Thích Phổ Tuệ

nhà tu hành người Việt Nam

Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ (sinh 12 tháng 4 năm 1917 - mất ngày 21 tháng 10 năm 2021) là Đệ tam Pháp chủ (Pháp chủ đời thứ ba) Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Quê Ngài ở xã Khánh Tiên, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.

Hòa thượng
Thích Phổ Tuệ
釋普慧
Pháp hiệuPhổ Thông
Hoạt động tôn giáo
Tôn giáoPhật giáo
Trường pháiPhật giáo Bắc tông
Tông pháiLâm Tế tông
Xuất gia1923
chùa Quán
Khánh Phú, Yên Khánh, Ninh Bình
Thọ giớiSa di
1932
chùa Đống Cao
Nghĩa Hưng, Nam Định
 Tỳ kheo và Bồ tát
1936
chùa Bút Tháp
Thuận Thành, Bắc Ninh
Nhiệm kỳ1961 – 21/10/2021
Tiền nhiệmThích Quảng Tốn
Kế nhiệmkhuyết vị
Vị tríchùa Quang Lãng
Phú Xuyên, Hà Nội
Nhiệm kỳ2007 – 21/10/2021
Tiền nhiệmThích Tâm Tịch
Kế nhiệmkhuyết vị
Thông tin cá nhân
SinhBùi Văn Quý
12 tháng 4, 1917
Khánh Tiên, Yên Khánh, Ninh Bình, Liên bang Đông Dương
Mất21 tháng 10, 2021(2021-10-21) (104 tuổi)
Quang Lãng, Phú Xuyên, Hà Nội, Việt Nam
ChaBùi Quang Oánh
MẹNguyễn Thị Thinh
Quốc tịch Việt Nam
Trao tặngVietnam Hochiminh Order ribbon.png Huân chương Hồ Chí Minh
DharmaWheelGIF.gif Cổng thông tin:Phật giáo

Thân thếSửa đổi

Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ, thế danh: Bùi Văn Chước (tức Bùi Văn Quý), sinh ngày 12 tháng 4 năm 1917 tại thôn 5, xã Phùng Thiện, tổng Bồng Hải, nay là thôn Phùng Thiện, xã Khánh Tiên, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình. Thân phụ là cụ ông Bùi Quang Oánh, thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Thinh, song thân của Ngài đều là những Phật tử thuần thành. Ngài sinh trưởng trong gia đình có 3 anh em, Ngài là người con thứ 2 trong gia đình.[1]

Hành trạng Đức Pháp chủSửa đổi

Xuất gia tu họcSửa đổi

Vốn được sinh ra trong gia đình có truyền thống thâm tín Phật Pháp, cho nên hạt giống Bồ đề của Ngài sớm nảy nở, năm lên 7 tuổi (1923) Ngài được song thân cho đến xuất gia với Sư cụ Thích Đàm Cơ, trụ trì chùa Phúc Long (chùa Quán), thôn Phú An, xã Khánh Phú, huyện Yên Khánh, tính Ninh Bình và được Sư cụ cho theo học chữ Nho với cụ đồ Lê Hiệng.

Năm 13 tuổi (1929) Đại lão Hòa thượng được Sư cụ cho đến làm đệ tử Sư tổ Thích Tâm An, trụ trì chùa Dương Phạm, xã Khánh Khê, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, (nay là xã Yên Nhân, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định). Trải qua thời gian tu học, đến năm 16 tuổi (1932) Ngài được Sư tổ cho thụ giới Sa Di tại Giới đàn hạ trường chùa Đống Cao, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định.

Năm 18 tuổi (1934) Đại lão Hòa thượng lên tham học và y chỉ vào Sư tổ Thích Quảng Tốn, kế đăng trụ trì Tổ đình Viên Minh, thôn Khai Thái, xã Tầm Khê, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Đông (nay là xã Quang Lãng, huyện Phú Xuyên, Thành phố Hà Nội).

Khi vừa tròn 20 tuổi (1936), Ngài được thụ Cụ Túc giới và Bồ Tát giới tại Đại giới đàn chùa Bút Tháp, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh do Sư tổ Thích Quảng Tốn làm Đàn đầu Hòa thượng.

Sau khi giới pháp đầy đủ, Ngài bắt đầu hành trình sam phương cầu đạo, Ngài đi sam học ở hầu hết các Sơn môn lớn thời bấy giờ như Sơn môn Tê Xuyên, Sơn môn Hương Tích... Ngài không theo trào lưu du học Nhật Bản những năm 1950 như các vị Tăng thời đó, Ngài ở lại trong nước và luôn chọn nơi thôn dã để ẩn cư tu hành.

Hoạt động Phật sựSửa đổi

Từ năm 1952 Ngài vân du hành đạo tại chùa Linh Ứng, thôn Kim Đới I, xã Hữu Bằng, huyện Kiến Thụy, Thành phố Hải Phòng, đến năm 1957 Ngài lại trở về hầu thầy phụng Phật tại Tổ đình Viên Minh, xã Quang Lãng, huyện Phú Xuyên, Thành phố Hà Nội.

Năm 1961 Sư tổ Thích Quảng Tốn, Trụ trì đời thứ hai Tổ đình Viên Minh viên tịch, Ngài kế đăng làm trụ trì đời thứ ba Tổ đình Viên Minh và làm Trưởng Sơn môn Đa Bảo từ đó cho đến nay.

Đến năm 1987, Đức Đệ nhất Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam cử ba vị cao tăng là cố Hòa thượng Thích Kim Cương Tử, cố Hòa thượng Thích Thiện Siêu và Cố Hòa thượng Thích Tâm Thông về Tổ đình Viên Minh mời Ngài lên Hà Nội chủ trì hiệu đính Đại tạng kinh Việt Nam và tham gia các hoạt động Phật sự của Giáo hội. Từ đó Ngài đã đảm nhiệm nhiều chức vụ trong các cấp Giáo hội:

  • Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hà Tây (1993 - 2008)
  • Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học Hà Tây (1993 - 2008).
  • Ủy viên Kiêm soát Hội đông Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam. (1992 - 1997)
  • Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự GHPGVN (1997 - 2007)
  • Viện trưởng Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội (2003 - 2007).
  • Tổng Biên tập tạp chí Nghiên cứu Phật học (2003 - 2007)
  • Phó Trưởng ban Giáo dục Tăng Ni Trung ương GHPGVN.
  • Phó ban Ban Tăng sự Trung ương GHPGVN (1997 - 2007).
  • Phó Pháp chủ kiêm Chánh Thư ký Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2002 - 2007).
  • Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2007-2021).

Tại Đại hội Đại biểu Phật giáo Toàn quốc lần thứ VI (2007), Ngài được Đại hội suy tôn ngôi vị Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trở thành Pháp chủ thứ ba của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Từ đó đến nay trải qua các nhiệm kỳ Đại hội Phật giáo toàn quốc lần thứ VII (2012), VIII (2017) Ngài luôn luôn được Đại hội suy tôn ngôi vị Thiền gia Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho đến ngày viên tịch.

Đông thời Ngài cũng nhiêu năm liền giữ ngôi vị Đường chủ của các trường hạ tại Hà Nội, Hưng Yên... cũng như ngôi Đàn đầu Hòa thượng trong rất nhiều Đại Giới Đàn tại các tỉnh, thành phố.

Bên canh việc đảm nhiệm các chức vụ Giáo hội, Ngài cũng tích cực tham gia tổ chức xã hội như: ủy viên ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Hà Tây; ủy viên ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quôc Việt Nam (nhiều khoá).

Viên tịchSửa đổi

Do niên cao, lạp trưởng, Đại lão Hòa thượng đã thu thần viên tịch vào lúc 03h22 phút, ngày 21 tháng 10 năm 2021 tức ngày 16 tháng 9 năm Tân Sửu, tại Tổ đình Viên Minh (chùa Ráng), xã Quang Lãng, huyện Phú Xuyên, Thành phố Hà Nội. Trụ thế 105 năm, Hạ lạp 85 năm.[2]

Tác phẩm dịch thuật và trước tácSửa đổi

Ngài là bậc cao Tăng thông tuệ am hiểu Tam tạng Thánh giáo, đặc biệt Ngài tinh thông kim cổ và là người có những đóng góp không nhỏ trong việc biên soạn, dịch thuật và trước tác các tác phẩm về Phật học ở Việt Nam như:

  • Đại Từ điển Phật học
  • Đề cương kinh Pháp Hoa
  • Kinh Bách Dụ
  • Phật Tổ tam kinh
  • Phật học là tuệ học
  • Kinh Di Đà Viên Trung sao.
  • Bát Nhã Dư Âm
  • Luật Tỷ Khiêu Ni lược ký.

Ngoài những tác phẩm biên soạn, dịch thuật và trước tác về Phật học nêu trên, Ngài cũng sáng tác một số bài thơ Đường luật, theo thể thất ngôn bát cú để sách tiến hàng hậu học như: Mừng khai giảng khóa II, Trường Trung cấp Phật học Hà Tây; Cỗ tết nhà Chùa và Cảnh chùa Viên Minh.

Phát biểuSửa đổi

"Muốn sống lâu trước hết phải sạch sẽ từ thân đến tâm ... Về tinh thần, cần tu tâm dưỡng tính, tiết chế mọi ham muốn dục vọng, sống trong tinh thần lục hòa thì sẽ tăng được tuổi thọ. Nhưng dù sao, cũng không thể loại trừ được vô thường của sinh lão bệnh tử, vì đó là quy luật của mọi kiếp nhân sinh." [4]

"Suốt đời tôi chỉ mong được niệm Phật, cầu kinh, không mong cầu danh lợi... Xin các vị đừng gọi tôi là Pháp chủ mà hãy cứ nhìn tôi như một lão tăng thanh bần sống trong ngôi chùa làng là tôi mãn nguyện."[4]

"Sư là khuôn mẫu, mô phạm của loài người, chí ít là trong một cộng đồng người. Nếu không có đạo hạnh, không có trí tuệ thì lấy gì mà dạy người? Lấy gì làm gương tốt để mọi người noi theo?" [5]

Tôn vinhSửa đổi

  • Huân chương Hồ Chí Minh tháng 1/2012[6]
  • Huân chương Độc lập hạng nhì
  • Huân chương đại đoàn kết dân tộc
  • Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
  • Bằng tuyên dương công đức của Giáo hội.

Tham khảoSửa đổi

Tiền nhiệm:
Thích Tâm Tịch
Pháp chủ
20072021
Kế nhiệm:
-

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ “Thông tin căn bản về hành trạng Đức Pháp chủ Thích Phổ Tuệ”. phatgiao.org.vn (bằng tiếng Việt). 21 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2021.
  2. ^ VnExpress. “Đức pháp chủ Thích Phổ Tuệ viên tịch”. vnexpress.net (bằng tiếng Việt). Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2021.
  3. ^ a b Chu Minh Khôi. “Muốn sống lâu trước hết phải sạch sẽ từ thân đến tâm!”. Giác Ngộ Online. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2016.
  4. ^ a b “Lời dạy tha thiết của Đức Pháp chủ GHPGVN”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 6 năm 2020.
  5. ^ “Đức Pháp chủ Thích Phổ Tuệ: "Nhà sư không có đạo hạnh lấy gì dạy người".
  6. ^ Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhận Huân chương Hồ Chí Minh[liên kết hỏng]