Tiến sĩ Hội Thánh

Danh hiệu Tiến sĩ Hội Thánh (tiếng Latinh từ chữ docere, giảng dạy) trong Giáo hội Công giáo Rôma dành cho các vị Thánh mà các bài viết được toàn thể Giáo hội công nhận là có ảnh hưởng và lợi ích lớn, cũng như "sự hiểu biết nổi bật" và "sự thánh thiện rộng lớn" đã được tuyên bố bởi Giáo hoàng hoặc một bởi một Công đồng đại kết. Vinh dự này ít được trao ban, chỉ người ấy đã chết và đã được tuyên thánh. Chưa có một Công đồng đại kết nào sử dụng đặc quyền để tuyên bố tước hiệu Tiến sĩ Hội Thánh. Một vài Giáo hội khác cũng dùng danh hiệu này, với nghĩa gần tương tự nhưng thường không đưa ra danh sách chính thức nào như Giáo hội Công giáo.

Bốn Đại Tiến sĩ của Giáo hội Tây phương, tranh của Pier Francesco Sacchi. Từ trái sang phải: Augustinô, Ghêgôriô Cả, Giêrônimô, và Ambrôsiô.

Thánh Ambrôsiô, Thánh Augustinô, Thánh Giêrônimô và Thánh Giáo hoàng Ghêgôriô là những vị được phong Tiến sĩ Hội Thánh tiên khởi vào năm 1298. Các ngài được biết đến như các Đại Tiến sĩ Hội Thánh của Giáo hội Tây phương. Bốn Đại Tiến sĩ Hội Thánh của Giáo hội Đông phương - Thánh Gioan Kim Khẩu, Thánh Basiliô Cả, Thánh Ghêgôriô thành Nadiandô và Thánh Athanasiô - được tuyên bố tước hiệu vào năm 1568 bởi Thánh Giáo hoàng Piô V.

Tính đến năm 2015, Giáo hội Công giáo có 36 Tiến sĩ Hội Thánh, trong số đó có 17 người qua đời trước khi cuộc Đại Ly giáo năm 1054 diễn ra (được đánh dấu * trong bảng dưới đây) cũng được tôn kính trong Chính thống giáo Đông phương (Grêgôriô thành Narek thuộc Giáo hội Tông truyền Armenia khi đó không còn hiệp thông với Kitô giáo Chalcedon). Trong số 36 vị đó có 27 người từ Tây phương và 9 người từ Đông phương; có 4 phụ nữ; 02 Giáo hoàng (Thánh Ghêgôriô Cả và Thánh Lêô Cả)

· 01 Hồng y (Thánh Bônaventura)

· 01 Tổng Giám mục (Thánh Anselmô)

· 16 Giám mục (các Thánh: Albertô Cả, Anphongsô, Ambrôsiô, Athanasiô, Augustinô, Basiliô, Kirilô thành Alexandria, Kirilô thành Giêrusalem, Ghêgôriô Nazian, Gioan Kim Khẩu, Hilariô, Isiđôrô, Phanxicô Salê, Phêrô Kim Ngôn, Phêrô Đamianô và Rôbertô Bellarminô)

· 11 Linh mục (các Thánh: Antôniô thành Pađua, Bêđa Khả Kính, Bernađô, Gioan Ðamascênô, Gioan Thánh Giá, Giêrônimô, Laorensô đệ Brinđisi, Phêrô Canisiô và Tôma Aquinô, Gioan Avila, Ghêgôriô làng Narek)

· 01 vị Phó Tế (Thánh Épraem)

· 04 Nữ tu (Thánh Catarina thành Siêna và Thánh Têrêsa thành Avila, Thánh Nữ Têrêsa Hài Ðồng Giêsu, Thánh Hildegard thành Bingen).

Danh sách các tiến sĩSửa đổi

Tên Chân dung Sinh Mất Được phong Xuất thân Ngoại hiệu Chức vị Ghi chú
Th. Ghêgôriô Cả*   540 12 tháng 3,604 1298 Ý Giáo hoàng, Giám mục thành Rôma Thượng phụ có công canh tân phụng vụ, cỗ võ đời sống đan viện và những hoạt động truyền giáo, người viết nhạc bình ca Ghêgôrianô. Lễ kính ngày 03.9.
Th. Ambrôsiô*   340 4 tháng 4, 397 1298 Ý Giám mục thành Milano Lễ kính ngày 07.12.
Th. Augustinô*   354 28 tháng 8, 430 1298 Numidia Ân điển tiến sĩ
Doctor gratiae
Giám mục thành Hippon Bắc Phi, thần học gia và triết gia, tác giả của nhiều sách nổi tiếng, trong đó có hai tập sách "Confessions" (Tuyên Xưng) và "Thành Trì của Thiên Chúa" (City of God),
Th. Giêrônimô*   347 30 tháng 9,420 1298 Dalmatia Linh mục, thầy giảng, tu sĩ người đã có công dịch Kinh Thánh ra tiếng latinh, được gọi là bản Phổ Thông (Vulgata) tiếng Latinh. Lễ kính ngày 30.9.
Th. Gioan Kim Khẩu*   347 407 1568 Syria Tổng giám mục Constantinopolis Nhà hùng biện có tài, dám chống lại Hoàng đế của Constantinopoli lúc đó theo lạc giáo của Ariô, nên thánh nhân bị đày và chết trong cảnh bị đày. Lễ kính ngày 13.9.
Th. Basiliô Cả*   330 1 tháng 1,379 1568 Cappadocia Giám mục Caesarea Người có công tổ chức lại tinh thần đan viện đông phương. Lễ kính ngày 02.01.
Th. Ghêgôriô thành Nazianzus*   329 25 tháng 1,389 1568 Cappadocia Tổng giám mục thành Constantinople Nhà thần học nổi danh, có công giải thích những mầu nhiệm Kitô một cách sâu xa. Lễ kính ngày 02.01.
Th. Athanasiô*   298 2 tháng 5,373 1568 Ai Cập Tổng giám mục thành Alexandria, Thượng phụ Người đã bênh vực thần tính của Chúa Giêsu chống lại ông Ariô, và là một trong những vị thánh tiến sĩ nổi tiếng của Giáo hội Công giáo Ðông Phương. Lễ kính ngày 02.5.
Th. Tôma Aquinô   1225 7 tháng 3, 1274 1568 Ý Thiên sứ tiến sĩ
Doctor angelicus
Toàn năng tiến sĩ
Doctor communis
Linh mục, triết gia, tu sĩ Dòng Đôminicô Tác giả của tập Thần học Đại toàn (Summa Theologica). Lễ kính ngày 28.01.
Th. Bônavêntura   1221 15 tháng 7,1274 1588 Ý Xí thiên sứ tiến sĩ
Doctor seraphicus
Hồng y Giám mục thành Albano, triết gia, ngoại trưởng, tu sĩ Dòng Phanxicô Lễ kính ngày 15.7.
Th. Ansenmô   1033 hoặc 1034 21 tháng 4, 1109 1720 Ý Tráng lệ tiến sĩ
Doctor magnificus Thánh mẫu học tiến sĩ
Doctor Marianus
Ðan viện phụ,Tổng Giám mục thành Canterbury, tu sĩ Dòng Biển Đức Sang truyền giáo tại Canterbury, Anh Quốc. Lễ kính ngày 21.4.
Th. Isiđôrô*   560 4 tháng 4, 636 1722 Tây Ban Nha Giám mục thành Sevilla Người có công tổ chức lại Giáo hội Công giáo Tây Ban Nha thời đó. Lễ kính ngày 04.4.
Th. Phêrô Kim Ngôn*   406 450 1729 Ý Giám mục thành Ravenna Nổi tiếng về những bài giảng và những bài viết về Thiên Chúa Ba Ngôi. Lễ kính ngày 30.7.
Th. Lêôn Cả*   400 10 tháng 11,461 1754 Ý Giáo hoàng, Giám mục thành Rôma, Thượng phụ Chủ tọa công đồng Khankêđôn Lễ kính ngày 10.10.
Th. Phêrô Đamianô   1007 21 hoặc 22 tháng 2,1072 1828 Ý hồng y Giám mục thành Ostia, nhà truyền giáo, tu sĩ Dòng Biển Đức Đại diện Ðức Giáo hoàng trong nhiều Công Nghị. Lễ kính ngày 21.02.
Th. Bênađô thành Clairvaux   1090 21 tháng 8, 1153 1830 Pháp Lưu mật tiến sĩ
Doctor mellifluus
linh mục, tu sĩ Dòng Xitô Người có công canh tân dòng Xitô. Lễ kính ngày 20.8.
Th. Hilariô thành Poitiers*   300 367 1851 Pháp Giám mục thành Poitiers Đã dấn thân chống lại lạc giáo của Ariô, trong tập sách nổi tiếng của ngài có tựa đề là "Tam Vị Nhất Thể Luận" (De Trinitate). Lễ kính ngày 13.01.
Th. Anphongsô Maria de' Liguori   1696 1 tháng 8,1787 1871 Ý Nhiệt thành tiến sĩ
Doctor zelantissimus
Giám mục Sant'Agata de' Goti, sáng lập Dòng Chúa Cứu Thế Sáng lập dòng Chúa Cứu Thế, chuyên môn về thần học luân lý. Lễ kính ngày 01.8.
Th. Phanxicô Salêsiô   1567 28 tháng 12,1622 1877 Pháp Ái đức tiến sĩ
Doctor caritatis
Giám mục thành Geneva Lễ kính ngày 24.01.
Th. Kirilô thành Alexandria*   376 27 tháng 6,444 1883 Ai Cập Tổng giám mục thành Alexandria, Thượng phụ  Một trong những người có công tổ chức Công Đồng Êphêsô vào năm 431, và chống lại bè rối của Néttôriô. Lễ kính ngày 27.6.
Th. Kirilô thành Jerusalem*   315 386 1883 Jerusalem Giám mục thành Jerusalem Nhà hùng biện lỗi lạc. Lễ kính ngày 18.3.
Th. Gioan thành Damascus*   676 5 tháng 12,749 1883 Syria Linh mục, tu sĩ, truyền giáo Có công áp dụng triết học của Aristote để giải thích giáo lý công giáo, chống lại lạc giáo phá hoại ảnh tượng, bênh vực việc sử dụng, tôn kính ảnh tượng. Lễ kính ngày 04.12.
Th. Bêđa Khả kính*   672 27 tháng 5,735 1899 Anh Linh mục, truyền giáo dòng Biển Ðức, người Anh, có công dịch Kinh Thánh sang tiếng Anh cổ. Lễ kính ngày 25.5.
Th. Épraem*   306 373 1920 Syria Phó tế Rất giỏi về Kinh Thánh và việc mục vụ, tác giả của nhiều ca vịnh và của tập sách có tựa đề là "Chú Giải Kinh Thánh". Lễ kính ngày 09.6.
Th. Phêrô Canisiô   1521 21 tháng 12,1597 1925 Hà Lan Linh mục, tu sĩ Dòng Tên Lễ kính ngày 21.12
Th. Gioan Thánh Giá   1542 14 tháng 12,1591 1926 Tây Ban Nha Thần bí tiến sĩ
Doctor mysticus
Linh mục, nhà thần học, sáng lập Dòng Cát Minh cải tổ (OCD) Cộng tác với thánh Têrêsa thành Avila, để canh tân dòng nam Camêlô. Lễ kính ngày 14.12.
Th. Rôbêtô Bêlaminô   1542 17 tháng 9,1621 1931 Ý Giám mục thành Capua, triết gia, tu sĩ Dòng Tên Lễ kính ngày 17.9.
Th. Anbêtô Cả   1193 15 tháng 11,1280 1931 Đức Bách khoa học tiến sĩ
Doctor universalis
Giám mục, triết gia, tu sĩ Dòng Đôminicô Thầy dạy Thánh Tômasô Aquinô. Lễ kính ngày 15.11.
Th. Antôniô Patavinô   1195 13 tháng 6,1231 1946 Bồ Đào Nha Phúc âm tiến sĩ
Doctor evangelicus
Linh mục, tu sĩ Dòng Phanxicô Lễ kính ngày 13.6.
Th. Laorenxô thành Brindisi   1559 22 tháng 7,1619 1959 Ý Tông đồ tiến sĩ
Doctor apostolicus
Linh mục, nhà ngoại giao, tu sĩ Dòng Capuchin  Đi rao giảng khắp Âu Châu, và qua đời tại Lisbon. Lễ kính ngày 21.6.
Th. Têrêsa thành Ávila   1515 4 tháng 10,1582 1970 Tây Ban Nha Nhà thần học, nữ tu sĩ, cải tổ Dòng Cát Minh Người có công canh tân dòng Camêlô. Lễ kính ngày 15.10.
Th. Catarina thành Siena   1347 29 tháng 4,1380 1970 Ý Nhà thần học, thành viên Dòng Ba Đôminicô  Có công hiệp nhất giáo hội bị chia rẽ lúc đó. Lễ kính ngày 29.4.
Th. Têrêsa Hài đồng Giêsu   1873 30 tháng 9,1897 1997 Pháp Nữ tu sĩ Dòng Cát Minh Nổi tiếng về lòng đơn sơ và sự nhẫn nhục. Lễ kính ngày 01.10.
Th. Gioan thành Ávila   1500 1569 2012 Tây Ban Nha Linh mục Lễ kính ngày 10.5.
Th. Hildegard von Bingen   1098 1179 2012 Đức Nứ tu sĩ Dòng Biển Đức Lễ kính ngày 17.9.
Th. Ghêgôriô thành Narek   951 1003 hoặc 1010 2015 Armenia Tu sĩ, nhà thơ, nhà thần bí có lòng sùng mộ Đức Trinh Nữ Maria. Lễ kính ngày 27.02

Tham khảoSửa đổi