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  35. ^ Litovkin, Nikolai; RBTH (10 tháng 2 năm 2017). “Are Russia's SS-21 missiles in use in Syria against Islamic extremists?”. Russia Beyond (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  36. ^ tass.com https://tass.com/defense/929981. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022. |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)

Liên kết ngoàiSửa đổi