Sín Thầu là một thuộc huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, Việt Nam.

Sín Thầu
Xã Sín Thầu
Hành chính
VùngTây Bắc Bộ
TỉnhĐiện Biên
HuyệnMường Nhé
Địa lý
Tọa độ: 22°22′33″B 102°15′17″Đ / 22,3759144°B 102,2548386°Đ / 22.3759144; 102.2548386Tọa độ: 22°22′33″B 102°15′17″Đ / 22,3759144°B 102,2548386°Đ / 22.3759144; 102.2548386
Diện tích165.7 km²
Dân số (2009)
Tổng cộng2.105 người
Mật độ13 người/km2
Dân tộcDao, Mông, Hà Nhì,...
Khác
WebsiteXã Sín Thầu

Tháng 4 năm 2009, sau khi điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số để thành lập xã Sen Thượng, xã Sín Thầu còn 16.571,64 ha diện tích tự nhiên và 2.105 người[1];

Địa lýSửa đổi

Xã Sín Thầu nằm ở phía tây bắc của huyện Mường Nhé, là ngã ba biên giới Việt – Trung – Lào. Điểm cực Tây của Việt Nam là A Pa Chải-Tá Miếu, chính là ngã ba biên giới có cao độ 1.864m[2], nằm tại xã Sín Thầu, có tọa độ địa lý kinh độ 102°8' Đông, vĩ độ 22°44' Bắc. Xã Sín Thầu nằm trên ngọn núi Khoang La San[3] (Koan La San). Trong bản đồ Bắc Kỳ năm 1902, địa bàn xã là vùng đất với các địa danh Koan La San, Li Fang, B. Sin To (bản Sin To), B. Ya Moun Po (bản Moun Po),...

Dân cư Sín Thầu chủ yếu là sắc tộc thiểu số, trong đó người Hà Nhì chiếm tới 90% dân số xã.[4] Xã Sín Thầu gồm 4 bản sau: A Pa Chải, Tả Kố Khừ, Lỳ Mà Tá, và Sín Thầu.

  Trung Quốc Trung Quốc Trung Quốc  
Lào B Sen Thượng
T    xã Sín Thầu    Đ
N
Lào Leng Su Sìn Leng Su Sìn

Lịch sửSửa đổi

 
Hưng Hóa với vị trí các địa danh châu huyện thuộc các phủ Quy Hóa, An Tây, Điện Biên, Gia Hưng của xứ Hưng Hóa tiếp giáp Trung Quốc, và Lào gồm (Văn Bàn, Thủy Vĩ, Chiêu Tấn, Quảng Lăng, Hợp Phì, Tuy Phụ, Hoàng Nham, Lễ Tuyền, Tung Lăng, Khiêm, Lai, Luân, Thuận, Tuần Giáo, Ninh Biên, Quỳnh Nhai, Sơn La, Mai Sơn, Yên, Phù Hoa, Mộc, Đà Bắc, Mã Nam, Mai, Thanh Xuyên, Yên Lập, Văn Chấn và Trấn Yên). Vùng xã Sín Thầu thuộc các châu Tung Lăng, Hoàng Nham bị mất về Trung Quốc khoảng thế kỷ 18.

Sín Thầu cùng với đất huyện Mường Nhé bắt đầu thuộc lãnh thổ Đại Việt vào năm 1432, khi Lê Thái Tổ đánh dẹp xong Đèo Cát Hãn, thu nạp đất Mường Lễ và đổi tên thành Phục Lễ (nay là vùng đất tỉnh Lai Châu, phần phía bắc tỉnh Điện Biên và một số hương trấn giáp biên giới của các huyện từ Giang Thành đến Kim Bình thuộc tỉnh Vân Nam Trung Quốc). Thời nhà Lê sơ vùng đất xã Sín Thầu kéo đến Mường Tông, Mường Nhé (vùng đất bờ phải sông Đà) là địa bàn các châu Tung Lăng (tức Phù Phang, nay là Pou Phang), Hoàng Nham (tức Mường Tông) của phủ An Tây xứ Hưng Hóa Đại Việt. Qua nhà Mạc, đến cuối nhà Lê trung hưng, khoảng thế kỷ 18 (trước những năm 1770), các vùng đất này của Đại Việt đã bị mất về lãnh thổ tỉnh Vân Nam Trung Quốc. Qua thời nhà Tây Sơn, rồi tới nhà Nguyễn, các triều đình Việt Nam đều không đòi lại được các vùng đất Sín Thầu, Mường Tông, Mường Nhé, Mường Tè bằng con đường ngoại giao hòa bình. Tuy vậy, người dân bản địa ở vùng này vẫn tương đối độc lập với nhà Thanh Trung Quốc, được quyền tự trị dưới dạng các châu mường kỵ mi, chỉ phải nộp thuế khóa cho nhà Thanh. Đến nửa cuối thế kỷ 19, cả hai triều đình phong kiến tại Trung Quốc và Việt Nam là nhà Thanh và nhà Nguyễn đều suy yếu, các thủ lĩnh người Thái Trắng bản địa nổi lên cát cứ vùng đất hai bên biên giới, xóa nhòa biên giới hai quốc gia. Cuối thế kỷ 19, nổi lên gia tộc họ Đèo của Đèo Văn Trị, những năm 1885-1888, hưởng ứng chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi chống lại thực dân Pháp đánh chiếm Tây bắc Việt Nam và vùng biên giới tỉnh Vân Nam Trung Quốc, khu vực gồm cả địa bàn xã Sín Thầu ngày nay. Nhưng sau do mâu thuẫn với Tôn Thất Thuyết, nên khoảng những năm 1890, Đèo Văn Trị quay sang hợp tác với Pháp. Những năm 1894-1895, Đèo Văn Trị đã giúp Pháp đắc lực trong việc hoạch định biên giới và đi tới ký kết công ước Pháp-Thanh 1895, lấy lại phần lớn các châu mường xưa thuộc phủ An Tây xứ Hưng Hóa về thành lãnh thổ Việt Nam, khi đó là thành khu Mường Te (Mường Tè) châu Quỳnh Nhai tỉnh Lai Châu xứ Bắc Kỳ Liên bang Đông Dương thuộc Pháp. Vùng đất xã Sín Thầu theo đó cũng thuộc Việt Nam từ năm 1895.

Thời Pháp thuộc, những năm 1920-1930 của thế kỷ 20, địa bàn xã Sín Thầu là đất đai thuộc các xã Ko Ka (Koan La San), xã Nio Po (Núi Po) của khu Mường Te châu Quỳnh Nhai tỉnh Lai Châu. Khu Mường Te (Mường Tè) khi đó gồm 6 xãː Ka Lang, Mương Te, Núi Ka (tức Moun Ka), Ko Ka (tức Koan La San), Nio Po (tức Núi Po hay Moun Po), Pa Thang[5].

Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, địa bàn xã Sín Thầu thuộc huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu, rồi cùng huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu thuộc khu Tự trị Thái Mèo (1955-1962)[6] và Khu tự trị Tây Bắc (1962-1975) của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau năm 1975, Sín Thầu là một xã của huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu Việt Nam. Ngày 14 tháng 1 năm 2002, chính phủ Việt Nam tách huyện Mường Tè thành lập huyện Mường Nhé của tỉnh Lai Châu, thì xã Sín Thầu là một trong 6 xã ban đầu của huyện Mường Nhé (6 xã đó là Sín Thầu, Chung Chải, Mường Nhé, Mường Toong, Chà Cang và Nà Hỳ)[7].

Tháng 11 năm 2003, Quốc hội ra nghị quyết trong đó chia tỉnh Lai Châu thành tỉnh Lai Châu (mới) và tỉnh Điện Biên.[8] Cùng với huyện Mường Nhé, xã Sín Thầu được chia vào thuộc tỉnh Điện Biên quản lý. Năm 2009, chính phủ Việt Nam đã chia tách xã Sín Thầu thành 2 xãː Sín Thầu ngày nay (là phần phía tây của xã Sín Thầu cũ), và xã Sen Thượng (là phần phía đông của xã Sín Thầu cũ), nhưng đều thuộc huyện Mường Nhé tỉnh Điện Biên.

Kinh tếSửa đổi

Do là xã ngã ba biên giới, đồng thời có điểm cao cực tây của Việt Nam, nên Sín Thầu đã và đang là điểm thu hút du lịch khám phá của tỉnh Điện Biên.[3]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Nghị định số 17/NĐ-CP ngày 16 tháng 4 năm 2009 của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, phường để thành lập xã thuộc huyện Mường Nhé và thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
  2. ^ Ngã ba biên giới A Pa Chải, báo Biên phòng Việt Nam, đăng ngày 24 tháng 5 năm 2013.
  3. ^ a ă Mốc ngã ba biên giới A Pa Chải - Ðiểm du lịch hấp dẫn, báo Điện Biên Phủ online, đăng ngày 16 tháng 4 năm 2019.
  4. ^ Xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé: Nỗ lực về đích nông thôn mới, báo Dân tộc và Phát triển đăng ngày 23 tháng 9 năm 2019.
  5. ^ Danh mục các làng xã Bắc Kỳ, Lai Châu, Ngô Vi Liễn, năm 1924, trang 81.
  6. ^ Việt Nam những thay đổi địa danh và địa giới hành chính. Nguyễn Quang Ân, Viện Sử học. Ngày 27 tháng 10 năm 1962, trang 345.
  7. ^ Việt Nam-những thay đổi địa danh và địa giới hành chính (1945-2002), Nguyễn Quang Ân, Viện Sử học Việt Nam, trang 976.
  8. ^ “NGHỊ QUYẾT VỀ VIỆC CHIA VÀ ĐIỀU CHỈNH ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH MỘT SỐ TỈNH”. Thư viện pháp luật. Truy cập 21 tháng 10 năm 2017.