Mở trình đơn chính

Tham nhũng tại Việt Nam chỉ tình trạng tham nhũng tại Việt Nam mà theo định nghĩa thì "tham nhũng" hay "tham ô" là hành vi "của người lạm dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc cố ý làm trái pháp luật để phục vụ cho lợi ích cá nhân".

Theo xếp hạng mức độ tham nhũng năm 2015 của tổ chức Minh bạch Quốc tế, Việt Nam xếp thứ 112/168 quốc gia được khảo sát.

Mục lục

Lịch sửSửa đổi

Thời quân chủSửa đổi

Hành vi tham nhũng đã được sử sách ghi lại từ rất sớm trong thời phong kiến ở Việt Nam.

Nhà Lý (1009-1225) đã đề ra những quy định khắt khe và rất cụ thể để ngăn ngừa và trừng trị hành vi tham ô. Đối với việc thu thuế, các quan nha, thư lại ở lĩnh vực này cùng với mười phần phải đóng vào kho triều đình, họ được thu riêng một phần gọi là “hoành đầu”. Kẻ nào thu quá số ấy thì bị khép vào tội ăn trộm. Đối với Khố ty thu thuế lụa, nếu “ăn lụa” của dân thì cứ mỗi thước lụa bị phạt 100 trượng; “ăn” một tấm lụa đến trên 10 tấm thì theo số tấm, thêm phối dịch 10 năm.

Thời vua Lê Thánh Tông đặt ra Bộ luật Hồng Đức. Trong Điều 138 của bộ luật này có ghi: “Quan lại mà tham nhũng, nhận hối lộ, làm sai phép nước thì bị phạt: tham ô từ 1 đến 9 quan tiền bị cách chức, từ 10 đến 19 quan thì bị đánh trượng rồi đi đày, từ 20 quan trở lên bị xử chém. Các quan ăn hối lộ từ 1 đến 9 quan bị phạt 50 quan, từ 10 đến 19 quan thì bị phạt từ 60 đến 100 quan, từ 20 quan trở lên bị phạt làm phu. Của hối lộ một phần trả lại chủ, một phần sung vào kho”

Cuối thời chúa Nguyễn, Trương Phúc Loan trở thành quyền thần thao túng, chúa Nguyễn Phúc Thuần chỉ còn là bù nhìn trên ngai. Loan tự nhận là Quốc phó, giữ Bộ Hộ, quản cơ Trung tượng kiêm Tàu vụ, thâu tóm mọi quyền lực về chính trị và kinh tế. Thuế sản vật các mỏ vàng Thu Bồn, Đồng Hương, Trà Sơn, Trà Vân... đều rơi vào tay Loan, hàng năm Loan chỉ nộp vào ngân sách quốc gia 1–2 phần mười số thuế thu được. Sử sách còn ghi lại rằng ngày nắng, Loan cho phơi của cải châu báu ra sân làm sáng rực cả một góc trời. Các quan lại cấp dưới cũng học theo thói xa xỉ đó, nạn tham ô, hối lộ cũng vì thế mà ngày càng nghiêm trọng. Lê Quý Đôn trong Phủ Biên tạp lục có nhận xét về thời kỳ này của chúa Nguyễn Đàng Trong là: “… từ quan to đến quan nhỏ, nhà cửa chạm trổ, tường xây bằng gạch đá, trướng vóc màn the, đồ dùng toàn bằng đồng, bằng sứ, bàn ghế bằng gỗ đàn, gỗ trắc, ấm chén bằng sứ, yên ngựa – dây cương đều nạm vàng, nạm bạc, quần áo là lược, nệm hoa, chiếu mây, lấy phú quý phong lưu để khoe khoang lẫn nhau… Họ coi vàng bạc như cát, thóc gạo như bùn, hoang phí vô cùng…”[1]. Do quan lại tham nhũng tràn lan nên tài chính vô cùng kiệt quệ, cơ nghiệp chúa Nguyễn lâm vào cảnh suy vong không thể cứu vãn nổi.

Nhà bác học Lê Quý Đôn là học sỹ thời vua Lê chúa Trịnh, nổi tiếng uyên bác, từng lãnh chức Thượng thư bộ Công. Ông đã tổng kết lịch sử, chỉ ra năm nguy cơ có thể mất nước của các triều đại. Đó là: 1. Trẻ không kính già (đạo đức suy đồi); 2. Trò không trọng thầy (giáo dục suy đồi); 3. Binh kiêu tướng thoái (quân đội suy đồi); 4. Tham nhũng tràn lan (thể chế suy đồi); 5. Sĩ phu ngoảnh mặt (niềm tin suy đồi)

Thời Pháp thuộcSửa đổi

Thời cộng hòaSửa đổi

Việt Nam Cộng hòaSửa đổi

Việt Nam Dân chủ Cộng hòaSửa đổi

Hiện trạngSửa đổi

 
Cảnh sát giao thông, một trong ba cơ quan ở mức tham nhũng cao nhất theo báo cáo của Chính phủ Việt Nam

Trong cuộc điều tra năm 2005, Ban Nội chính Trung ương công bố danh sách liệt kê 10 cơ quan tham nhũng phổ biến nhất Việt Nam. Trong đó ba cơ quan dẫn đầu là:

  1. Địa chính nhà đất,
  2. Hải quan/quản lý xuất nhập khẩu[2]
  3. Cảnh sát giao thông.[2]

Theo khảo sát năm 2014 của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, Cảnh sát về ảnh hưởng của tham nhũng đến công chúng[3], ba cơ quan/tổ chức dẫn đầu là:

  1. Công an
  2. Giáo dục
  3. Cán bộ, công chức

Ngoài ra trong số 10 cơ quan được "bầu chọn" có nhiều tham nhũng là cơ quan tài chính, thuế; cơ quan quản lý và các đơn vị trong ngành xây dựng; cơ quan cấp phép xây dựng; y tế; cơ quan kế hoạch đầu tư; cơ quan quản lý và các đơn vị trong ngành giao thông; cảnh sát kinh tế.

Các ý kiến phát biểu tại phiên thảo luận về tham nhũng trong Hội nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ giữa kỳ (CG) ngày 9/6/2006 đều nhận định: "Tham nhũng ở Việt Nam đến mức báo động".[4] Trích tờ Vietnam Investment Review số 699 ngày 7/3/2005 viết thì tham nhũng tại Việt Nam đã gây "thiệt hại cho nguồn ngân sách chính phủ... ước lượng 30% đầu tư hạ tầng". Ủy ban Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh thực tế, trong tổng số bị can bị khởi tố về hành vi tham nhũng, cán bộ cấp xã, phường chiếm tỷ lệ 30,9% còn cấp Trung ương chỉ chiếm rất ít (0,3%).[5]

Theo thông tấn xã Reuters, tham nhũng là một yếu tố làm giảm hiệu năng hoạt động của chính quyền Việt Nam, bên cạnh các vấn đề như thiếu giải trình, thiếu minh bạch, và guồng máy hành chính quan liêu cồng kềnh. Hiện nay, tiến trình cải tổ kinh tế Việt Nam cũng như chính sách cải tạo các doanh nghiệp nhà nước kém hiệu năng, có nguy cơ bị các nhóm bảo thủ và đặc quyền đặc lợi phá hoại nhất là khi chính quyền đặt trọng tâm nhiều hơn đến khía cạnh an ninh. Mặt khác, theo một số nhà phân tích chính trị, trong thời gian từ nay đến Đại hội Đảng Cộng sản vào đầu năm 2011, các cuộc đấu đá nội bộ có thể làm cho tiến trình cải tổ bị tê liệt phần nào.[6]

Khi nhắc đến tham nhũng trong khi tiếp xúc cử tri Thành phố Hồ Chí Minh tháng 5-2011, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã nói:"Trước đây chỉ một con sâu làm rầu nồi canh, nay thì nhiều con sâu lắm. Nghe mà thấy xấu hổ, không nhẽ cứ để hoài như vậy. Mai kia người ta nói một bầy sâu, tất cả là sâu hết thì đâu có được. Một con sâu đã nguy hiểm rồi, một bầy sâu là 'chết' cả đất nước này." [7][8] Các đại biểu Quốc hội Nguyễn Tấn Trịnh (Quảng Nam), ĐB Nguyễn Thanh Tân (Hà Tĩnh) lo lắng khi người dân sụt giảm niềm tin "cứ thấy cán bộ chạy xe hơi là dân bảo ông này tham nhũng. Họ đồn đại đồng chí này có bao nhiêu tiền, đồng chí kia có con thăng tiến quá nhanh, người nhà đồng chí nọ nắm các ngành kinh tế chủ đạo".[9]

Nguyên nhânSửa đổi

Thể chếSửa đổi

Văn hóaSửa đổi

Kinh tếSửa đổi

Đánh giáSửa đổi

Trong nướcSửa đổi

Ngày 12-7, tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm thực hiện Luật phòng chống tham nhũng. Phó thủ tướng chính phủ Trương Hòa Bình nhận định, công tác phòng chống tham nhũng chưa đạt được mục tiêu đã đề ra. Tình hình tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp trên nhiều lĩnh vực, nhất là trong quản lý sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng từ nguồn vốn Nhà nước, lĩnh vực tín dụng ngân hàng, công tác tổ chức cán bộ... “Một bộ phận không nhỏ cán bộ Đảng viên trong đó có những người được giao những chức vụ lãnh đạo, quản lý ở các cấp có biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống, sa vào chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, chạy theo tiền tài, địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc." [10]

Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã phát biểu: "Tham nhũng ở nước ta là do cả cơ chế lẫn con người".[11][12]Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói: "Hiện tượng hư hỏng, tham nhũng, tiêu cực đúng là lắm lúc nghĩ hết sức sốt ruột, nhìn vào đâu cũng thấy, sờ vào đâu cũng có..."[13], và "Bản thân mỗi đồng chí và vợ, con phải giữ gìn sự trong sạch, rồi mới chống tham nhũng được, nếu không nói chẳng ai nghe, tay đã nhúng chàm thì không thể làm gì khác được"[14]

Ông Nguyễn Đăng Quang một cựu đại tá ngành Công an cho biết ý kiến: “Theo tôi cơ chế này ở Việt Nam đẻ ra tệ nạn tham nhũng và bọn tham nhũng lại ra sức bảo vệ cơ chế này. Do vậy nếu giao phó cho Đảng Cộng sản Việt Nam độc quyền chống tham nhũng thì tham nhũng càng phát triển.” Ông Nguyễn Trung Dân cựu Phó Tổng Biên tập phụ trách báo Du lịch nhận định: “Ông Tổng Bí thư nói rồi, đánh con chuột ở trong bình sợ nó vỡ bình thì sao… cho nên con chuột nó phải ra khỏi bình thì ông ấy mới đánh thôi…chỉ khi nào ông Tổng Bí thư bật đèn xanh thì mới đánh, mấy ông không bật đèn xanh thì thôi…[15]

Quốc tếSửa đổi

Chỉ số tham nhũng của Việt Nam
điểm 1-10, sau năm 2011 là 0-100 điểm
(điểm càng nhỏ tham nhũng càng cao)
Năm Chỉ số Hạng
2001 2.6 75/91[16]
2002 2.4 85/102[17]
2003 2.4 100/133[18]
2004 2.6 102/145[19]
2005 2.6 107/158[20]
2006 2.6 111/163[21]
2007 2.6 123/179[22]
2008 2.7 121/180[23]
2009 2.7 120/180[24]
2010 2.7 116/178[25]
2011 2.9 112/182[26]
2012 31 123/176[27]
2013 31 116/176[28]
2014 31 119/175[29]
2015 31 112/168[30]
2016 33 113/176[31]
2017 35 107/180[32]

Theo cách xếp hạng Nhận thức về Tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (tức Transparency International), công bố năm 2010 thì Việt Nam được 2.7 trên 10 điểm (những nước có điểm số dưới 5 bị coi là có tình trạng tham nhũng cao).

Sang năm 2011 số điểm và vị trí xếp hạng của Việt Nam cho thấy tham nhũng vẫn là mối lo ngại chính đối với quốc gia này. So sánh hai năm 2010-2011 thì không có thay đổi đáng kể nào trong cuộc chiến chống tham nhũng của chính phủ.[33]

Chỉ số của CPI sau năm 2011 thì dùng 0 đến 100 điểm. Số điểm thấp là nhiều tham nhũng. Con số cao là minh bạch, trong sạch.[34] Theo cuộc khảo xét năm 2012 thì điểm số của Việt Nam tăng nhẹ từ 2,9 (thang 10) lên 31 (thang 100), nhưng vẫn bị tụt 11 bậc, không những so với các quốc gia tiên tiến mà cả với các nước lân bang trong khu vực.[35]

Cuộc khảo sát 95 quốc gia trên thế giới của Tổ chức Minh bạch Quốc tế về nạn tham nhũng năm 2013 cho biết 30% dân Việt Nam đã phải đút lót nhân viên công quyền.[36] 55% số người được hỏi cho rằng tham nhũng tăng lên. 38% số người tin rằng các nỗ lực của Chính phủ Việt Nam nhằm chống tham nhũng là không có hiệu quả.[37]

Theo Trace International, một cơ quan nghiên cứu và theo dõi nạn hối lộ thì cuộc khảo sát năm 2014 chấm điểm 197 quốc gia trên thế giới thì Việt Nam đứng hạng 188 với 82/100 điểm, thuộc nhóm 10 quốc gia tham nhũng nhất. Chia thành từng tiêu chí một thì Việt Nam có những nhược điểm vì chồng tréo giữa cơ quan nhà nước và doanh thương, dẫn đến vấn đề "lại quả" và quan liêu trong việc quản lý. Việt Nam cũng kém vì thiếu sự giám sát của các tổ chức dân sự. Kém nhất là tình trạng thiếu minh bạch trong hành chính.[38]

Chống tham nhũngSửa đổi

Hệ thống phòng chống tham nhũng ở Việt Nam khá đồng bộ và phức tạp. Đứng đầu là Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng Trung ương thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam. Bên Chính phủ có Thanh tra Chính phủ do Tổng Thanh tra chính phủ đứng đầu. Hầu như tất cả các Bộ ngành, UBND đều có cơ quan phòng chống tham nhũng. Ông Vũ Tiến Chiến, Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng Trung ương nói: "tình hình tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp, hiệu quả của công tác phòng, chống vẫn chưa đạt được kết quả mong đợi."[39] Theo báo cáo của Chính phủ, năm 2010 chỉ có 20 cán bộ nộp lại quà tặng. Trong khi con số của năm 2009 nhiều gấp 10 lần. Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền nói: "Có lần họ đã mang tới chỗ tôi cả trăm ngàn USD".

Góp ý dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, ĐBQH Nguyễn Đăng Trừng ví rằng: "Chống tham nhũng ở nước ta giống như dòng văn học cuối thế kỷ 19 - hiện thực phê phán - thấy hiện trạng nhưng không có giải pháp tháo gỡ." [40] Phát biểu trong phiên thảo luận dự thảo văn kiện trên, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) nói "Chống tham nhũng phải như quét cầu thang, quét từ trên quét xuống chứ không phải quét từ dưới quét lên".

Tại Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu: "công tác phòng, chống tham nhũng chưa đạt được yêu cầu ‘ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng’. Tình trạng tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng với những biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp hơn, gây bức xúc trong xã hội và là thách thức lớn đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước."[41]

Tháng 12 năm 2012 Nguyễn Bá Thanh được bổ nhiệm làm chủ sự trong Ban Nội chính Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam hầu tăng cường nỗ lực dẹp nạn tham nhũng nhưng thời gian tại chức không được lâu thì mất đầu năm 2015.

Ngày 23 tháng 12 năm 2012, Quốc hội thông qua "Luật Phòng chống tham nhũng" trước kia do Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng của Thủ tướng điều hành thì nay sẽ giao cho Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam nắm giữ vì Ban Chỉ đạo đã không thi hành được nhiệm vụ của mình.[42]

Năm 2016, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã bắt đầu chiến dịch chống tham nhũng quyết liệt của ông. Tháng 5/2016, Tổng Bí thư thành lập 7 đoàn kiểm tra, giám sát các vụ án tham nhũng. Đầu năm 2017, những sai phạm trong điều hành tập đoàn dầu khí quốc gia bị phát hiện dẫn tới việc bắt giữ nhiều thành viên lãnh đạo tập đoàn này. Cuối năm 2017, lần đầu tiên một cựu Ủy viên Bộ Chính trị là Đinh La Thăng phải ra tòa vì những sai phạm trong điều hành Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Nhiều dự án đầu tư sử dụng ngân sách nhà nước cũng bị điều tra. Chuyên gia luật kinh tế Nguyễn Việt Khoa nói vào tháng 8/2017 về chiến dịch chống tham nhũng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng:

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác kiểm tra, giám sát của Đảng năm 2016, triển khai nhiệm vụ công tác năm 2017 diễn ra tại Hà Nội ngày 24 tháng 2, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu: “Không thích thú gì khi phải kỷ luật đồng chí, đồng đội của mình. Nhưng vì sự tiến bộ chung, vì để mong nhiều người không mắc sai phạm, chúng ta phải kỷ luật. Kỷ luật một vài người để cứu muôn người”.[44]

Ảnh hưởngSửa đổi

Kinh tếSửa đổi

Phạm Chi Lan, nguyên thành viên Ban cố vấn của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam thời các thủ tướng Võ Văn KiệtPhan Văn Khải, nói trong buổi Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức tại Đà Nẵng ngày 8/8: “Một điều tra cho thấy, ở Việt Nam, trung bình cứ 1 đồng lợi nhuận thì doanh nghiệp phải mất 1,02 đồng cho “bôi trơn”. Có nghĩa, nếu tham nhũng ở nước ta giảm đi 50% thì đã làm tăng được 50% lợi nhuận của doanh nghiệp rồi. Đây là một trong những điều giải thích nhận xét của tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp Việt Nam hiện nay có xu hướng li ti hóa, tức là nhỏ đi so với trước!” Cho nên tuy đã tham gia ASEAN 20 năm, nhưng Việt Nam vẫn còn nằm trong nhóm 4 nước lạc hậu hơn của ASEAN (gồm Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar).[45]

Chính trịSửa đổi

Xã hộiSửa đổi

Các vụ tham nhũng nổi tiếngSửa đổi

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ http://tuanbaovannghetphcm.vn/thu-ngo-gui-ong-tran-duc-cuong-chu-tich-hoi-khoa-hoc-lich-su-viet-nam/
  2. ^ a ă “10 cơ quan tham nhũng phổ biến nhất”. Báo điện tử Dân Trí. 30 tháng 11 năm 2005. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  3. ^ “Transparency International”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  4. ^ “Tham nhũng ở Việt Nam đến mức báo động”. Báo điện tử Dân Trí. 10 tháng 6 năm 2006. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  5. ^ “Tổng Thanh tra CP: Việt Nam nhiều “tham nhũng vặt". Báo điện tử VTC News. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  6. ^ “RFI”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  7. ^ “Nghe mà thấy xấu hổ, không nhẽ cứ để hoài như vậy. Mai kia người ta nói một bầy sâu, tất cả là sâu hết thì đâu có được. Một con sâu đã nguy hiểm rồi, một bầy sâu là 'chết' cái đất nước này", ông Sang nói.”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  8. ^ 'Một con sâu đã nguy hiểm huống gì một bầy' - VietNamNet”. VietNamNet. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  9. ^ 'Chạy chức, chạy quyền đã thành 'đấu thầu' cán bộ'?”. VietNamNet. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  10. ^ “10 năm phát hiện gần 60.000 tỉ đồng tham nhũng, thu hồi 5.000 tỉ”. tuoitre. 12 tháng 7 năm 2016. 
  11. ^ “Tìm lại lòng tin đã mất… Người Đô thị”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  12. ^ “Tham nhũng gia tăng bởi lợi ích nhóm hoành hành”. Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  13. ^ “Tổng bí thư: “Hết sức sốt ruột” trước tham nhũng, hư hỏng”. VnEconomy, báo điện tử thuộc nhóm Thời báo Kinh tế Việt Nam. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  14. ^ “Đánh chuột giữ bình hay giữ mình?”. BBC. 2 tháng 4 năm 2013. 
  15. ^ “Chống tham nhũng: Đánh chuột đã ra khỏi bình”. rfa. 28 tháng 10 năm 2016. 
  16. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  17. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  18. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  19. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  20. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  21. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  22. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  23. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  24. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  25. ^ “Research”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  26. ^ CORRUPTION PERCEPTIONS INDEX 2011 đồng hạng với Ai Cập, Algérie, Kosovo, Moldova, và Senegal
  27. ^ CORRUPTION PERCEPTIONS INDEX 2012 đồng hạng với Belarus, Mauritanie, Mozambique, và Sierra Leone, Moldova
  28. ^ CORRUPTION PERCEPTIONS INDEX 2013 đồng hạng với AlbaniaNepal
  29. ^ “Transparency International”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  30. ^ “CORRUPTION PERCEPTIONS INDEX 2015 Đồng hạnh với Malawi, Mozambique, Honduras, Mauritania”. 
  31. ^ “CORRUPTION PERCEPTIONS INDEX 2016 Đồng hạng với Bolivia, Armenia”. 
  32. ^ “CORRUPTION PERCEPTIONS INDEX 2017”. 
  33. ^ 2011-12-01 (1 tháng 12 năm 2011). “Transparency International:Việt Nam không có tiến bộ đáng kể chống tham nhũng - VIỆT NAM - RFI”. RFI Tiếng Việt. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  34. ^ “2012 Corruption Perceptions Index”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  35. ^ 2012-12-05 (5 tháng 12 năm 2012). “Việt Nam bị mất hơn 10 hạng trên danh sách các nước tham nhũng - VIỆT NAM - RFI”. RFI Tiếng Việt. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  36. ^ “Map: Which country pays the most bribes?”. BBC News. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  37. ^ Phong vũ biểu tham nhũng toàn cầu 2013 - Quan điểm và trải nghiệm của người dân Việt Nam (báo cáo tóm tắt), Tổ chức Minh bạch Quốc tế.
  38. ^ “Doanh nghiệp 'khổ vì hối lộ' ở VN và Campuchia”. BBC Vietnamese. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  39. ^ “Tham nhũng tại Việt Nam liên tục giảm trong 3 năm qua”. Báo Sài Gòn Giải Phóng Online. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  40. ^ ““Chống tham nhũng ở Việt Nam giống văn học hiện thực phê phán””. Báo điện tử Dân Trí. 28 tháng 10 năm 2010. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  41. ^ Phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khai mạc Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI
  42. ^ “BBC Vietnamese”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  43. ^ “Vụ bắt Trầm Bê 'thể hiện quyết tâm Tổng Bí thư'. BBC Vietnamese. Ngày 2 tháng 8 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2017. 
  44. ^ 'Kỷ luật một vài người để cứu muôn người'. Tuổi Trẻ. Ngày 25 tháng 02 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2017. 
  45. ^ “Việt Nam là mô hình kỳ lạ nhất thế giới: Nước… không chịu phát triển!”, Infonet, 10.8.2015
  46. ^ “Công ty Mỹ 'nhận đã hối lộ quan chức VN'. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  47. ^ “Úc điều tra vụ tiền polymer dính líu Việt Nam”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  48. ^ “Tòa ra phán quyết vụ Quán Nam”. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 
  49. ^ “Hai phó chủ tịch TP Hải Phòng cũng liên quan”. Báo điện tử Dân Trí. 8 tháng 5 năm 2007. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015. 

Liên kết ngoàiSửa đổi