Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Phó Chủ tịch nước là chức vụ phó nguyên thủ quốc gia tại Việt Nam. Theo Hiến pháp Việt Nam, chức vụ này do Quốc hội bầu trong số các đại biểu Quốc hội, có nhiệm vụ giúp đỡ Chủ tịch nước trong một số công việc. Ngoài ra, Phó Chủ tịch nước sẽ là quyền Chủ tịch nước khi đất nước khuyết chức danh này. Trên thực tế, từ năm 1992 đến nay, vị trí này đều do phụ nữ đảm nhiệm.

Phó Chủ tịch nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam
Emblem of Vietnam.svg
VoThiAnhXuan.jpg
Đương nhiệm
Võ Thị Ánh Xuân

từ 6 tháng 4 năm 2021
Chức vụPhó Chủ tịch nước Việt Nam
Thành viên củaQuốc hội Việt Nam
Trụ sởPhủ Chủ tịch, Hà Nội
Bổ nhiệm bởiQuốc hội Việt Nam (theo đề cử của Chủ tịch nước)
Nhiệm kỳ5 năm, theo nhiệm kỳ Quốc hội
Người đầu tiên giữ chứcNguyễn Hải Thần
Kế vịThứ nhất
WebsiteVăn phòng Chủ tịch nước

Lịch sử chức vụSửa đổi

Tại phiên họp ngày 27 tháng 9 năm 1945, Hội đồng Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã bàn bạc và nhất trí để Nguyễn Hải Thần giữ chức Phó Chủ tịch Chính phủ mà không thông qua bầu cử. Ông giữ chức vụ này từ tháng 1 đến tháng 7 năm 1946, khi tranh chấp giữa Việt Minh và các phe phái đối lập xảy ra, Nguyễn Hải Thần phải bỏ trốn sang Trung Quốc.

Điều thứ 44 Hiến pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1946 lần đầu tiên quy định chức vụ Phó Chủ tịch Nước. Điều 46 cũng quy định "Phó chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hoà chọn trong nhân dân và bầu theo lệ thường". Tuy nhiên, chức vụ này trên thực tế không có người đảm nhiệm.

Tôn Đức Thắng được bầu vào chức vụ này năm 1960 và ông cũng là người kế vị chức vụ Chủ tịch nước sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời vào năm 1969. Ông tiếp tục giữ chức vụ Chủ tịch nước cho đến khi qua đời vào năm 1980. Thay thế ông ở chức vụ Phó Chủ tịch nước là Nguyễn Lương Bằng (từ 1969 đến 1979).

Vai trò trong chính phủSửa đổi

Phó Chủ tịch nước do Chủ tịch nước đề nghị trong số đại biểu Quốc hội, và được Quốc hội thông qua bằng cách bầu chọn. Phó Chủ tịch giúp Chủ tịch nước làm nhiệm vụ và có thể được Chủ tịch ủy quyền làm một số nhiệm vụ hoặc làm quyền Chủ tịch nước khi Chủ tịch nước từ chức, qua đời hoặc bị cách chức lúc đương nhiệm.

Thông thường, chức vụ Phó chủ tịch nước được lựa chọn và là vị trí cân bằng với chức vụ Chủ tịch nước. Trong thời gian 1976-1980, ngoài Nguyễn Lương Bằng, còn có Nguyễn Hữu Thọ, nguyên Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Cộng hòa miền Nam Việt Nam, được bổ sung vào chức vụ này. Đến giữa năm 1980, Nguyễn Hữu Thọ làm quyền Chủ tịch nước một thời gian ngắn sau khi chủ tịch Tôn Đức Thắng qua đời.

Danh sách Phó chủ tịch nướcSửa đổi

Từ năm 1981 đến 1992, Phó Chủ tịch nước có tên gọi là Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Sau sửa đổi Hiến pháp năm 1992 thì trở lại với tên gọi là Phó Chủ tịch nước.

Thứ tự Hình ảnh Tên Năm sinh - năm mất Từ Đến Ghi chú
1   Nguyễn Hải Thần 1869-1959 1945 1946 Phó Chủ tịch Chính phủ, Phó Chủ tịch Nước, Phó Chủ tịch Kháng chiến Uỷ Viên Hội; là thành viên Việt Nam Cách mạng Đồng minh Hội.
2   Tôn Đức Thắng 1888 - 1980 1960 1969 Quyền Chủ tịch nước sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh mất ngày 2 tháng 9 năm 1969
3   Nguyễn Lương Bằng 1904 - 1979 1969 1979 Qua đời khi đương nhiệm
4   Nguyễn Hữu Thọ 1910 - 1996 1976 1992 Kiêm Chủ tịch Quốc hội. Quyền Chủ tịch nước sau khi Chủ tịch Tôn Đức Thắng mất ngày 30 tháng 3 năm 1980
5 Đại tướng Chu Huy Mân 1913 - 2006 1981 1986 Đại tướng Quân đội đầu tiên giữ chức
6   Xuân Thủy 1912 - 1985 1981 1982 Kiêm Tổng Thư ký Quốc hội, từ chức vì lý do sức khỏe
7   Lê Thanh Nghị 1911 - 1989 1981 1986 Kiêm Tổng Thư ký Quốc hội thay Xuân Thủy năm 1982
8 Huỳnh Tấn Phát 1913 - 1989 1982 1989 Qua đời khi đương nhiệm
9   Đại tướng Nguyễn Quyết 1922 - 1987 1992 Nguyên Phó chủ tịch nước lớn tuổi nhất còn sống
10 Thượng tướng Đàm Quang Trung 1921 - 1995 1987 1992 Kiêm Chủ tịch Hội đồng Dân tộc
11 Trung tướng Lê Quang Đạo 1921 - 1999 1987 1992 Kiêm Chủ tịch Quốc hội
12 Thiếu tướng Nguyễn Thị Định 1920 - 1992 1987 1992 Nữ Phó Chủ tịch đầu tiên và là nữ Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước duy nhất
13   Nguyễn Thị Bình 1927 - 1992 2002 Nữ Phó Chủ tịch thứ hai và là nữ Phó Chủ tịch nước đầu tiên
14   Trương Mỹ Hoa 1945 - 2002 2007
15   Nguyễn Thị Doan 1951 - 2007 2016
16   Đặng Thị Ngọc Thịnh 1959 - 2016 2021 Quyền Chủ tịch nước sau khi Chủ tịch Trần Đại Quang mất ngày 21 tháng 9 năm 2018
17   Võ Thị Ánh Xuân 1970- 2021 Đương nhiệm Trẻ nhất khi nhậm chức


Các nguyên Phó chủ tịch nước còn sốngSửa đổi

Hiện tại có 5 nguyên Phó chủ tịch nước còn sống, người qua đời gần nhất là ông Chu Huy Mân vào ngày 1 tháng 7 năm 2006 ở tuổi 93. Các nguyên Phó chủ tịch nước dưới đây được xếp theo thứ tự nhiệm kỳ:

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi