Mở trình đơn chính

Quan hệ Việt Nam - Campuchia là mối quan hệ song phương giữa 2 nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt NamVương quốc Campuchia. Nó đã trở nên căng thẳng kéo dài trong suốt chiến tranh Việt Nam-Campuchia (1976-1990). Sau đó, cả 2 nước đã có những bước tiến trong việc tạo dựng mối quan hệ hữu nghị bền chặt. Đến năm 2012 bắt đầu xuất hiện những rạn nứt trong quan hệ Việt Nam - Campuchia với việc Campuchia gây chia rẽ các quốc gia ASEAN tại hội nghị AMM-45.[1][2]

Quan hệ Việt Nam - Campuchia

Picto infobox comicballoon.png
Map indicating locations of Cambodia and Vietnam

Campuchia

Việt Nam

Lịch sửSửa đổi

Việt Nam có chung đường biên giới dài 1.137km với Campuchia.[3] Trong lịch sử, đặc biệt là thời kỳ Nam tiến, Campuchia đã bị mất đất về tay Việt Nam và phải triều cống cho Việt Nam.[4] Vào thế kỉ XIX, cả 2 đều trở thành thuộc địa của thực dân Pháp và cùng với Lào tạo thành Đông Dương thuộc Pháp. Những nhà yêu nước của cả Việt NamCampuchia đã cùng cộng tác để chống Pháp trong chiến tranh Đông Dương (1945-1954) nhằm mục đích dành độc lập cho mỗi dân tộc[4], song lại bị những nhà dân tộc chủ nghĩa đối lập ở Campuchia, bao gồm vua tương lai Norodom Sihanouk, nghi ngờ là ý đồ thuộc địa hóa Campuchia của Việt Nam.

Trong những thời điểm này, nhà lãnh đạo Việt NamChủ tịch Hồ Chí MinhQuốc vương Campuchia Norodom Sihanouk đã có những bức điện trao đổi qua lại với những lời lẽ tốt đẹp. Quốc vương Campuchia đã đã gửi tặng thuốc cho Hồ Chí Minh. Khi Hồ Chí Minh mất, tháng 9/1969, ông Norodom Xihanuc cùng phu nhân đã tới Hà Nội dự Lễ Truy điệu. Tại đây, ông phát biểu: “Được nhân dân kính mến, được bạn hữu khâm phục, được kẻ thù tôn trọng, Hồ Chí Minh là một trong những nhân vật hoạt động chính trị và là lãnh tụ cao quý nhất của thế kỷ này... Trong thế giới tàn bạo này, Người đã đem lại cho chúng ta cũng như cho biết bao dân tộc khác những lý do để hy vọng[5].

Trong Chiến tranh Việt Nam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã sử dụng lãnh thổ của Campuchia, 1 nước trung lập, để phát động các cuộc tấn công vào miền Nam Việt Nam, cùng lúc với lực lượng Khmer Đỏ vốn đang là đồng minh Việt Cộng bấy giờ. Điều này là cái cớ cho Mỹ ném bom vào lãnh thổ Campuchia với lý do tiêu diệt Việt Cộng ẩn núp ở Campuchia, tuy nhiên cùng lúc đó lại làm chết 150.000 người Campuchia.[6] Với sự rút lui của quân Mỹ và việc cộng sản thắng lợi ở Việt NamCampuchia năm 1975, cả 3 nước Đông Dương đều đi theo chế độ cộng sản.[4]

Chiến tranh Việt Nam CampuchiaSửa đổi

Sự phát triển trong quan hệ ngoại giao và thương mại song phươngSửa đổi

Từ thập niên 1990, mối quan hệ giữa 2 nước đã được cải thiện. Cả 2 đều là thành viên của các tổ chức đa phương của vùng như ASEANHợp tác Mê Kông-Sông Hằng. Cả 2 đều đang mở cửa và phát triển thương mại cửa khẩu và tìm cách nới lỏng các quy định về thị thực cho công dân 2 nước.[3] Cả 2 chính phủ của 2 nước đã đặt mục tiêu gia tăng thương mại song phương 27% lên mức 2,3 tỉ USD năm 2010 và 6,5 tỉ USD năm 2015.[3][7] Việt Nam đã xuất khẩu 1,2 tỉ USD giá trị hàng hóa sang Campuchia năm 2007. Trong khi Campuchia chỉ là nhà nhập khẩu lớn thứ 16 của Việt Nam thì Việt Nam lại là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Campuchia.[3]

Tranh cãi về biên giớiSửa đổi

Campuchia có đường biên giới chung dài 1.270km với Việt Nam và từ năm 2006 đến nay, 2 bên đã phân giới được khoảng 920km trong tổng số chiều dài đường biên giới khoảng 1137km; xác định được 260/314 vị trí mốc (đạt 84,1%); xây dựng được 305/371 cột mốc (đạt 82,2%); quy thuộc được 104 cồn bãi, trong đó: 39 cồn bãi quy thuộc Việt Nam, 65 cồn bãi quy thuộc Campuchia [8] . Tuy nhiên, đảng đối lập Cứu nguy Dân tộc Campuchia (CNRP) nhiều lần cáo buộc chính phủ Campuchia sử dụng những tấm bản đồ do Việt Nam vẽ ra trong những năm 1980. Do đó, ngày 6/7/2015, Thủ tướng Campuchia Hun Sen đã đề nghị Liên Hiệp Quốc cung cấp những bản đồ gốc tổ chức này lưu trữ để kiểm tra tính xác thực của bản đồ Phnom Penh đang sử dụng để xác định biên giới với các nước láng giềng. Theo ông Hun Sen, cố quốc vương Norodom Sihanouk đã gửi bản đồ do Cơ quan Địa lý Đông Dương phát hành và được quốc tế công nhận trong giai đoạn 1963-1969 tại Liên Hiệp Quốc.[9]

Tư tưởng bài Việt Nam ở CampuchiaSửa đổi

Do có lịch sử đối đầu dai dẳng, đặc biệt là do Campuchia đã dần suy yếu vào thế kỷ XIV và sự trỗi dậy của Đại Việt, nhiều vùng lãnh thổ vốn là của Campuchia, bao gồm vùng Đồng bằng sông Cửu Long vốn do người Khmer chiếm giữ, bị mất vào tay Việt Nam vào thế kỷ XVII, và sự đối lập văn hóa giữa 2 nước (Việt Nam thuộc Vùng văn hóa Đông Á trong khi Campuchia thuộc Vùng văn hóa Ấn Độ), tư tưởng thù địch với Việt Nam trỗi dậy mạnh ở Campuchia. Mặc dù vấn đề này nhiều lần bị lợi dụng bởi các chính khách Campuchia để chiếm lấy quyền lực, nó đã dần ăn sâu vào văn hóa và tiềm thức người Campuchia rằng Việt Nam luôn là những điều bất hạnh và cực khổ ở Campuchia. Thậm chí đã xảy ra các cuộc tấn công người Việt ở Campuchia bởi những phần tử dân tộc cực đoan ở nước này.

Người Tháingười Hoa ít nhận sự ác cảm này do Thái Lanmối quan hệ văn hóa gần gũi với Campuchia trong khi Trung Quốcnhà tài trợ và đầu tư chính cho Campuchia, mặc dù chính người Thái đã tàn phá Angkor và Trung Quốc đã từng hậu thuẫn Khmer Đỏ trước đây.

Căng thẳng 2014Sửa đổi

 
Đại sứ quán Việt Nam ở Pnom Penh , Campuchia

Các cuộc biểu tình chống Việt Nam đã diễn ra từ tháng 7/2014. Các cuộc biểu tình đã diễn ra sau 1 tuyên bố của Đại sứ quán nói rằng Đồng bằng sông Cửu Long từ lâu đã là 1 phần của Việt Nam. Người biểu tình và các nhà hoạt động yêu cầu đại sứ quán công nhận Đồng bằng sông Cửu Long là lãnh thổ cũ của Campuchia và cho 1 lời xin lỗi. Vào ngày 9/7, đại sứ quán đã ra tuyên bố kêu gọi Campuchia tôn trọng chủ quyền của Việt Nam và từ chối xin lỗi. Trong số tất cả những người biểu tình bao gồm cộng đồng Khmer tại Việt Nam và các nhà sư Phật giáo. Đã có sự đốt cháy cờtiền tệ của Việt Nam. Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng kêu gọi Campuchia hành động chống lại 'những kẻ cực đoan' vì đốt cờ Việt Nam trong chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Quốc hội Heng Samrin tới Việt Nam. Vào tháng 10/2014, những người biểu tình đe dọa sẽ đốt chính đại sứ quán. Thủ lĩnh phản kháng Thạch Setha đã ngăn cản người biểu tình đốt cờ Việt Nam và 1 người biểu tình gọi ông là 'vô dụng'.

Tình cảm chống Việt bùng lên ở Campuchia năm 2014 dẫn đến 1 người đàn ông dân tộc Việt Nam tên là Trần Văn Chiến bị đám đông người Campuchia đánh đập dẫn đến nỗi sợ hãi giữa các công tynhà đầu tư Việt Nam tại Campuchia. Các doanh nghiệp Việt Nam đã bị lục soátcướp bóc bởi người Campuchia. 1 đám đông người Campuchia đã giết 1 người đàn ông Việt Nam khác tên là Nguyễn Văn Chyen. Công nhân Việt Nam bị buộc phải chạy trốn khi các doanh nghiệp bị cướp bóc. Người Campuchia đã giết người dân tộc Việt Nam trước khi xảy ra bạo loạn vào những năm 1990. Vợ của Trần nói rằng Trần Văn Chiến bị đám đông sát hại "như 1 con thú". Cả 2 chính phủ Lon Nol (chống cộng) và Khmer Đỏ (cộng sản) đều coi thường người Việt. 1 người đàn ông Việt Nam tên là Nguyễn Yaing Ngọc đã bị giết bởi 1 đám đông người Campuchia. Tại 1 hòn đảo ven biển Koh Kong, người Việt Nam đã bị chính quyền Campuchia trục xuất.

Đại sứ quán, lãnh sự quánSửa đổi

- Tại Việt Nam :

- Tại Campuchia :

Chú thíchSửa đổi