Mở trình đơn chính
Các kiểu peroxit, từ trên xuống dưới: ion peroxit, peroxit hữu cơ, hydroperoxit hữu cơ, peracid. Nhóm peroxit được vẽ bằng màu xanh lam. R, R1 và R2 là các nửa nhóm hydrocarbon.

Peroxit là hợp chất với cấu trúc R-O-O-R.[1] Nhóm O-O trong peroxit được gọi là nhóm peroxit hoặc nhóm peroxo. Trái với các ion ôxít, các nguyên tử oxy trong ion peroxit có trạng thái oxi hóa (số oxi hoá) là -1.

Peroxit ổn định đơn giản nhất là hydro peroxit. Nó được bán ra dưới dạng dung dịch nước với các nồng độ khác nhau. Hydro peroxit là chất lỏng trong suốt có màu lam rất nhạt nhưng các dung dịch nước của nó thì không màu. Nó chủ yếu được sử dụng làm chất oxi hóa và chất tẩy trắng. Tuy nhiên, hydro peroxit cũng được sản xuất trong cơ thể con người bằng phương pháp hóa sinh học, chủ yếu như là kết quả từ hoạt động của một loạt các enzym oxidase.[2] Các dung dịch đậm đặc có tiềm năng gây nguy hiểm khi cho tiếp xúc với các hợp chất hữu cơ.

Chiều dài liên kết O−O = 147,4 pm Chiều dài liên kết O−H = 95,0 pm
Cấu trúc và kích thước của H2O2.

Ngoài hydro peroxit, còn một số lớp peroxit chính như:

Các hợp chất peroxit có thể được phân loại thô thành chất hữu cơ và vô cơ. Trong khi các peroxit vô cơ có tính chất ion, muối, các peroxit hữu cơ bị chi phối bởi các liên kết đồng hóa trị. Các liên kết hóa học oxy-oxy của peroxit là không ổn định và dễ dàng chia thành các gốc phản ứng thông qua sự phân chia homolytic. Vì lý do này, peroxit được tìm thấy trong tự nhiên chỉ với số lượng nhỏ, trong nước, bầu khí quyển, thực vật và động vật. Sự hình thành ion peroxit gần đây đã được nhấn mạnh là một trong những cơ chế chính để các oxit chứa oxy dư thừa trong tinh thể ion và có thể có ảnh hưởng lớn đến một loạt các ứng dụng công nghiệp bao gồm các pin nhiên liệu oxit rắn.

Peroxit có hiệu ứng tẩy trắng đối với các chất hữu cơ và do đó được thêm vào một số chất tẩy rửa và chất làm tóc. Các ứng dụng quy mô lớn khác bao gồm y học và công nghiệp hóa học, nơi peroxit được sử dụng trong các phản ứng tổng hợp khác nhau hoặc xảy ra như các sản phẩm trung gian. Với sản lượng hàng năm trên 2 triệu tấn, hydro peroxit là peroxit quan trọng nhất về mặt kinh tế. Nhiều peroxit là các chất không ổn định và nguy hiểm; chúng không thể được lưu trữ và do đó được tổng hợp tại chỗ và sử dụng ngay lập tức.

Các superoxit, dioxygenyl, ozon và ozonit được xem xét riêng.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ IUPAC. Peroxides. Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book"). Compiled by A. D. McNaught & A. Wilkinson. Blackwell Scientific Publications, Oxford (1997). XML on-line corrected version: http://goldbook.iupac.org (2006-) created by M. Nic, J. Jirat, B. Kosata; updates compiled by A. Jenkins. ISBN 0967855098. doi:10.1351/goldbook.P04510.
  2. ^ Halliwell, Barry; Clement, Marie Veronique; Long, Lee Hua (2000). “Hydrogen peroxide in the human body”. FEBS Letters 486 (1): 10–3. PMID 11108833. doi:10.1016/S0014-5793(00)02197-9.