Tiếng Ả Rập Levant

Tiếng Ả Rập Levant (tiếng Ả Rập: اللَّهْجَةُ الشَّامِيَّة‎, ʾal-lahǧatu š-šāmiyyah, tên tự gọi: il-lahje š-šāmiyye) là một phương ngữ tiếng Ả Rậpthổ ngữ chính nói tại dải bờ biển phía đông của biển Levant bao gồm một phần của Liban, Jordan, Syria, PalestineIsrael.[2] Với nhiều phương ngữ và hơn 30 triệu người bản ngữ trên toàn thế giới, nó được coi là một trong năm phương ngữ tiếng Ả Rập chính.[3] Trong khuôn khổ của tình trạng diglossia chung của thế giới Ả Rập, tiếng Ả Rập Levant được sử dụng để nói hàng ngày, trong khi hầu hết các tài liệu chính thức bằng văn bản và phương tiện truyền thông sử dụng tiếng Ả Rập chuẩn hiện đại.

Tiếng Ả Rập Levant

اللَّهْجَةُ الشَّامِيَّة
Sử dụng tạiLevant
Tổng số người nói32,67 triệu
Phân loạiPhi-Á
Phương ngữ
Hệ chữ viếtchữ Ả Rập
ISO 639-3cả hai:
apc – Bắc Levant
ajp – Nam Levant
Glottologleva1239[1]
Levantine Arabic Map.jpg
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.

Phân bố địa lýSửa đổi

Tiếng Ả Rập Levant được nói ở dải đất màu mỡ trên bờ biển phía đông Địa Trung Hải. Về phía đông, trên sa mạc, các phương ngữ Ả Rập Tây Bắc bán đảo Ả Rập được nói bởi người Bedouin. Sự chuyển tiếp sang tiếng Ả Rập Ai Cập về phía nam qua bán đảo NegevSinai, nơi tiếng Ả Rập Tây Bắc bán đảo Ả Rập rồi phương ngữ của tỉnh Al Sharqia được sử dụng, đã được de Jong mô tả vào năm 1999.[4] Về hướng này, thành phố Arish của Ai Cập là nơi cuối cùng biểu hiện các đặc điểm (tiếng Ả Rập) Levant đích thực. Tương tự, khu vực el-Karak nói tiếng Ả Rập Hijazi.[5] Ở phía Bắc, giới hạn giữa tiếng Ả Rập vùng Lưỡng Hà Gilit bắt đầu từ biên giới Thổ Nhĩ Kỳ gần el-Rāʿi, Sabkhat al-Jabbul là giới hạn phía đông bắc của tiếng Ả Rập Levant (bao gồm phía nam Al-Qaryatayn[6] DamascusHauran).

Tiếng Levant Bắc bắt nguồn từ phía bắc ở Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt là ở các vùng ven biển của các tỉnh Adana, HatayMersin,[7][8] đến Liban,[9] đi qua vùng ven biển Địa Trung Hải của Syria (Al LadhiqiyahTartus) cũng như các khu vực AleppoDamascus.[10]

Tiếng Levant Nam được nói ở Palestine, cũng như ở khu vực phía tây của Jordan (ở Ajlun, Al Balqa', Al Karak, Al Mafraq, 'Amman, Irbid, Jarash, và Madaba).[11] Thứ tiếng này cũng được sử dụng ở quận HaZafon và quận Trung của Israel, miền nam Liban và có khoảng nửa triệu người nói ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.[12]

Lịch sửSửa đổi

Mặc dù các cộng đồng nhỏ người nói tiếng Ả Rập đã có mặt trước cuộc chinh phục của người Hồi giáo ở Levant, nhưng người ta chấp nhận rằng trong thời kỳ La Mã và Byzantine, các phương ngữ Aram chịu ảnh hưởng tiếng Hy Lạp là ngôn ngữ nói chủ yếu của Palestine. Sự thay đổi ngôn ngữ từ tiếng Aram sang tiếng Ả Rập (cả hai đều là ngôn ngữ Semit) bắt đầu từ thế kỷ thứ 7 sau các cuộc chinh phạt, không phải là sự chuyển đổi đột ngột từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, mà là một quá trình dài qua nhiều thế hệ, có khả năng có thời kì song ngữ kéo dài. Một số cộng đồng, chẳng hạn như người Samari, đã giữ lại tiếng Aram trong thời kỳ Hồi giáo; và một vài ngôi làng nhỏ nói tiếng Aram vẫn tồn tại cho đến Nội chiến Syria gần đây.[13]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Levantine Arabic”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  2. ^ Versteegh, Kees, The Arabic language, Edinburgh University Press, 2001, p.170
  3. ^ Bassiouney, Reem, Arabic sociolinguistics, Edinburgh University Press, 2009, p.20
  4. ^ Rudolf de Jong, Characteristics of Bedouin dialects in southern Sinai: preliminary observations, in, Manfred Woidich, Martine Haak, Rudolf Erik de Jong, eds., Approaches to Arabic dialects: a collection of articles presented to Manfred Woidich on the occasion of his sixtieth birthday, BRILL, 2004, pp.151–176
  5. ^ Heikki Palva, Sedentary and Bedouin Dialects in Contact: Remarks on Karaki and Salti Dialects in Jordan, Journal of Arabic and Islamic Studies vol 9 (2008)
  6. ^ Peter Behnstedt, Sprachatlas von Syrien I, Kartenband & Beiheft, Wiesbaden: Harrassowitz, 1997, 1037 & 242 pages
  7. ^ “Arabic, North Levantine Spoken”. Ethnologue (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2018. 
  8. ^ “Turkey”. Ethnologue (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2018. 
  9. ^ “Glottolog 3.2 – North Levantine Arabic”. glottolog.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2018. 
  10. ^ “Jordan and Syria”. Ethnologue (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2018. 
  11. ^ “Jordan and Syria”. Ethnologue (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2018. 
  12. ^ “Arabic, South Levantine Spoken”. Ethnologue (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2018. 
  13. ^ Neishtadt, Mila (ngày 25 tháng 9 năm 2015). Butts, Aaron, biên tập. Semitic Languages in Contact (bằng tiếng Anh). Brill publishers. tr. 280–281. ISBN 978-9004300149. 

Đọc thêmSửa đổi

  • Matthew Aldrich (ngày 8 tháng 7 năm 2017). Levantine Arabic Verbs: Conjugation Tables and Grammar. Matthew Aldrich. GGKEY:BPKGXDZ7TA4. 
  • A. Barthelemy, Dictnaire Arabe-Français. Phương ngữ de Syrie: Alep, Damas, Liban, Jérusalem (Paris, 1935)
  • Annamaria Ventura, Olivier Durand, Grammatica di arabo mediorientale. Lingua šāmi, Milano, Ulrico Hoepli Chỉnh sửa, 2017, ISBN 978-8820377472

Liên kết ngoàiSửa đổi

Bản mẫu:Ngôn ngữ của Israel Bản mẫu:Ngôn ngữ tại Jordan Bản mẫu:Ngôn ngữ tại Syria Bản mẫu:Ngôn ngữ tại Liban