Phước Long (huyện)

huyện thuộc tỉnh Bạc Liêu
(đổi hướng từ Phước Long, Bạc Liêu)

Phước Long là một huyện nằm ở phía bắc tỉnh Bạc Liêu, Việt Nam.

Phước Long

Huyện
Hành chính
VùngĐồng bằng sông Cửu Long
TỉnhBạc Liêu
Huyện lỵthị trấn Phước Long
Trụ sở UBNDĐường Nguyễn Minh Thành, ấp Hành Chính, thị trấn Phước Long
Phân chia hành chính1 thị trấn, 7 xã
Thành lập
  • 20/05/1920: thành lập
  • 16/10/2000: tái lập
Tổ chức lãnh đạo
Chủ tịch UBNDPhạm Thanh Hải
Chủ tịch HĐNDĐặng Tiến Út
Chủ tịch UBMTTQTrần Thanh Khôi
Chánh án TANDHồng Văn Bào
Viện trưởng VKSNDTrần Quốc Tuấn
Bí thư Huyện ủyĐặng Tiến Út
Địa lý
Tọa độ: 9°24′B 105°24′Đ / 9,4°B 105,4°Đ / 9.4; 105.4Tọa độ: 9°24′B 105°24′Đ / 9,4°B 105,4°Đ / 9.4; 105.4
Diện tích417,84 km²
Dân số (2019)
Tổng cộng124.405 người[1]
Thành thị21.328 người (17%)
Nông thôn103.077 người (83%)
Mật độ298 người/km²
Dân tộcKinh, Hoa, Khmer
Khác
Mã hành chínhVN-55
Mã bưu chính96xxxx
Mã điện thoại291
Biển số xe94-E1, 94-AH
WebsiteHuyện Phước Long

Địa lýSửa đổi

Huyện Phước Long nằm ở phía Bắc tỉnh Bạc Liêu, có vị trí địa lý:

Hành chínhSửa đổi

Huyện Phước Long có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Phước Long (huyện lỵ) và 7 xã: Hưng Phú, Phong Thạnh Tây A, Phong Thạnh Tây B, Phước Long, Vĩnh Phú Đông, Vĩnh Phú Tây, Vĩnh Thanh.

Danh sách đơn vị hành chính cấp xã

Ðơn vị hành chính cấp xã Thị trấn
Phước Long

Hưng Phú

Phong Thạnh Tây A

Phong Thạnh Tây B

Phước Long

Vĩnh Phú Đông

Vĩnh Phú Tây

Vĩnh Thanh
Diện tích (km²) 49,30 37,93 55,13 61,31 76,41 48,68 51,72 37,37
Dân số (người) 21.034 11.923 9.436 9.192 11.957 15.052 12.082 13.529
Mật độ dân số (người/km²) 427 314 171 150 157 309 234 362
Số đơn vị hành chính 11 ấp 9 ấp 6 ấp 7 ấp 9 ấp 11 ấp 11 ấp 14 ấp
Năm thành lập 1979 1990 2003 2003 1987 1990 1990 1979
Loại đô thị V

Lịch sửSửa đổi

Nguồn gốc địa danh Phước LongSửa đổi

Ban đầu, địa danh Phước Long chỉ là tên một làng thuộc tỉnh Rạch Giá. Sau này, thực dân Pháp thành lập quận và đặt tên là quận Phước Long do lấy theo tên gọi làng Phước Long vốn là nơi đặt quận lỵ.

Lịch sửSửa đổi

Thời Pháp thuộcSửa đổi

Quận Phước Long thuộc tỉnh Rạch Giá được thực dân Pháp thành lập vào ngày 20 tháng 5 năm 1920, gồm có hai tổng: Thanh Bình và Thanh Yên với tổng cộng 14 làng. Quận lỵ đặt tại làng Phước Long.

Ngày 24 tháng 11 năm 1925, quận Phước Long nhận thêm tổng Thanh Biên từ quận Gò Quao chuyển sang.

Ngày 1 tháng 1 năm 1936, thực dân Pháp lập đại lý hành chánh An Biên thuộc tỉnh Rạch Giá, trụ sở đặt tại chợ Thứ Ba, gồm 1 tổng có tên là Thanh Biên trên cơ sở tách đất từ quận Phước Long trước đó.

Ngày 1 tháng 8 năm 1939, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định nâng lên thành quận An Biên, đặt dưới quyền một quan chức người Pháp.

Năm 1947, quận Phước Long được chính quyền thực dân Pháp giao cho tỉnh Bạc Liêu. Cũng trong năm này, chính quyền kháng chiến của lực lượng Việt Minh quyết định đổi tên huyện Phước Long thành huyện Hồng Dân, ban đầu thuộc tỉnh Rạch Giá, do lấy theo tên người chiến sĩ cộng sản Trần Hồng Dân (1916 - 1946) đã hy sinh tại địa phương trước đó.

Năm 1952, huyện Hồng Dân được giao cho tỉnh Bạc Liêu.

Tháng 10 năm 1954, huyện Hồng Dân trở lại thuộc tỉnh Rạch Giá.

Tuy nhiên, chính quyền Quốc gia Việt Nam của Bảo Đại và sau đó là Việt Nam Cộng hòa không công nhận tên gọi Hồng Dân mà thay vào đó, vẫn sử dụng tên gọi quận Phước Long như cũ cho đến năm 1975.

Giai đoạn 1954 - 1975Sửa đổi

Việt Nam Cộng hòaSửa đổi

Ngày 15 tháng 2 năm 1955, Thủ hiến Nam Việt của chính quyền Quốc gia Việt Nam (tiền thân của Việt Nam Cộng hòa) quyết định tạm sáp nhập vùng Chắc Băng và quận An Biên thuộc tỉnh Rạch Giá vào tỉnh Sóc Trăng. Ngày 24 tháng 5 năm 1955, quyết định sáp nhập ba quận An Biên, Phước Long và Chắc Băng để thành lập đặc khu An Phước thuộc tỉnh Sóc Trăng, nhưng không lâu sau lại cho giải thể đặc khu này.

Sau năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa giải thể đặc khu An Phước, tái lập quận Phước Long thuộc tỉnh Ba Xuyên.

Năm 1958, quận Phước Long gồm 2 tổng với 9 xã:

  • Tổng Thanh Bình có 5 xã: Phước Long, Vĩnh Phú, Ninh Hòa, Ninh Qưới, Vĩnh Hưng
  • Tổng Thanh Yên có 4 xã: Phong Thạnh Tây, Ninh Thạnh Lợi, Lộc Ninh, Vĩnh Lộc.

Ngày 24 tháng 12 năm 1961, quận Phước Long được giao về cho tỉnh Chương Thiện mới được thành lập. Đồng thời, lập mới xã Vĩnh Tân thuộc quận Phước Long do tách đất từ hai xã Vĩnh Qưới và Tân Long cùng thuộc quận Thạnh Trị, tỉnh Ba Xuyên trước đó. Ngoài ra, xã Vĩnh Hưng và xã Vĩnh Phú, nguyên thuộc quận Phước Long lúc đó cũng được sáp nhập vào quận Giá Rai thuộc tỉnh Ba Xuyên. Riêng địa phận xã Vĩnh Phú được nhập thêm một phần đất của xã Ninh Qưới nằm về phía nam kinh Quản Lộ - Phụng Hiệp. Quận Phước Long khi đó gồm 2 tổng với 8 xã:

  • Tổng Thanh Bình gồm 4 xã: Phước Long, Ninh Hòa, Ninh Qưới, Vĩnh Tân
  • Tổng Thanh Yên gồm 4 xã: Phong Thạnh Tây, Ninh Thạnh Lợi, Vĩnh Lộc, Lộc Ninh.

Ngày 18 tháng 4 năm 1963, một phần đất của quận Phước Long được tách ra và hợp với một phần đất của quận Long Mỹ để thành lập thêm quận mới có tên là quận Kiến Thiện. Quận lỵ quận Kiến Thiện đặt tại Ngan Dừa, về mặt hành chánh lúc bấy giờ ấp Ngan Dừa thuộc xã Vĩnh Lộc. Đồng thời, xã Vĩnh Phú thuộc quận Giá Rai, tỉnh Ba Xuyên được sáp nhập trở lại vào quận Phước Long, tỉnh Chương Thiện. Bên cạnh đó, lại giao xã Vĩnh Tân về cho tổng Thanh Tuyền, quận Long Mỹ. Phân chia hành chánh quận Phước Long và quận Kiên Thiện năm 1963:

  • Quận Phước Long gồm 2 tổng với 4 xã:
    • Tổng Thanh Bình gồm 2 xã: Phước Long, Vĩnh Phú
    • Tổng Thanh Yên gồm 2 xã: Phong Thạnh Tây, Ninh Thạnh Lợi.
  • Quận Kiên Thiện gồm 2 tổng với 7 xã:
    • Tổng Thiện Hạnh gồm 4 xã: Lộc Ninh, Ninh Hòa, Ninh Qưới, Vĩnh Lộc
    • Tổng Trạch Thiện gồm 3 xã: Lương Tâm, Vĩnh Viễn, Xà Phiên.

Ngày 8 tháng 9 năm 1964, Thủ tướng chính quyền mới của Việt Nam Cộng hòa ký Sắc lệnh số 254-NV quy định kể từ ngày 01 tháng 10 năm 1964 tái lập tỉnh Bạc Liêu. Quận Phước Long trở lại thuộc tỉnh Bạc Liêu, riêng quận Kiến Thiện vẫn thuộc tỉnh Chương Thiện cho đến năm 1975. Sau năm 1965, cấp tổng bị giải thể, các xã trực thuộc quận.

Chính quyền Cách mạngSửa đổi

Trong giai đoạn 1956 - 1975, địa bàn quận Phước Long của chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn chính là huyện Hồng Dân của chính quyền Cách mạng. Tháng 10 năm 1957, do tỉnh Bạc Liêu bị giải thể, huyện Hồng Dân thuộc tỉnh Sóc Trăng. Tháng 11 năm 1973, Khu uỷ Tây Nam Bộ quyết định tái lập tỉnh Bạc Liêu, khi đó huyện Hồng Dân lại thuộc tỉnh Bạc Liêu cho đến năm 1976.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ đã giải thể quận Phước Long, đồng thời vẫn duy trì huyện Hồng Dân thuộc tỉnh Bạc Liêu cho đến đầu năm 1976. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng bỏ danh xưng "quận" có từ thời Pháp thuộc và lấy danh xưng "huyện" (quận và phường dành cho các đơn vị hành chánh tương đương khi đã đô thị hóa).

Từ năm 1976 đến naySửa đổi

Tháng 2 năm 1976, Hồng Dân trở thành huyện thuộc tỉnh Minh Hải.

Ngày 25 tháng 07 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 275-CP[2] về việc điều chỉnh địa giới một số xã của huyện Phước Long thuộc tỉnh Minh Hải:

  1. Chia xã Vĩnh Phú Đông thành bốn xã lấy tên là xã Vĩnh Phú Đông, xã Đông Phú, xã Hưng Phú và xã Đông Nam
  2. Chia xã Vĩnh Phú Tây thành ba xã lấy tên là xã Vĩnh Thạnh, xã Vĩnh Hồng và xã Vĩnh Tiến
  3. Chia xã Phước Long thành hai xã lấy tên là xã Phước Long và xã Phước Tây
  4. Chia xã Phong Thạnh Tây thành ba xã lấy tên là xã Phong Dân, xã Phong Hòa và xã Phong Hiệp
  5. Thành lập thị trấn huyện lỵ của huyện Phước Long lấy tên là thị trấn Phước Long.

Ngày 17 tháng 5 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 75-HĐBT[3] về việc sáp nhập huyện Hồng Dân và huyện Phước Long thành một huyện lấy tên là huyện Hồng Dân, tỉnh Minh Hải.

Ngày 06 tháng 11 năm 1996, Quốc hội Việt Nam ban hành Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh [4], theo đó chia tỉnh Minh Hải thành hai tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau. Khi đó huyện Hồng Dân trở thành huyện của tỉnh Bạc Liêu.

Ngày 25 tháng 9 năm 2000, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 51/2000/NĐ-CP, về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Hồng Dân để thành lập huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu. Theo đó, thành lập huyện Phước Long trên cơ sở 40.482 ha diện tích tự nhiên và 101.322 nhân khẩu của huyện Hồng Dân. Huyện Phước Long có 40.482 ha diện tích tự nhiên và 101.322 nhân khẩu; gồm 7 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Phong Thạnh Nam, Phước Long, Vĩnh Phú Tây, Vĩnh Thanh, Vĩnh Phú Đông, Hưng Phú và thị trấn Phước Long.

Ngày 24 tháng 12 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 166/2003/NĐ-CP, về việc thành lập xã, phường thuộc các huyện Vĩnh Lợi, Phước Long, Hồng Dân, Giá Rai, Đông Hải và thị xã Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu. Theo đó, chia xã Phong Thạnh Nam thuộc huyện Phước Long thành xã Phong Thạnh Tây A và xã Phong Thạnh Tây B. Huyện Phước Long chính thức có 8 đơn vị hành chính trực thuộc như ngày nay.

Kinh tế - xã hộiSửa đổi

Kinh tếSửa đổi

Phước Long là huyện vùng nông thôn sâu của tỉnh Bạc Liêu, được tái lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 16/10/2000, theo Nghị định số 51 của Chính phủ. Huyện có 7 xã, 1 thị trấn; diện tích tự nhiên 41.619 ha, 26.079 hộ, dân số 119.411 người, gồm 3 dân tộc chủ yếu là Kinh, Hoa và Khmer.

Trong những năm qua, kinh tế xã hội của huyện có những bước phát triển vượt bậc. Từ một huyện khó khăn, Phước Long trở thành đơn vị cấp huyện có nền kinh tế phát triển thứ ba của tỉnh, xếp sau thành phố Bạc Liêu và thị xã Giá Rai.

Thị trấn Phước Long không chỉ là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội của huyện mà còn là trung tâm của tiểu vùng tây - bắc tỉnh Bạc Liêu. Thị trấn Phước Long cùng với thành phố Bạc Liêu, thị trấn Hòa Bình (huyện Hòa Bình), phường Hộ Phòng (thị xã Giá Rai) tạo thành tứ giác kinh tế, động lực phát triển kinh tế của cả tỉnh.

Huyện có khá nhiều chợ tương đối lớn trong tỉnh như: Phước Long, Phó Sinh, Chủ Chí, Trưởng Tòa hình thành tại các đầu mối giao thông quan trọng của tỉnh.

Kinh tế huyện Phước Long năm 2019, trong hệ thống 22 chỉ tiêu nghị quyết đề ra, có 13 chỉ tiêu vượt và 9 chỉ tiêu đạt. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện đạt 11% (vượt gần 5,5% so với chỉ tiêu nghị quyết), cao nhất từ trước đến nay. Tổng sản phẩm trong huyện đạt gần 7.300 tỷ đồng, vượt 3,2%. Thu ngân sách vượt 20%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng; thu nhập bình quân đạt gần 59 triệu đồng/người/năm (theo kế hoạch là 56 triệu đồng, vượt 3,69%),... Đáng chú ý, huyện có 169 hộ được công nhận thoát nghèo, 660 hộ thoát cận nghèo. Từ đó, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 0,51% với 154 hộ; hộ cận nghèo giảm còn 535 hộ, tương ứng 1,77%. Huyện đã hoàn thành chương trình xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, cận nghèo và gia đình chính sách, người có công với cách mạng.

Đặc biệt, huyện đã thực hiện thắng lợi lộ trình xây dựng xã nông thôn mới nâng cao, góp phần quan trọng vào hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ huyện đề ra. Cụ thể, có 4 xã được công nhận NTM nâng cao năm 2019 là Vĩnh Thanh, Vĩnh Phú Tây, Vĩnh Phú Đông và Hưng Phú. Ngoài ra, toàn huyện đã có 60/67 ấp đạt chuẩn ấp nông thôn mới kiểu mẫu.

Các mô hình sản xuất ở cả hai vùng sinh thái (ngọt ổn định và mặn, lợ), như: cánh đồng lớn sản xuất lúa chất lượng cao gắn với bao tiêu sản phẩm; trồng rau sạch; lúa - tôm, lúa - màu; lúa - cá; tôm - cua - cá kết hợp; nuôi le le, vịt trời, lươn, rắn, cá bống tượng,… đều mang lại hiệu quả kinh tế cao và bền vững. Ở huyện Phước Long giờ đây không dừng lại ở mỗi xã một sản phẩm mà huyện đang quyết liệt chỉ đạo xây dựng mỗi ấp có một sản phẩm tiêu biểu.

Xã hộiSửa đổi

Giáo dụcSửa đổi

Nền giáo dục và y tế huyện Phước Long phát triển nhất nhì trong các đơn vị của tỉnh Bạc Liêu. Về giáo dục, tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THPT hàng năm của huyện điều thuộc top đầu của tỉnh. Theo thống kê của trường Đại học Cần Thơ trong 3 năm 2008, 2009, 2010 số học sinh Phước Long trúng tuyển vào trường nhiều nhất tỉnh Bạc Liêu. Hiện tại huyện có 2 trường THPT là THPT Võ Văn Kiệt và THPT Trần Văn Bảy, hơn 50 trường Trung học cơ sở, tiểu học và mầm non đạt chuẩn.

Y tếSửa đổi

Huyện có 1 bệnh viện đa khoa đặt tại thị trấn huyện lỵ với đội ngũ y, bác sĩ giỏi không chỉ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân trong huyện mà còn cả huyện Hồng Dân trong những năm qua, mặt khác 100% xã của huyện có trạm y tế thường xuyên cấp phát thuốc và chữa bệnh cho người dân.

Dân sốSửa đổi

Huyện Phước Long có diện tích tự nhiên là 417,84 km2, dân số năm 2016 là 122.342 người, trong đó: dân tộc Kinh có 118.169 người chiếm 96,59%, dân tộc Hoa 250 người chiếm 0,20%, dân tộc Khmer 4.065 người chiếm 3,32%, dân tộc khác 20 người chiếm 0,02%. Dân số năm 2018 là 122.962 người, mật độ dân số 294 người/km2. Trong đó, dân số sống ở thành thị là 21.034 người chiếm tỉ lệ 17,12% và dân số sống ở nông thôn là 101.928 người chiếm tỉ lệ 82,82%.

Theo thống kê năm 2019, huyện Phước Long có diện tích 417,84 km², dân số là 124.405 người, mật độ dân số đạt 298 người/km².[1]

Dân số huyện Phước Long qua các năm 2010 - 2019
Năm
Thành thị
Nông thôn
Tổng
2010
20.004
99.297
119.301
2014
20.744
100.869
121.613
2015
20.816
101.215
122.031
2016
20.885
101.457
122.342
2017
20.932
101.734
122.666
2018
21.034
101.928
122.962
2019
21.328
103.077
124.405
Nguồn: Cục thống kê Tỉnh Bạc Liêu năm 2019

Danh nhânSửa đổi

Dương Thành Trung (sinh 1961): Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (từ 2015).

Lê Minh Khái (sinh 1964): Tổng Thanh tra Chính phủ (từ 2017), nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu (2015-2017), Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (2014-2015).

Văn hóa - Du lịchSửa đổi

Huyện Phước Long có 4 khu du lịch sinh thái (vườn) tổng diện tích 9 ha, trong đó:

  • Thị trấn Phước Long: 1 vườn, 2 ha toạ lạc tại ấp Long Hoà
  • Xã Vĩnh Phú Tây: 2 vườn, 4 ha toạ lạc tại ấp Bình Hổ
  • Xã Phong Thạnh Tây A: 1 vườn, 3 ha toạ lạc tại ấp 8B có các loài chim sinh sống chủ yếu là: Cò, Vạc, Diệc, Còng Cọc và Cò Quắm.

Các di tích lịch sử - văn hóa:

  • Đền thờ Trần Quang Diệu: Tọa lạc tại ấp 1, xã Phong Thạnh Tây A, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu đền thờ được xây dựng năm 1917 theo lối kiến trúc đình làng Nam Bộ với có diện tích 800 m². UBND tỉnh Bạc Liêu xếp hạng là di tích Lịch sử cấp tỉnh năm 2000
  • Chùa Cosđon (Chùa monisereysophol cosdon): Là chùa Phật giáo Theravada (Nam Tông) Khmer Việt Nam. Tọa lạc tại ấp Bình Bảo, xã Vĩnh Phú Tây, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu. Thành lập vào ngày 05 tháng 02 năm 1903 trên phần đất với diện tích 50.000 m² do gia đình ông tá điền chủ Che hiến cúng thuộc ấp Bình Bảo, xã Vĩnh Phú Tây, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu
  • Bia Chiến Thắng Mỹ Trinh: Là bia tưởng niệm chiến thắng trận đánh Đại đội 915 (năm 1972) tại ấp Mỹ Trinh, xã Hưng Phú, huyện Phước Long. Bia Chiến Thắng Mỹ Trinh có diện tích là 3.500 m², trong đó diện tích được xây dựng là 2.400 m² được bàn giao và đưa vào sử dụng năm 2008
  • Chùa Đìa Muồng (CHÙA SÊ-RÂY VONG-SA CHEY-YA-RAM): Tọa lạc tại ấp Vĩnh Lộc, xã Vĩnh Phú Đông, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu được xây dựng năm 1956 với diện tích đất là 16.760 m².

Giao thôngSửa đổi

Cơ sở hạ tầng giao thông của huyện phát triển tương đối toàn diện. Trên địa bàn huyện có các tuyến giao thông quan trọng như quốc lộ Quản Lộ - Phụng Hiệp nối thẳng từ Thị xã Ngã Bảy đến tỉnh Cà Mau (không đi qua Thành phố Bạc Liêu như Quốc lộ 1A), kênh xáng Quản Lộ - Phụng Hiệp - một trong những kênh xáng quan trọng nhất Đồng bằng sông Cửu Long được đào từ thời Pháp thuộc. Tỉnh lộ Vĩnh Mỹ - Phước Long nối liền đến thị trấn Ngan Dừa (huyện Hồng Dân), tỉnh lộ Phước Long - Phong Thạnh Tây B và gần 100% đường nông thôn được trải nhựa, bê tông hóa. Hệ thống cầu cũng tương đối hoàn thiện.

Kết nghĩaSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

Tham khảoSửa đổi